Cariben willen geld van Nederland om Atlantische slavenhandel

Leiders van diverse Caribische landen zijn in Miami bijeengekomen om een gezamenlijke eis te formuleren voor schadevergoedingen van Groot-Brittannië, Frankrijk en Nederland, voor wat zij de voortslepende erfenis van de Atlantische slavenhandel noemen.

Beeld epa

De Caribische Gemeenschap (Caricom) heeft de hulp ingeroepen van het Britse advocatenkantoor Leigh Day, gespecialiseerd in mensenrechten, en richt een speciale commissie op om zich op de kwestie toe te leggen, zei Ralph Gonsalves, premier van Saint Vincent en de Grenadines.

De wijdverspreide armoede en de ontwikkeling van de regio die maar niet op gang wil komen, zijn toe te schrijven aan de slavernij, aldus Gonsalves. Caricom verwacht ook excuses, maar zegt dat berouw alleen niet voldoende is. 'We moeten een passende schadevergoeding hebben.'

Herstelbetalingen
Al decennialang wordt door individuele Caribische landen aangedrongen op een vorm van herstelbetalingen door de landen die het meest hebben geprofiteerd van de handel in slaven. In landen als Jamaica en Antigua en Barbuda bestaan bijvoorbeeld al langer nationale commissies die zich hierop toeleggen. Het strijdplan dat de veertien Caricom-landen eerder deze maand in Trinidad omarmden moet omvangrijker en ambitieuzer zijn dan iedere tot nu toe ondernomen poging.

Elk betrokken land krijgt nu een commissie voor herstelbetalingen. Zij sturen gezanten naar de regionale commissie, die onder toezicht staat van de veertien premiers.

De landen richten zich namens het Engelstalige deel van de Cariben op Groot-Brittannië, namens Haïti op Frankrijk en namens Caricom-lid Suriname op Nederland.

Leigh Day zal de landen in hun juridische strijd bijstaan. Het advocatenkantoor leverde eerder succesvol slag voor honderden Kenianen die schadevergoeding ontvangen, omdat ze ten tijde van de zogenoemde Mau Mau-rebellie tegen de Britse koloniale heerschappij in de jaren vijftig en zestig werden gemarteld. Groot-Brittannië stemde in juni in met een spijtbetuiging en een schadevergoeding van omgerekend zo'n zestien miljoen euro.

Ralph Gonsalves, premier van Saint Vincent en de Grenadines.Beeld AP

Allereerst zal waarschijnlijk via onderhandelingen worden geprobeerd tot een akkoord te komen met de regeringen van de drie Europese landen, zei Martyn Day van Leigh Day.

Tweehonderd miljard pond
Aan wat voor bedragen de Caricom-landen denken is niet bekendgemaakt. Gonsalves en Verene Shepherd, voorzitter van de nationale commissie in Jamaica, zeiden eerder dat Groot-Brittannië Britse plantagehouders in de Cariben in 1834, het jaar dat de Britten de slavernij afschaften, twintig miljoen pond betaalden als schadevergoeding voor gederfde inkomsten. Dat bedrag staat gelijk aan tweehonderd miljard pond nu. 'Onze voorouders kregen niets', zei Shepherd. 'Ze kregen hun vrijheid en de boodschap 'ontwikkel jezelf'.'

De Britse Hoge Commissaris in Jamaica David Fitton zei woensdag in een radiointerview dat de Mau Mau-zaak niet bedoeld is als precedent en dat zijn regering tegen het betalen van een schadevergoeding voor slavernij is. 'Het is niet de juiste manier om een historisch probleem aan te pakken', zei hij.

In 2007, tweehonderd jaar nadat de Britten de handel in slaven hadden afgeschaft, betuigde toenmalig premier Tony Blair zijn spijt voor het 'ondraaglijke leed' dat zijn land had veroorzaakt. Toenmalig president van Frankrijk Nicolas Sarkozy liet na de verwoestende aardbeving in Haïti in 2010 weten de 'wonden van kolonisatie' te erkennen en wees erop dat Frankrijk een lening van 56 miljoen euro aan Parijs had geannuleerd en had ingestemd met een hulppakket van veertig miljoen euro voor Haïti.

Vicepremier Lodewijk Asscher betuigde begin deze maand tijdens de jubileumherdenking van de afschaffing van de slavernij in de Nederlandse koloniën namens de Nederlandse regering 'diepe spijt en berouw'. Hoewel het de eerste keer was dat het kabinet in eigen land spijt betuigt over het slavernijverleden, betrof het geen formele excuses. Nederland maakte in 1863 een einde aan de slavernij. Ook bij die gelegenheid kregen slaveneigenaars een tegemoetkoming voor gederfde inkomsten.

Minister Lodewijk Asscher van Sociale Zaken.Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden