Castro en Obama slaan nieuwe bladzijde op

De toenadering tussen Cuba en de Verenigde Staten is zaterdag op de top van Amerikaanse staten in Panama-stad bezegeld met een gesprek van 80 minuten tussen de Amerikaanse president Barack Obama en zijn Cubaanse collega Raúl Castro. De leiders hebben, zo zei Obama, 'een nieuwe bladzijde opgeslagen' in de betrekkingen tussen beide landen na 53 jaar van vijandschap.

Juan Carlos Varela van Panama, Raul Castro van Cuba en Barack Obama (vlnr).Beeld anp

Obama en Castro spraken elkaar in een kleine vergaderruimte van het conferentiecentrum, na eerst glimlachend voor fotografen te hebben geposeerd. Volgens medewerkers was hun gesprek vriendelijk maar zakelijk. Het was de eerste ontmoeting tussen staatshoofden van Cuba en de VS sinds 1958, toen president Dwight Eisenhower en dictator Fulgencio Batista elkaar spraken, eveneens in Panama. Een jaar later werd Batista verjaagd door de broers Fidel en Raúl Castro.

De leiders hebben vastgesteld, zei Obama na afloop, dat zij het 'oneens kunnen zijn in een sfeer van respect en beschaving'. Hij stelde dat de Verenigde Staten ook in de toekomst niet zullen zwijgen wanneer in Cuba 'universele waarden' in het geding zijn, zoals de mensenrechten. Anderzijds staat het de Cubanen vrij te zeggen wat hun 'niet bevalt aan ons systeem'.

Castro bevestigde dat 'alles ter tafel kan komen' en dat zijn land bereid is kwesties als mensenrechten en persvrijheid aan te snijden. 'Over sommige zaken zullen we het eens zijn, over andere niet', zei hij.

Excuses

In een toespraak tot de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS) somde de 83-jarige Cubaanse leider alle wandaden op die de VS de afgelopen decennia jegens zijn land hebben begaan. Tegenover Obama bood hij echter zijn excuses aan voor de tirade, omdat de huidige Amerikaanse president geen schuld draagt. Uit diens autobiografie had hij opgemaakt dat Obama een 'bescheiden man' is, die zijn eenvoudige afkomst niet heeft verloochend.

Obama repliceerde dat hij, als 53-jarige, 'niet geïnteresseerd' is in conflicten 'die zijn begonnen voor ik werd geboren. De Koude Oorlog is reeds lang voorbij. Cuba vormt voor ons geen bedreiging. Ik wil problemen oplossen en samenwerken.'

Sinds Castro en Obama op 17 december in gelijktijdig uitgezonden tv-toespraken de toenadering bekendmaakten, zijn al diverse maatregelen genomen om de contacten tussen de twee landen en hun bevolkingen te verbeteren. Zo heeft het State Department de regels versoepeld voor Amerikaanse burgers die naar Cuba willen reizen, en kunnen Cubaanse ballingen eenvoudiger geld overmaken naar familie op het eiland.

Beëindiging van het Amerikaanse handelsembargo is voorlopig echter niet aan de orde. Een besluit daartoe moet worden genomen door het parlement van de VS. De Cubaanse lobby in het Congres, die van oudsher fel gekant is tegen toenadering tot het Castro-bewind, is machtig.

Terreurlijst

Wel staat de Amerikaanse regering op het punt Cuba te verwijderen van de lijst met landen die het terrorisme steunen. Een ontwerpbesluit daartoe ligt sinds vorige week ter ondertekening op het bureau van president Obama. Het vermoeden bestond dat hij de beslissing al op de OAS-top zou bekendmaken, maar dat is niet gebeurd.

Zodra Cuba van de terreurlijst af is, kunnen de twee landen snel werk maken van het reeds in december door Obama en Castro uitgesproken voornemen de diplomatieke banden te herstellen en over en weer de ambassades heropenen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden