Carter pleit op Cubaanse tv voor democratie

Democratie, de vrijheid om politieke partijen te vormen en verkiezingen te houden, de vrijheid om te reizen waarheen de burger maar wil....

De Cubanen vallen dezer dagen bijna om van verbazing. Het bezoek van Jimmy Carter doorbreekt de taboes van het onverzettelijke Castro-bewind radicaal en nog openlijker dan dat van de paus enkele jaren geleden. De oud-president mag praten met wie en waarover hij wil.

Carter is de belangrijkste Amerikaan die het eiland officieel aandoet sinds Castro op 1 januari 1959 aan de macht kwam. De Democraat is op Cuba als voorzitter van zijn centrum dat zich inspant voor de verbetering van de mensenrechten en democratie in de wereld. Hij komt Cuba de pols nemen, peilt de situatie van de mensenrechten en vraagt Castro om een vertegenwoordiger van de VN te ontvangen.

Voor Carter zich aan het doel van zijn reis kon wijden moest hij eerst een hindernis opruimen die door de regering Bush was opgeworpen aan de vooravond van zijn bezoek. Staatssecretaris Bolton van Defensie verklaarde dat Cuba 'technologieën van biologisch terrorisme' exporteert naar Iran, een van de landen van de As van het Kwaad.

Carter noemde het verdacht dat de beschuldiging juist op dit moment kwam. In Havana zei hij dat hij het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken en de CIA had gevraagd om bewijzen en dat het antwoord was geweest dat die er niet waren. Hij bezocht het Centrum voor Genetisch en Biotechnologisch Onderzoek in Havana en verklaarde dat hij geen enkele aanwijzing had gevonden dat de Cubanen hier aan biologische wapens werken.

De opmerkingen van Carter leidden tot een rectificatie van minister van Buitenlandse Zaken Powell: 'We hebben niet gezegd dat Cuba biologische wapens heeft, alleen dat het de capaciteit heeft ze te maken.'

Carter verklaarde dat hij ervan overtuigd is dat het Amerikaanse Congres binnenkort een einde zal maken aan het embargo tegen Cuba, dat veertig jaar geleden werd ingesteld om Castro op de knieën te dwingen. Tijdens zijn eigen presidentschap verzachtte Carter het embargo door onder meer Amerikaanse toeristen toe te staan Cuba te bezoeken. Dat Bush dit voorbeeld op korte termijn zal volgen, lijkt onwaarschijnlijk.

In zijn hotel in Havana ontving Carter de dissidenten Elizardo Sánchez en Osvaldo Paya, die volkomen verrast waren door de uitnodiging. Sánchez, de president van de Cubaanse Commissie voor de Mensenrechten en Nationale Verzoening, lichtte de ex-president in over het Varela-project. Dit vraagt de autoriteiten om een referendum waarin de Cubaanse bevolking zich kan uitspreken over democratische hervormingen. De dissidenten hebben de tienduizend handtekeningen die de grondwet eist voor een referendum al overhandigd aan het Cubaanse parlement.

Het meeste opzien baarde de rede van Carter op de universiteit, vooral omdat het hele land deze via de televisie rechtstreeks kon volgen. Hij vroeg zich hardop af of het moment zou komen dat de VS en Cuba vreedzaam samen kunnen leven. 'Sommigen denken dat het antwoord simpel is: wanneer de Verenigde Staten een einde maken aan het embargo. Anderen, in mijn land, denken dat het pas gebeurt wanneer de president van Cuba aftreedt en vrije verkiezingen uitschrijft.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden