Carlos Menem moet zich opnieuw verantwoorden

De Argentijnse ex-president Carlos Menem staat opnieuw terecht. Hij moet zich deze keer voor de rechter verantwoorden voor de illegale verkoop van tonnen wapens aan Kroatië en Ecuador toen tegen deze landen een wapenembargo van de Verenigde Naties van kracht was....

Als zo vaak wanneer bejaarde ex-regeringsleiders alsnog worden berecht, meldde Menem zich ziek voor de openingszitting van het proces in Buenos Aires. Zijn advocaat verklaarde dat artsen de inmiddels 78-jarige verdachte volledige rust hebben voorgeschreven omdat hij lijdt aan stress. De rechter bepaalde echter dat hij verplicht ter zitting dient te verschijnen wanneer de aanklacht tegen hem wordt voorgelezen.

De zaak van de illegale wapenverkopen sleept al vele jaren. Menem, die van 1989 tot 1999 president van Argentinië was, zat in 2001 al eens een half jaar in voorarrest. De aanklacht luidde toen het vormen en leiden van een criminele organisatie. Het Hooggerechtshof verklaarde die vervolgens ongegrond. Nu ligt de nadruk op de steekpenningen die Menem en zijn 17 medeverdachten inden. Menem kan veroordeeld worden tot een straf tussen de 12 en 37 jaar.

Het gaat om tenminste tien zendingen met in totaal 6.500 ton wapens en munitie van het staatsbedrijf Fabricaciones Militares tussen 1991 en 1995. President Menem tekende drie decreten die officieel vergunning gaven voor de export van de wapens naar Panama en Venezuela. In werkelijkheid gingen ze naar Kroatië en Ecuador. Tegen die landen had de VN een embargo ingesteld vanwege de oorlogen met respectievelijk Servië en Peru.

De Argentijnse justitie heeft op banken in onder meer Zwitserland rekeningen gevonden waarop de medeplichtigen van Menem hun commissies hadden ondergebracht. Een van zijn medeverdachten is zijn ex-zwager en adviseur Emir Yoma die tijdens het presidentschap van Menem uitgroeide tot een van de rijkste mannen van Argentinië. Eerder waren al rekeningen in Zwitserland op naam van Menem gevonden. Volgens hardnekkige geruchten zou hij honderden miljoenen daar hebben ondergebracht, afkomstig van de steekpenningen die hij opstreek bij de verkoop van Argentijnse staatsbedrijven.

Menem is de hoofdpersoon in tientallen processen wegens corruptie. Zijn bewind wordt in Argentinië omschreven als de periode van ‘pizza en champagne’: de eenvoudige volksjongens in de omgeving van de president die dankzij het gesjoemel met de privatiseringen schatrijk werden.

Sinds het einde van zijn tweede termijn (in 1995 liet hij de grondwet wijzigen om herverkiezing mogelijk te maken) in 1999 is hij voornamelijk doende uit handen van de justitie te blijven. In 2003 was hij weer presidentskandidaat, maar hij trok zich voor de tweede ronde terug toen alles erop wees dat Néstor Kirchner hem verpletterend zou verslaan. Vorig jaar liet hij zich opnieuw tot senator kiezen, maar de rechter in de zaak van de illegale wapenleveranties accepteert zijn immuniteit niet.

Het tijdperk Menem was in alle opzichten een aaneenrijging van schandalen, zowel politiek als privé. De president met zijn extravagante bakkenbaarden en voorliefde voor sportauto¿s en paarden presteerde het zijn eigen vrouw, Zulema Yoma, door de paleiswacht uit de residentie te laten zetten. Zijn zoon Carlitos kwam om het leven bij een helikopterongeluk en de ex-vrouw van Menem houdt tot op de dag van vandaag vol dat dit door de president zelf was georganiseerd om te verhinderen dat Carlitos uit de school zou klappen over de maffiose praktijken van zijn vader.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden