Analyse

Catshuisberaad en kabinet gaan gebutst door

Op 9 juni is het twee jaar geleden dat Nederland naar de stembus ging. Gisteren leek het er even op dat dit nu, drie jaar eerder dan gepland, weer ging gebeuren. Vooralsnog gaat het Catshuis-overleg en daarmee het kabinet-Rutte door. Maar de onderhandelaars komen niet sterker uit deze kleine crisis.

Premier Rutte arriveert bij het Catshuis. Beeld ap

Vanmorgen werd besloten dat de 'moeilijke situatie' toch niet moeilijk genoeg is. In hoeverre dit echt zo is zal de komende dagen duidelijk worden. Dat gebeurt niet via briefings en persconferenties, maar via het geroezemoes in de wandelgangen. Officieel heerst er andermaal mediastilte en gaan de gesprekken gewoon verder.

Toch is het vraag hoeveel kans de onderhandelaars maken om er echt uit te komen. PVV-leider Geert Wilders zou de afgelopen dagen niet akkoord hebben willen gaan met een aantal hervormingen en bezuinigingspakketten. Ingrepen in de sociale zekerheid en het ontslagrecht wijst hij af. Van afschaffing van de hypotheekrenteaftrek wil de PVV-leider al helemaal niets weten en ook aan de pensioenen mag niet worden getornd.

Wilders mag dan wel plagen dat de 'oppositie nu in een moeilijke fase' zit; feit blijft dat het Catshuis nog altijd aan al die miljarden aan bezuinigingen moet komen. Dat zijn allemaal saneringen die niet in het verkiezingsprogramma van de PVV staan. Net als de afgelopen dagen is er nog steeds geen politiek wisselgeld gevonden. De immigratiewetgeving mag niet nog strenger van Brussel (en wordt waarschijnlijk nu al tegengehouden), en het CDA zal een enorme korting op ontwikkelingssamenwerking nooit accepteren.

De positie van Wilders wordt er ook niet sterker op, omdat heel Nederland nu weet dat hij ernstig twijfelt. Bij elk moeilijk moment of in het geval van een controversiële beslissing zal de oppositie het de PVV en zijn kiezers inwrijven, dat Geert Wilders deze maatregelen mogelijk maakt, terwijl hij ze eigenlijk ook niet wilde.

Positie Rutte
Ook premier-Rutte gaat gebutst verder. Zijn gedoogcoalitie is uniek en overleefde Eerste Kamerverkiezingen waarin geen meerderheid werd gehaald. Er werd goedmoedig zaken gedaan met de SGP en met de PvdA werd een pensioenakkoord gesloten.

De oppositiepartijen ruiken nu bloed. Ze weten dat er ernstige twijfel is bij de PVV en zullen Rutte uit de tent willen lokken. Dat VVD, CDA en PVV altijd afhankelijk zijn van anderen om een meerderheid te krijgen, maakt regeren er niet makkelijker op. Steun moet komen van Hero Brinkman en de SGP. De meeste partijen hebben al verklaard geen nieuw beleid meer te ondersteunen.

Dat betekent dat er voor Rutte maar één ding op zit. Hij moet er samen met het CDA en de PVV uitkomen. De wil lijkt er weer te zijn, maar de weg is nog lang en vol hobbels en kuilen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden