CASCO/WERFKELDER Gedoe en getutter binnenskamers

De beeldende kunst legt een archief aan van het leven. Dat moet zorgvuldig bewaard worden. Dan hoeven aanstaande aardbewoners het verleden niet te reconstrueren aan de hand van moeizaam opgedolven potscherven, die kleine trofeeën van de klassieke archeologie....

Hoe een vrouw haar haar föhnt; een man het zijne kamt, koestert, herkamt en tenslotte af laat knippen: het is voor de eeuwigheid geregistreerd door Marijke van Warmerdam en Jozef van der Heijden. Hoe een meisje huilt, troosteloos in een hoekje: Georgina Starr staat garant voor een tranenvloed tot in de toekomst. Hoe een ander meisje zichzelf bevredigt, met een courgette: Elke Krystufek doet het voor. Hoe een woonkamer vroegtijdig verandert in een vuilnisbelt: Tracey Emin onthult het, naakt tussen de lege drankflessen.

Worden daar ooit scherven van teruggevonden, geen gepuzzel: de kunst laat de originelen zien. Het zijn de kunstenaars die zichzelf onderhand wel eens bijeen kunnen rapen, zich aan de haren omhoog mogen trekken, aan het eigen spiegelbeeld voorbij. Het houdt maar niet op met dat gedoe en getut binnenskamers. Zwelgen is ín, ijdele eenzaamheid een gewichtig tijdverdrijf.

'Berichten over het echte leven op een directe manier', noemt Casco in Utrecht zulke onopgesmukte registraties van exhibitionistisch gedrag. Het is allemaal zo puur, Casco kan er niet genoeg van krijgen, het voegt er nog een paar toe aan de rij, op de tentoonstelling Documents 2. Dus daar zien we Noa Sadka (Israël, 1972) beschonken door haar huis dansen, levensgroot geprojecteerd op de muur van het kunstinitiatief.

'Het oog van de camera: aanvankelijk werd het gevreesd, maar al snel daarna, veel sneller dan gedacht, konden de mensen er niet meer buiten.' De geschiedschrijver kan het binnenkort te boek stellen: 'Tegen het jaar 2000 was het leven groots en meeslepend op de vierkante meter, eenzaam, maar daarom nog niet roemloos. Elk individu was zijn eigen stralende ster. Big Brother, watch me! Watch me'

Omdat Noa Sadka, klein, fijn, fluweelbruine ogen, uitzinnige bos krullen, een erg mooi meisje is, verveelt haar flirt met de zelfkant niet snel. Sadka kan het zich veroorloven. De uitgelopen mascara maakt haar blik nog broeieriger. Zelfs als ze onderuitgezakt tegen de muur hangt, is ze sensueel, een duistere engel. Getting drunk in front of the camera with a bottle of wodka (1997) moet het hebben van haar verschijning.

Verder stelt de video weinig voor. Een simplificatie van Pipilotti Rist, ja, dat wel. Die verrijkte haar eigen hilarisch-hysterische rondedans in I'm not the girl who misses much tenminste met evenzo verlopen beelden, ingenieuze video-vervormingen. Zo kunstzinnig gaat het er op Documents 2 niet aan toe. Casco propageert immers 'het echte leven op een directe manier', ook buiten het eigen gebouw, in de Werfkelder van de voormalige Kredietbak, verderop aan de Oudegracht.

That's reality, Hanno is een slordige documentaire van Hanno Krieg (Duitsland, 1965) over een groep Guardian Angels in Berlijn; Pauliina Karppinen andermaal een close-up van een vrouw in haar eentje binnenskamers: een nachtclub danseres dollend in een mini-bikini, op uitnodiging van de Finse kunstenares Fanni Niemi-Junkola (1962).

In de verste uithoek van de werfkelder licht de schilderachtigste video van de expositie op: toch nog één raar verslag, nu over het moderne zakenleven. Ofzo. Want On Interesting Spaces van Stephen Hobbs (Zuid-Afrika, 1972) portretteert wel twee mannen in nette pakken, maar zij staan daar met hun sigaar en een glinsterend glas in de hand alleen maar eindeloos te keuvelen, hoog op een dakterras met uitzicht over Johannesburg. Voor ons zijn ze onverstaanbaar, verwikkeld in een geheime transactie, die, gezien de omfloerste kleuren, stellig een wending geeft aan 'het echte leven'.

Wilma Sütö

Documents 2, met: Stephen Hobbs, Hanno Krieg, Fanni Niemi-Junkola en Noa Sadka, t/m 15 november bij Casco, Oudegracht 366, en in de Werfkelder, Oudegracht 172, Utrecht. Do-zo 13-17.30 uur.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden