Catastrofaal verlies voor Labour

Iedereen kent de tekenfilms. De coyote snelt tijdens een achtervolging over de rand van de afgrond, maar blijft gewoon doorrennen in de lucht....

Dit is ongeveer de positie waarin Labourparlementariërs zich bevinden, aldus Philip Cowley, hoogleraar politicologie in Nottingham. In het Lagerhuis hebben ze nog een bescheiden meerderheid, maar in hun eigen kiesdistricten is de grond onder hun voeten weggeslagen. Als niet snel iets radicaal verandert, zullen ze over twee jaar ook uit Londen verjaagd zijn.

In 1997 kleurde Groot-Brittannië bijna geheel rood, zoveel gemeenten waren in handen van de partij. Sindsdien is Labour op lokaal niveau weggevaagd. Het kaartje van 2008 is bijna helemaal blauw, de kleur van de Conservatieven, met hier en daar nog wat rode vlekjes in het noorden en in Wales.

De grootste dreun werd al uitgedeeld in 2004, toen de oorlog in Irak samenviel met het verlangen van lokale kiezers Tony Blair goed de les te leren. Waarnemers dachten dat de verkiezingen dit jaar niet boeiend zouden worden, omdat Labour simpelweg nauwelijks nóg meer kon verliezen.

Een misrekening, zo blijkt. De partij verloor opnieuw honderden raadszetels en bungelt nu op de derde plaats op het lijstje met grootste politieke partijen.

Ook hebben kiezers hun stem bovenal gebruikt als oordeel over de landelijke politiek. Veel Britten maken zich zorgen over de economie, en Gordon Brown beaamde gisteren dat die een rol speelden bij deze – hij koos een understatement – ‘teleurstellende uitslag’.

Hij kan zich echter niet louter verschuilen achter externe factoren. Het lijkt of het inschattingsvermogen van de premier niet helemaal in orde is.

Een van de redenen achter de jongste afstraffing is een belastingmaatregel die hij vorig jaar afkondigde toen hij nog minister van Financiën was. Hij besloot de eerste schijf van de inkomstenbelasting te schrappen.

Na wat rekenwerk is gebleken dat 5 miljoen Britten met lage inkomens er hierdoor op achteruit gaan. ‘Als er één ding is dat Labourpolitici nog bindt, is dat het idee dat je geen geld moet afpakken van arme mensen’, zegt hoogleraar Cowley. ‘Dat is echter precies wat deze maatregel van Brown behelst. Hij heeft dit volkomen verkeerd ingeschat.’

De premier ontkende aanvankelijk dat iemand nadeel zou hebben, en wachtte vervolgens weken met het aankondigen van compensatie. Het gevolg is dat de Conservatieven nu zelfs zijn doorgedrongen in plaatsen die als onneembare Labourbastions golden.

Londen is een geval apart, omdat zich hier een strijd afspeelde tussen twee rebelse persoonlijkheden die in zekere zin los staan van hun partij. Maar ook de opmars in het multiculturele Londen toont dat de Tories niet langer afhankelijk zijn van de ‘leafy suburbs’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.