NieuwsChina gunt Macau financiële instellingen

Casinostad Macau is na ‘ongehoorzaam’ Hongkong de nieuwe oogappel van Beijing

Van dubieus gokparadijs tot lichtend voorbeeld: Macau, de casinostad aan de Zuid-Chinese kust, heeft een opmerkelijke sprong vooruit gemaakt. Met dank aan de Hongkongse protesten. 

Winkelende toeristen lopen langs het Grand Lisboa Casino in Macau. Beeld Eduardo Leal / AFP

Sinds het in Hongkong rommelt, is het brave Macau de oogappel van Beijing. Als president Xi er morgen de twintigste verjaardag van de overdracht aan China gaat vieren, brengt hij tal van geschenken mee, ten teken dat gehoorzaamheid loont.

De verjaardagscadeaus van Xi Jinping aan de voormalige Portugese kolonie ogen bijzonder fraai: Macau krijgt naar verwachting toestemming voor de oprichting van een obligatiebeurs en een vereffeningsbank voor Chinese valuta, en voor het gebruik van een eiland dat tot het Chinese vasteland behoort. Die financiële instellingen passen eigenlijk veel beter in het profiel van Hongkong, maar dat zit nu in het verdomhoekje wegens de protesten.

‘De brave jongen krijgt het snoepgoed, de boosdoener wordt in de hoek gezet’, zegt Larry So Man-Yum, politiek commentator en gepensioneerd professor in Macau. ‘De centrale overheid stuurt een duidelijk signaal aan Hongkong: kijk, dit is het snoepgoed dat jullie niet krijgen.’ Voor Macau, dat enorm afhankelijk is van zijn gokindustrie en al langer nieuwe economische groeipolen zoekt, is het een mooie kans.

Geen vuiltje aan de lucht

De politieke boodschap is duidelijk: Macau wordt beloond voor goed gedrag. Want net als Hongkong heeft Macau als ‘speciale bestuurlijke regio’ enige autonomie, maar in tegenstelling tot Hongkong luistert het braaf naar Beijing. Wat in Hongkong op protesten stuit, wordt 65 kilometer verderop probleemloos doorgevoerd. En terwijl Hongkongers al een half jaar op straat komen, is er in Macau geen vuiltje aan de lucht. Bij de enige poging tot protest kwamen 29 mensen opdagen.

Waarom Macau zo braaf is? Voor een stuk omdat het kleiner is, en omdat de bevolking, een tiende van die van Hongkong, grotendeels van het vasteland komt. Daarnaast, omdat ruim vierhonderd jaar Portugese kolonisatie minder sporen heeft nagelaten dan honderd jaar Brits bestuur in Hongkong, doordat de Portugese en Chinese gemeenschappen meer gescheiden leefden. ‘In Hongkong is er meer westerse invloed’, zegt Larry So. ‘De Macause manier van denken lijkt meer op die van China.’

Bovendien heeft Macau economisch heel veel aan Beijing te danken. Na de overdracht aan China − op 20 december 1999, twee jaar na Hongkong − liberaliseerde Beijing er de goksector en begon een explosieve groei. Chinese tycoons kwamen in de viprooms spelen, minimuminzet 25 duizend euro, en al gauw werd Macau groter dan Las Vegas. Tegenwoordig is het zowat de rijkste plaats ter wereld. ‘Hongkong had het altijd veel beter dan Macau’, zegt So. ‘Niemand had verwacht dat het tij zo zou keren.’

Geldinjecties

Terwijl de zelfbewuste Hongkongers klaagden over elke inbreuk op hun autonomie, genoten de Macauers van hun toegenomen welvaart. Kwam in Hongkong elke hoogste bestuurder voortijdig ten val – ook de positie van huidig leider Carrie Lam is wankel, al houdt president Xi haar nog de hand boven het hoofd – in Macau maken hun collega’s dubbele termijnen vol. Op 20 december treedt Ho Iat-seng als nieuwste hoogste bestuurder aan: een intimus van Beijing, en niemand die klaagt.

Als er toch enige sociale onvrede opborrelde, over de groeiende ongelijkheid of de voor jongeren onbetaalbare huizenprijzen bijvoorbeeld, suste de Macause regering dat bovendien met geldinjecties. Sinds 2012 krijgen alle Macauers een eindejaarbonus, dit jaar goed voor 1.100 euro. Tal van patriottische verenigingen wordt flink door de overheid gespekt.

Nu Hongkong dwarsligt, geldt het inschikkelijke Macau voor Beijing steeds meer als een ideaalbeeld, en als een bewijs dat het ‘één land, twee systemen’-principe best kan werken, als de betreffende regio maar niet te moeilijk doet. Dus wordt Macau nu beloond, ten nadele van Hongkong. Bedoeling is dat het een rol krijgt als financieel centrum in de Greater Bay Area, het door Beijing gewenste economisch samenwerkingsverband tussen Hongkong, Macau en negen steden in Zuid-China.

Die rol waarmaken wordt nog niet zo gemakkelijk voor Macau, dat met zijn casino’s lang bekend stond als een witwasparadijs; bepaald geen aanbeveling voor een financieel centrum. De afgelopen jaren zijn in het kader van Beijings anti-corruptiecampagne maatregelen genomen, maar een stad vol casino’s blijft een risico. ‘Macau moet bij het begin beginnen’, zegt So. ‘We zullen personeel moeten opleiden, internationale conventies moeten overnemen en een nieuw imago moeten opbouwen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden