Catalaanse bestuurders roepen op tot protest als stemlokalen referendum gesloten blijven

Drie dagen voor het Catalaanse referendum over de onafhankelijkheid is de onzekerheid groot: kan er worden gestemd of niet? Zelfs het deelstaatbestuur durft niet meer te beloven dat alle stembureaus op zondag 1 oktober opengaan.

Voorstanders van het referendum demonstreren in Barcelona. Beeld afp

Voor het eerst klonk er woensdag aarzeling door in de woorden van een van de Catalaanse bestuurders. 'Ik kan niet zeggen of er op alle plekken gestemd zal kunnen worden', zei Joaquim Forn, 'minister' van Binnenlandse Zaken van Catalonië op de radio. Hij riep op tot protesten bij de stembureaus die gesloten blijven. 'Het is belangrijk dat mensen samenkomen op plekken waar niet kan worden gestemd, zodat de hele wereld ziet dat er een staat is die mensen verhindert hun stem uit te brengen.'

De Catalaanse politie heeft dinsdag van het Openbaar Ministerie opdracht gekregen de stemlokalen af te zetten met linten. De gebouwen moeten worden ontruimd, mocht iemand zich binnen bevinden. In een cirkel van honderd meter mogen evenmin stemhokjes worden ingericht. Wie een poging doet het referendum toch te laten doorgaan, loopt het risico strafrechtelijk te worden vervolgd. De commandant van de Catalaanse politie, voortdurend beschuldigd van passief verzet, voelt er weinig voor de stembureaus te sluiten. Hij voorziet problemen met de openbare orde. Maar anders is er ook nog de Spaanse politie, massaal aangerukt vanuit andere delen van Spanje.

Het sluiten van de stembureaus is het zoveelste probleem waarvoor de Catalaanse president Puigdemont zich gesteld ziet. De Catalaanse kiesraad hief zichzelf op nadat de rechter de leden 12 duizend euro boete per dag oplegde. Onzeker is wie nu verantwoordelijk is voor de telling van de stemmen. Het deelstaatbestuur liet weten dat 'internationale wetenschappers' het werk zouden overnemen. Het tellen zal 'zo handig en snel als mogelijk gaan', verklaarde de Catalaanse minister Jordi Turull, die het woord voert namens de deelstaatregering.

Spanje 'vermorzelt' referendum

En waar zijn de stembussen? 'Op de bodem van de zee', glimlachte Turull. Hij verzekerde dat er stembussen zullen staan op 1 oktober. Eén van de lobbyclubs voor het referendum onthulde een paar dagen geleden in de Franse krant Le Monde dat de stembussen zich in het consulaat van een bevriend land bevonden - voor wat het waard is.

'Voor elk probleem is een oplossing', probeerde Turull de moed er dinsdag nog in te houden. Maar ook hij moest toegeven dat de Spaanse staat bezig is het referendum zoals Catalonië zich dat had voorgesteld te 'vermorzelen'. Tegen het stevige bondgenootschap van de Spaanse regering en de rechterlijke macht lijkt Catalonië simpelweg niet op te kunnen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.