Carrousel van laatste ademtochten

Na een valse start valt er op de opening van het dansfestival Springdance in Utrecht te genieten van trippelende bewegingen en een trotse maar gesloten Michelle Jimenez....

utrecht Is er leven na de dood? Ja, op video. Dat grapje zou je kunnen maken na de opening van de 26ste editie van Festival Springdance, zaterdag in de Stadsschouwburg in Utrecht.

Eerst varieerde de Franse choreografe Mathilde Monnier een uur lang op de dood, door negen dansers in talloze variaties te laten ‘sterven’ op het toneel. Daarna mocht Michelle Jimenez, eerste soliste van Het Nationale Ballet, haar trotse presentatie laten zien van Live, het beroemde videoballet van Hans van Manen uit 1979.

Het half uur durende duet tussen soliste en cameraman Henk van Dijk, met op de flanken pianiste Olga Khozaianova en tweede solist Alexander Zhembrovskyy, heet weliswaar niet Life, maar barst nog steeds van leven. De chemie van ter plekke samenkomende elementen – tot in de foyer en de ingang aan toe, waarheen de cameraman de soliste volgt – maakt de bezieling van het bestaan voelbaar.

Maar eerst hoorden de negen dansers van Monnier in Pavlova 3’23” de dood meermalen aangekondigd door een alarmerende wekker. Geïnspireerd door de legendarische solo De Stervende Zwaan (1907) van Anna Pavlova (die 3’23” duurt) doorstonden zij ieder kortademige stervensprocesjes in schokkende, trippelende, wapperende, moordende en vallende bewegingen.

Telkens weer gristen ze lukraak voorwerpen mee, moderne symbolen van vergankelijkheid: schedels, pistolen, bakjes bloed, een boog, een autostuur (refererend aan een ongeluk) en een kroon van maretakken. Zo ontstond een fascinerende carrousel van laatste ademtochten, met subtiele referenties aan Pavlova’s beroemde zwanenzang.

Het laatste kwartier liet Monnier echter de spanning weglopen door de dansers op het weemoedige lied Demon in the Details elkaar langdradig te laten omhelzen met ‘doden’ tussen hen in. Deze ode aan jong gestorven (drugs)helden detoneerde met de zo zorgvuldige balans tussen de heftigheid van het moderne leven en de herinnering aan de dood in danshistorisch perspectief.

Jimenez toonde zich in Live trots maar gesloten. Na illustere voorgangers als Coleen Davis, Rachel Beaujean en Igone de Jongh wond zij nu cameraman Henk van Dijk om haar lichaam, onderwijl een voorbije liefdesgeschiedenis uitvechtend met danser Alexander Zhembrovskyy. Diens pak was het enige gedateerde element: dit Nederlands meesterwerk blijft fantastisch om te zien. Al waren Van Dijks filmische uitsneden van het op en top ballerinalichaam van Jimenez hard uitgelijnd. Grappig was het moment dat een vreemde in de foyer in beeld sprong, terwijl de ballerina zich nog één keer liet liften door haar afgewezen partner. In de zaal zagen wij alleen de opnamen: het had een protestactie kunnen zijn, indien de sneaker een slogan had getoond.

Eerder op de avond maakte Springdance een valse start met de wereldpremière The fault Lines van Meg Stuart, Philipp Gehmacher en Vladimir Miller. De eerste twee omarmden elkaar voortdurend krampachtig en tevergeefs: ze gleden woest langs elkaar af. Miller filmde dat live en tekende vage krabbeltjes op de projecties. Een hoop vervelende suggestie met weinig zeggingskracht.

En zinnen in publieksfolders zoals deze: ‘The fault Lines plooit zich op raadselachtige wijze terug uit elke vorm van lichamelijkheid, om die te transformeren in metaforische lijnen en landschappen’ moeten worden verboden. Op straffe van een dwangsom.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden