Catalaanse regiopresident verhoord voor referendumfraude

In het bijzijn van duizenden protesterende aanhangers voor het justitiepaleis in Barcelona is de Catalaanse regiopresident in functie Artur Mas vandaag gehoord door rechter. Mas wordt verdacht van bestuurlijke ongehoorzaamheid en het verduisteren van publieke middelen bij het organiseren van het illegaal verklaarde 'referendum' voor de afscheiding van Catalonië dat vorig jaar november werd georganiseerd in de regio.

Artur Mas verlaat de rechtbank. Beeld EPA

Volgens de protestdeelnemers, voor het belangrijkste deel aanhangers van de Catalaanse afscheidingsbeweging, zou de regiopresident het slachtoffer zijn van een 'politieke vervolging' door de centrale regering in Madrid.

Grootscheeps mediaspektakel

De gang naar de rechtbank en het verhoor van Mas draaide uit opeen grootscheeps mediaspektakel rechtstreeks verslag werd gedaan. De regiopresident, omgeven door de voormannen van zijn afscheidingscoalitie die drie weken terug als grootste partij uit de regioverkiezingen kwam, nam al wuivend het applaus in ontvangst terwijl hij de trappen van het justitiepaleis beklom.

Het dramatisch effect werd verder versterkt door de aanwezigheid van een groot aantal burgemeester (vierhonderd volgens de organisatoren van het protest) van Catalaanse gemeentes. Voor zijn gang naar de rechter had Mas nog een korte plechtigheid aangevoerd bij het monument van een Catalaanse voorman die juist 75 jaar geleden was gefusilleerd door het fascistische regime onder leiding van dictator Franco.

Artur Mas. Beeld AFP

Woedende reacties

Het protest van de aanhang leidde tot veel woedende reacties in Spanje. De Spaanse premier Rajoy noemde het 'onacceptabel' dat de rechterlijke macht met een protestbijeenkomst onder druk werd gezet. Rajoy liet weten dat hij 'absoluut eens' was met de vervolging van de regiopresident. Eerder had het gerechtshof al geprotesteerd tegen het organiseren van de massale aanhankelijkheidsbetuigingen op de stoep van het gerechtsgebouw.

Het is voor het eerst in de Spaanse democratische geschiedenis dat een regiopresident op deze wijze verhoord wordt op verdenking van strafbare feiten gepleegd in zijn ambtsuitoefening. Het gaat hierbij over de stemming voor de afscheiding van Catalonië die vorig jaar werd georganiseerd. Nadat het zogenaamde referendum eerder door de rechter illegaal was verklaard - een volksraadpleging vereist instemming met de centrale regering in Madrid - weigerde het regioestuur mee te werken aan een verbod van de peiling.

Daarbij werden de publieke scholen als stemlokalen gebruikt en tevens duizenden computers en software van het regiobestuur ter beschikking gesteld. Bij de stemming kwam uiteindelijk iets meer dan een derde van de mogelijke kiezers opdagen, die grotendeels voor de afscheiding van de Catalaanse staat stemden.

Demonstranten bij de rechtbank. Beeld Reuters

Verantwoordelijkheid

In zijn verhoor door de rechter verklaarde Artur Mas dat hij alle verantwoordelijkheid voor de stemming op zich neemt. Daarbij sprak de regiopresident van een 'participatieve dag' in plaats van een referendum. Hij ontkende ieder ambtsverzuim of misbruik en sprak van het uitvoeren vaneen politieke beslissing. 'Ik begrijp niet dat ik hier verklaringen moet afleggen. Ik doe dat in ieder geval in het regioparlement' , aldus Mas.

De vervolging van Mas wordt algemeen gezien als een verdere verscherping van de verhoudingen tussen de Catalaanse afscheidingsbeweging en de conservatieve regering in Madrid. De vorming van een nieuwe regioregering van de Catalaanse onafhankelijkheidscoalitie liep de afgelopen weken grote vertraging op doordat er vooralsnog onvoldoende steun is in het parlement.

Vooral de persoon van Artur Mas, die als regiopresident politiek verantwoordelijk wordt gehouden voor een groot aantal corruptieschandalen, vormt daarbij het struikelblok. De vervolging door justitie heeft de positie van de nationalistische aanvoerder echter aanzienlijk versterkt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden