Catalaanse president wil 'geen traumatische breuk' en zoekt de dialoog

De Catalaanse president Carles Puigdemont wil 'geen traumatische breuk' met Spanje. Op de dag nadat honderden Catalanen gewond waren geraakt bij een stembusgang die door Madrid onwettig werd gevonden, zoekt Puigdemont de dialoog met de Spaanse regering.

Catalaanse vice-president Oriol Junqueras (links) en president Carles Puigdemont bij een protest in Barcelona op maandag. Beeld afp
Catalaanse vice-president Oriol Junqueras (links) en president Carles Puigdemont bij een protest in Barcelona op maandag.Beeld afp

Puigdemont deed maandag een (vooralsnog vergeefs) appèl op de Europese Unie om daarbij te bemiddelen. Eindelijk weet de Catalaanse president de ogen van het buitenland op zich gericht. De beelden van de Spaanse politie die uithaalt met de wapenstok maken het Catalaanse volk tot slachtoffer. Voor Puigdemont is dit hét moment waarop de Europese Unie hem te hulp zou moeten schieten.

'Dit is geen binnenlandse aangelegenheid meer, maar een Europese zaak', zei de Catalaanse president maandag op een persconferentie. 'De EU kan niet de andere kant op blijven kijken. Dit is een onderwerp dat haar direct aangaat: basale mensenrechten.' Voor de Catalanen is de welwillendheid van Europa essentieel, al was het maar om in de toekomst opgenomen te worden in de gelederen van de Europese Unie.

Puigdemont is niet van plan bij die dialoog af te zien van de Catalaanse onafhankelijkheid. 'We moeten praten over de relatie Catalonië-Spanje, en als we daarover praten, praten we over alles', aldus Puigdemont.

Zijn eis vooraf: de meer dan tienduizend politieagenten die naar Catalonië zijn gestuurd moeten terug naar waar ze vandaan komen. Ook wil hij dat het beslag dat de Spaanse staat heeft laten leggen op de Catalaanse rekeningen wordt opgeheven. Alleen dan kan volgens de deelstaatpresident sprake zijn van eerlijke en oprechte onderhandelingen, in een minder gespannen klimaat.

Dollemansrit

De oproep tot dialoog lijkt een pas op de plaats. Puigdemont spreekt graag over de routekaart die hij volgt naar de onafhankelijkheid. Nu is het of hij even opkijkt om te zien waar hij zich bevindt en of zich nog nieuwe medestanders hebben aangesloten.

De dollemansrit op weg naar de Catalaanse republiek kan zo weer worden hervat. Puigdemont noemt het verkiezingsresultaat van zondag 'bindend', ook al nam de Spaanse politie stembussen in beslag en verliep het stemmen ronduit chaotisch. Het Catalaanse deelstaatbestuur telde uiteindelijk bijna 2,3 miljoen stemmen, op een totaal van 5,3 miljoen stemgerechtigden. Daarvan was 90 procent voor en 8 procent tegen onafhankelijkheid. Het Catalaanse deelstaatbestuur zal zich door die uitslag gesterkt voelen: bij het laatste officiële referendum, over het referendum zelf, was de opkomst lager en waren de voor-stemmers met minder.

'Op deze dag van hoop en lijden hebben wij burgers het recht gewonnen om een onafhankelijke staat op te richten in de vorm van een republiek', sprak Puigdemont zondagavond al. Hij kondigde aan dat hij het verkiezingsresultaat zou overdragen aan het parlement, waar de partijen vóór onafhankelijkheid een krappe meerderheid hebben.

De (ongeldig verklaarde) referendumwet geeft het Catalaanse parlement 48 uur om de onafhankelijkheid uit te roepen, zodra de bevolking 'ja' heeft gezegd met een referendum. Er staat al een vergadering gepland voor woensdag 4 oktober.

Ondertussen houden de Catalanen de druk op de ketel met een grote, algemene staking voor dinsdag, 3 oktober. Het doel is 'te laten zien dat niets en niemand op kan tegen de Catalaanse instituties en vrijheden. Iedereen de straat op!' De anti-systeempartij CUP, die de regering van Puigdemont gedoogt, mobiliseerde onmiddellijk haar aanhang. 'Vrijheid is wanneer met de opgaande zon een dag van algemene staking begint', twitterde partijleidster Anna Gabriel, naar een Catalaanse dichter.

Lees meer onder de video.

Partijleider Anna Gabriel. Beeld reuters
Partijleider Anna Gabriel.Beeld reuters

Alles wat u moet weten over het referendum

De Catalaanse kiezers hebben in een omstreden referendum massaal gestemd voor onafhankelijkheid van Catalonië. Lees alle ontwikkelingen in sneltreinvaart terug in ons liveblog.

Ontruimingen, rubberkogels en 'pseudovrijheid' - onze correspondent zag het dit weekeinde in Catalonië. Lees haar verslag van het referendumweekend (+).

De Spaanse regering heeft met haar harde optreden slechts olie op het separatistische vuur gegooid, is het commentaar van de Volkskrant. Het wordt tijd dat Madrid de grondwettelijke dwangbuis iets laat vieren.

Het Catalaanse referendum was nogal slechte pr voor Spanje, vindt columnist Bert Wagendorp (+). 'De indruk dat de achterneefjes van de fascistische dictator Franco toch nog aan touwtjes trekken, drong zich op.

Wat moet u weten over het referendum? Correspondent Maartje Bakker geeft antwoord op de tien belangrijkste vragen.

Achtergrond

Op school wordt de hang naar onafhankelijkheid met de paplepel ingegoten. Een reportage van onze correspondent in Spanje (+).

Het vuur van de Catalaanse onafhankelijkheid brandt pas sinds enkele jaren. Wat heeft het zo doen oplaaien? (+)

Het referendum splijt vriendschappen en zelfs families. Ben je voor Catalonië, dan ben je tegen Spanje. Zo botsen ook Rosa en Joan met elkaar (+).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden