Carrière maken lukt niet meer in Athene

De economische crisis dwingt Grieken de stad te verruilen voor het platteland. 'Het leven werd steeds zwaarder in Athene. Ik zag er geen toekomst meer.'

MESSOLONGI - Grigoris Limperatos dacht tijdens zijn studie accountancy altijd dat hij een glanzende carrière tegemoet zou gaan. Hij ging er ook van uit dat hij goed zou gaan verdienen. Maar de diepe economische crisis in Griekenland heeft een einde gemaakt aan dat zelfvertrouwen.


Limperatos werkte na zijn afstuderen vier jaar lang bij een accountantskantoor in de Griekse hoofdstad Athene. Hij maakte lange dagen en verdiende zo'n 1.100 euro per maand. Maar door de stijgende kosten van levensonderhoud, als gevolg van de crisis, kon hij steeds moeilijker rondkomen. Hij verstuurde tientallen sollicitatiebrieven, op zoek naar een betere baan, maar vond er geen. 'Ik had steeds meer moeite om de huur en de benzine voor mijn auto te betalen', zegt Limperatos. 'Het leven in Athene werd steeds zwaarder. Ik zag er geen toekomst meer.'


Limperatos (28) is enkele weken geleden teruggekeerd naar het plaatsje Messolongi aan de westkust, waar hij opgroeide. 'Nu heb ik hier mijn werkplek', grijnst hij in het kantoor van zijn vader. Aan een kant van de kamer staat diens grote donkere bureau. Zijn vader is advocaat. Er tegenover heeft Limperatos zijn eigen, kleinere bureau gezet. 'Het is even wennen om met je vader in één kamer te werken, maar het gaat.'


Limperatos, een slanke jongeman in een poloshirt, is een van de vele Grieken die vanwege de crisis wegtrekken uit de steden. 'Mijn vader heeft in Messolongi connecties. Ik denk dat het hier makkelijker zal zijn om werk te vinden.'


Al zijn er geen harde cijfers, het is duidelijk dat Limperatos niet de enige is. 'Ik had nooit gedacht dat ik Athene zou verlaten', zegt mode-ontwerper Angelos Loukakis (33). Hij verdiende voor de crisis in Athene 3- à 4.000 euro per maand. Maar door de recessie droogden de opdrachten volledig op. Hij is daarom net verhuisd naar het plaatsje Kavala in Noord-Griekenland, waar hij een baan heeft gevonden als ontwerper in een kledingbedrijf. Hij verdient nu zo'n 1.000 euro per maand, een derde van wat hij vroeger verdiende, en hoopt dat zijn vrouw en zoon zich binnenkort bij hem kunnen voegen. 'Ik zoek ook in Athene, maar dat is alleen nog te dromen. Ik betwijfel of ik ooit zal terugkeren.'


Wankele basis

Griekenland is de afgelopen decennia snel verstedelijkt. Vooral de hoofdstad Athene is sterk uitgedijd. In de metropool, inclusief zijn uitgestrekte buitenwijken, wonen naar schatting vijf miljoen mensen - bijna de helft van de Griekse bevolking. Maar de economische basis is wankel. 'Athene is economisch voor een groot deel afhankelijk van ambtenarenbanen en overheidsgeld', zegt Panagiotis Panayotopoulos, docent sociologie aan de Universiteit van Athene. 'Er is wel wát particuliere economische activiteit. Dienstverlening, toerisme, scheepvaart. Maar in een crisis is dat te weinig.'


Aan de stad is te zien dat het crisis is. Steeds meer daklozen schuimen 's avonds de prullenbakken af, op zoek naar iets eetbaars. Verarmde bejaarden melden zich bij supermarkten om afgedankte levensmiddelen op te halen. En een groeiend aantal winkeletalages is leeg en afgeplakt met papier - de winkeliers kunnen het niet meer bolwerken.


De inwoners proberen op allerlei manieren te overleven. Sommigen trekken in bij familie, om inkomsten en kosten te delen. Anderen verhuizen naar het buitenland. Of ze keren terug naar hun geboortedorp. 'Veel Grieken hebben de band daarmee behouden, al zijn ze naar de stad getrokken', zegt socioloog Panayotopoulos. 'Ze hebben er vaak nog een huis. Dat maakt het nu makkelijk terug te keren. En misschien is er ook wel een emotionale verklaring. Mensen voelen zich veiliger in hun geboorteplaats.'


Maar ook het platteland ontsnapt niet aan de crisis. In het kustplaatsje waar accountant Limperatos het kantoor met zijn vader deelt, zijn net als in Athene veel etalages afgeplakt. Ondernemers klagen over dramatisch gedaalde verkopen. Volgens Limperatos is het leven er niettemin stukken beter dan in Athene. 'Ik heb hier mijn auto vrijwel niet meer nodig. Ik doe alles op de fiets. Dat scheelt een hoop benzinekosten.'


Tegen het einde van de dag slentert de gepensioneerde Makis Kandiliotis in Messolongi over de kade. Kandiliotis zag zijn pensioen door de crisis dalen van zo'n 1.600 naar 1.200 euro. Ook hij keerde onlangs van Athene terug naar Messolongi, waar hij zijn jeugd doorbracht. Samen met zijn echtgenote is hij er bij zijn bejaarde moeder in huis gaan wonen. 'Mijn vrouw vindt het maar zo-zo', zegt hij. 'Maar nood breekt wet.'


Voor de kade dobberen houten vissersbootjes. Her en der liggen netten en er hangt een zilte vislucht. Kandiliotis kijkt met zijn handen in zijn zakken uit over het grijsblauwe water. 'Het enige waar ik nog niet op bezuinig, zijn mijn sigaretten', grinnikt hij met een rokershoest. 'Maar roken kost me wel 3 euro 20 per dag. Dat is 100 euro per maand. Dus daarmee wil ik nu ook proberen te stoppen.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden