Catalaanse leider Puigdemont vraagt geen asiel in België, onduidelijk wanneer hij terugkeert

De Catalaanse premier Puigdemont, die sinds vrijdag met vijf van zijn ministers in België verblijft, zal geen politiek asiel vragen in België. Dit zei hij dinsdag in Brussel. Hoe lang Puigdemont in België zal blijven, is onduidelijk. De premier zei dat dit afhangt van de garanties die hij krijgt van Madrid en of zijn aanhangers rechtvaardig zullen worden behandeld.

Carles Puidemont komt aan bij de persconferentie in Brussel. Beeld Reuters

Puigdemont en zijn ministers worden in Spanje vervolgd voor rebellie, een misdrijf waarop maximaal 30 jaar gevangenisstraf staat.

De Catalaanse leider zei op een persconferentie dat hij naar Brussel was gekomen om de 'aanval op het Catalaanse volk' door de regering in Madrid aan de kaak te stellen. 'Dit is de hoofdstad van Europa', aldus de premier. 'De beste manier om uit te leggen wat er in Catalonië gebeurt, is door dit hier te doen. Wij willen zelfbeschikking via een dialoog. Maar de Spaanse regering laat een agressieve, oorlogszuchtige houding zien.'

Puigdemont noemde de justitiële aanklachten tegen hem en zijn ministers 'politiek gemotiveerd'. Hij benadrukte dat zijn regering de uitslag van de nieuwe verkiezingen in Catalonië, die Madrid heeft uitgeschreven voor 21 december, zal accepteren. Puigdemont: 'Ongeacht het resultaat. Maar zal de Spaanse staat dat resultaat ook accepteren?'

Zijn advocaat, Paul Bekaert, ontkende eerder op de dag dat Puigdemont was gevlucht naar België. Ook bestreed hij berichten dat de premier was ondergedoken. Het tweetal sprak maandag een uur met elkaar. De geruchten over een asielaanvraag werden aangewakkerd door de keuze voor Bekaert. Hij is onder andere gespecialiseerd in asiel- en uitleveringszaken.

'Repressie'

Het vertrek van Puigdemont en de zijnen en de persconferentie dinsdag zijn duidelijk een poging de aandacht te trekken van Europa én om andere Europese landen te betrekken bij de onafhankelijkheidsstrijd van Catalonië. Ze hopen dat de Belgische rechter hen niet zonder meer zal uitleveren, bij een lang verblijf in België, wanneer Spanje daartoe een verzoek zou doen.

Puigdemont en zijn medestanders reisden naar verluidt met de auto naar Marseille en namen daar het vliegtuig naar Brussel. De Belgische staatssecretaris van Asiel en Migratie, Theo Francken (N-VA), zei dit weekend dat het 'niet onrealistisch' is als Puigdemont een asielverzoek zou indienen in België. Als je de 'repressie vanuit Madrid' bekijkt en 'de gevangenisstraffen waarmee wordt gezwaaid, dan is het de vraag of zo iemand nog een eerlijk proces kan krijgen', zei hij.

De Catalaanse leider Puigdemont zingt het Catalaanse volkslied. Beeld AP

Asielaanvraag

De Belgische premier Charles Michel corrigeerde zijn staatssecretaris en zei dat een asielverzoek 'niet aan de orde' was. Om de Spaanse regering niet voor het hoofd te stoten, gebood Michel zijn kabinet om elk contact met Puidgemont te vermijden.

Ook wilde hij op deze manier voorkomen dat de spanningen in de coalitie over de Catalaanse kwestie zouden toenemen. Michels MR en de christen-democratische CD&V zijn tegen de eenzijdig uitgeroepen onafhankelijkheid terwijl de N-VA van vicepremier Jambon sympathiek staat tegenover de roep om zelfstandigheid.

De voltallige Catalaanse regering werd maandag aangeklaagd voor rebellie, een misdrijf waarop 15 tot 25 jaar gevangenisstraf staat als er geen geweld wordt gebruikt, en maximaal 30 jaar als dat wel het geval is. Ook verwijt de openbaar aanklager de politici opruiing en financiële malversaties.

Machtsovername

Het Spaanse ministerie van Binnenlandse Zaken liet aan Spaanse media weten dat het zich 'geen zorgen maakt' om de reis van Puigdemont; het belangrijkste zou zijn dat hij niet in zijn regeringspaleis was verschenen. Volgens de Spaanse krant El País waren de Spaanse ministers van plan maandag te bellen met de Catalaanse departementen die ze vanaf nu onder hun hoede hebben.

Aan de nummers twee of drie van die departementen, de hoogsten in rang na de ontslagronde door de Spaanse regering, gaven ze opdracht de normale werkzaamheden voort te zetten. Het is niet de bedoeling dat leden van het Spaanse kabinet afreizen naar Catalonië.

Een enkele Catalaanse ex-minister dook maandag kort op bij zijn departement, maar ging niet daadwerkelijk aan het werk. Het parlement leek zich erbij neer te leggen dat het is ontbonden. De machtsovername door de Spaanse regering lijkt daarmee veel rustiger te verlopen dan menigeen had verwacht.


Hoe het referendum in Catalonië afgleed naar een politieke crisis

Puigdemont, de geboren 'independentista'
Als het om 'zijn' regio gaat, is bakkerszoon Carles Puigdemont bereid ver te gaan. Hij is een geboren strijder voor een onafhankelijk Catalonië, die weigert tol te betalen bij de poortjes waar geen Catalaanse teksten op staan. Lees hier het profiel van Puigdemont.

Op school zijn de lessen in het Catalaans. Zo raar is die hang naar onafhankelijkheid dus niet
Op school wordt de hang naar onafhankelijkheid met de paplepel ingegoten. Een reportage van onze correspondent in Spanje. (+)

'De ontgoocheling van Joegoslavië gaat de Catalanen ook ten deel vallen'
Puigdemont belooft de Catalanen gouden bergen als het land eenmaal onafhankelijk is. De kans op ontgoocheling is groot, waarschuwt Olaf Tempelman, oud-correspondent in het voormalige Joegoslavië.

Wat heeft de Catalaanse hang naar onafhankelijkheid zo doen oplaaien?
Het 'land' Catalonië heeft eigenlijk alles wat Spanje ook heeft: natuurschoon, een bruisende hoofdstad en hordes toeristen. Maar pas sinds een paar jaar is de roep om onafhankelijkheid écht serieus te nemen. Waarom? (+)

Hoe de zwijgende meerderheid de stilte verbrak
In Barcelona gingen honderdduizenden mensen de straat op om te protesteren tégen de onafhankelijkheid van Catalonië. Zij vormen een zwijgende meerderheid, die als de dood is voor een verdere escalatie van het conflict.

Het Catalaans referendum uitgelegd in drie minuten
Hoe kon de kwestie in Catalonië zó snel escaleren, en waarom grijpt Madrid zo hard in? We leggen het uit in deze video.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.