nieuwscarnavalsoptocht Aalst, België

Carnaval in Aalst heeft lak aan alle verwijten over Joodse karikaturen

Een storm van protest stak vorig jaar op over de Joodse karikaturen in de carnavalsoptocht door het Belgische Aalst. Deze keer reden ze ‘gewoon’ weer mee. Want tijdens carnaval, vinden de feestvierders, moet je toch overal om kunnen lachen?

Joodse karikaturen tijdens de carnavalsoptocht in het Belgische stadje Aalst. Beeld EPA

Het was vrijwel direct weer raak, zondag bij de carnavalsoptocht in het Belgische stadje Aalst. Op een van de eerste praalwagens in de stoet stonden mannen met haakneuzen en pijpekrullen (en met opmerkelijk lange tenen). Het thema van deze wagen was ‘Het Oilsjters Tribunool’. ‘Rechters’ liepen ernaast om te oordelen over humor – een duidelijke verwijzing naar de internationale kritiek.

Even later kwam carnavalsgroep De Zwietjollekes met dezelfde poppen die vorig jaar tot een storm van protest leidden - alleen zaten zij nu samen met andere bevolkingsgroepen in een soort van schietkraam. Langs de kant van de weg stonden ondertussen mensen die zich hadden uitgedost met plastic haakneuzen en pruiken met pijpekrullen, en waren er buttons waarop het logo van Aalst was verwerkt tot een davidster.

‘Jodenhumor’ in Aalst. Het invloedrijke American Jewish Committee vraagt aan de Europese Unie om een onderzoek naar de ‘antisemitische parade’. Beeld Belga

Het invloedrijke American Jewish Committee heeft zondag de Europese Unie verzocht een onderzoek in te stellen naar de ‘antisemitische parade’. ‘De kostuums zetten aan tot haat, verspreiden complottheorieën en ridiculiseren Joodse gebruiken en tradities’, schrijft de organisatie in een persbericht. ‘Wij veroordelen het antisemitische Aalst Carnaval, dat ongehinderd door de Belgische autoriteiten mocht plaatsvinden.’

Vorig jaar werd er geschokt gereageerd op de praalwagen van carnavalsgroep De Vismooil’n, waarop twee Joodse karikaturen stonden die werden omringd door zakken vol geld en muizen. ‘We hadden geen idee dat het provocerend zou zijn’, zei Filip De Vidts, voorzitter van de vereniging tegen de krant Het Laatste Nieuws. ‘We wilden uitbeelden dat we krap bij kas zaten, en daarom een sabbatsjaar namen. Daar pasten die Joodse karikaturen bij, want de sabbat is Joods.’

Ratten

Maar zo onschuldig werd het niet opgevat. Volgens de Joodse gemeenschap was het puur antisemitisme en leken die muizen op ratten – waarmee de nazi’s de Joden indertijd vergeleken. Foto’s haalden de internationale pers, en leden van De Vismooil’n werden overstelpt met haatberichten en dreigementen van over de hele wereld.

Het was een botsing tussen twee werelden zoals die wel vaker te zien is - met aan de ene kant een groepering die zich diep gekwetst voelt omdat er met hen, of met het leed dat hun is aangedaan, wordt gespot, en aan de andere kant een groep die geen noodzaak ziet om te veranderen, omdat ze het helemaal niet verkeerd bedoelen.

‘Een Aalstenaar lacht met alles’, zei Danny Liebaut van de gelijknamige carnavalswinkel in november tegen de krant De Morgen. ‘Ze hebben er dingen bijgesleept die er niks mee te maken hebben. Op den duur mag je nergens meer om lachen.’

Uitvergroot

Uitgerekend met carnaval ligt iedereen onder vuur: politici, instanties, en ook religie. ‘Wanneer men tegen een Aalstenaar zegt dat een bepaalde vorm van humor niet mag, dan zal dat, zeker als het gaat om carnaval, juist wel gebeuren en vaak nog uitvergroot’, schreef De Vismooil’n vorig jaar in een eenmalige reactie. ‘Carnaval is het ontladen van alle stress, het loslaten van bezorgdheden. Carnaval is het omdraaien van de realiteit.’

De ophef leidde er zelfs toe dat de carnavalsoptocht van Aalst vorig jaar werd geschrapt als immaterieel erfgoed van Unesco. In december zou gestemd worden of Aalst op de werelderfgoedlijst mocht blijven, maar het stadsbestuur besloot de eer aan zichzelf te houden en deed zelf afstand van zijn plek op de lijst.

In 2013 moest de toenmalige Vlaamse minister van Cultuur al bemiddelen toen Unesco bedenkingen had bij een praalwagen die de politieke partij N-VA persifleerde met SS-officieren. Ook in 2018 ontving Unesco een klacht over een SS-symbool, een jaar later volgde de controverse over de Joodse karikaturen. 

Aalst had er geen zin meer in zich steeds te moeten verantwoorden. ‘Wij hebben het gehad met de groteske verwijten’, liet burgemeester Christoph D’Haese weten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden