Cassandra tegen wil en dank ***

In andere publicatie komt Frits Bolkestein beter tot zijn recht.

Frits Bolkestein: Cassandra tegen wil en dank.


Prometheus Bert Bakker.


euro 19,95.


Cassandra werd beschouwd als één van de mooiste vrouwen ter wereld, maar ook als krankzinnig. De god Apollo, die haar tot zijn vrouw wilde maken, verschafte haar de gave om de toekomst te voorspellen. Toen zij Apollo afwees, riep hij een vloek over haar uit: niemand zou ooit aan haar onheilsvoorspellingen geloof hechten.


Zo tragisch is het leven van Frits Bolkestein niet geweest, leert de levensschets die hij als feuilleton publiceerde in Elsevier, en die nu - voorzien van reacties op opmerkingen van lezers - verschijnt als Cassandra tegen wil en dank. De 80-jarige koopman, politicus en schrijver heeft in tal van grote kwesties zijn gelijk uiteindelijk wel degelijk kunnen halen. Soms pakte één en ander toch anders uit dan hij voorzag. Zo droeg hij medeverantwoordelijkheid voor het uitzenden van Nederlandse soldaten naar de onverdedigbare Bosnische enclave Srebrenica. Achteraf spreekt Bolkestein van 'een dure les internationale realpolitik' die in 1995 werd 'betaald door de ondergang van enige duizenden Bosnische moslims.'


Maar, net als Cassandra, heeft Frits Bolkestein massieve weerstand getrotseerd met waarschuwingen die zich tegen de boodschapper keerden. Dat begon in de jaren zeventig, aan het begin van zijn politieke carrière, met ontwikkelingshulp. Als manager van Shell had Bolkestein in Afrika, Azië en Midden-Amerika meegemaakt hoezeer wanbestuur en een corrupt ambtenarenapparaat elke ontwikkeling van een derdewereldland konden frustreren. De hulp versterkte in de regel juist de positie van regimes die een rampzalige politiek bedreven, maar dat was een onwelkome boodschap in bevlogen Nederland. Hetzelfde gold voor zijn waarschuwingen inzake de falende integratie van migranten. In de pers werd Bolkestein verweten op 'onderbuikgevoelens' te speculeren.


Achter de schermen vond hij, inmiddels fractievoorzitter van de VVD, geen enkele steun bij zijn collega's om deze brisante kwestie gezamenlijk aan te pakken. De geschriften van Bolkestein zijn samengebracht in een half dozijn bundels. Hij publiceerde zijn dagboek als eurocommissaris. Zijn magnum opus De intellectuele verleiding verscheen dit najaar in een Engelse vertaling. In al dat werk komt Bolkestein als denker, polemist, politicus en liberaal filosoof veel beter tot zijn recht dan in deze beknopte herinneringen. Zo komt iemand als Ayaan Hirsi Ali in Cassandra niet voor. Dat lot deelt zij overigens met Rita Verdonk en Mark Rutte. Een meer gedetailleerde verantwoording van zijn handelen als politicus zou voor onze kennis van het jongste verleden van Nederland welkom zijn geweest. Bolkesteins memoires zijn meer een amuse-gueule dan een voedzame maaltijd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden