Catalonië bereikt mijlpaal in strijd om onafhankelijkheid

Het parlement van de autonome Spaanse regio Catalonië heeft vandaag gestemd voor een referendum over onafhankelijkheid. De stemming is een mijlpaal in de jarenlange strijd van de Catalanen voor het recht om zelf te beslissen of ze zich van Spanje willen afscheiden of niet. Maar het is vooral ook een symbolische stemming.

Premier Mariano Rajoy eergisteren in Wshington. Beeld getty
Premier Mariano Rajoy eergisteren in Wshington.Beeld getty

De Spaanse regering zal een Catalaans referendum niet toestaan. Premier Mariano Rajoy wijst er op dat de grondwet van 1978 alleen in een Spaanse eenheidsstaat voorziet en bepaalt dat referendums over Spanje landelijk moeten worden gehouden en niet regionaal. De conservatieve partij van Rajoy heeft een meerderheid in het parlement, maar weet op dit punt ook de socialistische oppositie aan haar zijde.

Tweederdemeerderheid
De stemming vandaag zal de gemoederen verder verhitten, ook al werd niet de tweederdemeerderheid gehaald waar de voorstanders op hoopten. Het besluit zal ook onafhankelijkheidsbewegingen elders in Europa inspireren, in een tijd waarin de Europese eenheid door de economische crisis zwaar op de proef wordt gesteld.

De Catalaanse politici zullen zich waarschijnlijk weinig van de bezwaren uit Madrid aantrekken. Het uitschrijven van een referendum kan hen in een juridisch hachelijke positie brengen: toen de Basken in 2005 geen toestemming kregen voor een soortgelijk referendum, dreigde Spanje de Baskische leiders met gevangenisstraf als ze hun plannen zouden doorzetten.

Madrid
De zaken worden minder op de spits gedreven als de regionale Catalaanse verkiezingen als een officieus referendum worden beschouwd. Politieke partijen moeten dan duidelijk maken hoe zij tegenover onafhankelijkheid staan. Grote steun voor pro-onafhankelijkheidspartijen zou de voorstanders meer munitie kunnen geven om op een referendum aan te dringen, met of zonder steun van Madrid.

De Catalaanse bevolking is trots op de eigen taal en cultuur, die tijdens de militaire dictatuur onder generaal Francisco Franco in de jaren 1939-1975 sterk werden onderdrukt. Volgens peilingen zijn de Catalanen met een overweldigende meerderheid voor een referendum, maar zijn voor- en tegenstanders van onafhankelijkheid ongeveer gelijk verdeeld. De steun neemt nog verder af als Catalonië zichzelf buiten de Europese Unie zou plaatsen; de EU en de NAVO hebben Catalonië gewaarschuwd dat het bij afscheiding opnieuw over lidmaatschap zal moeten onderhandelen.

Welvarendste regio
De Catalaanse regionale president Artur Mas maakt zich sterk voor een referendum sinds hij er in 2012 niet in slaagde een gunstigere financiële regeling met Madrid te bedingen. Catalonië is een van de welvarendste regio's in Spanje en is goed voor ongeveer een vijfde van het bruto binnenlands product van 1,1 biljoen euro. Met een bevolking van 7,5 miljoen mensen heeft het meer inwoners dan de EU-lidstaten Denemarken, Ierland of Finland. De werkloosheid is er 23 procent, vergeleken met 26 procent in heel Spanje.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden