Cardioloog en schrijver Arend-Jan Dunning overleden

Na een operatie in ‘zijn’ AMC in Amsterdam-Zuidoost is maandag voormalig cardioloog en schrijver Arend-Jan (Ad) Dunning overleden.

Door Robin Gerrits

Dunning, een gevierd cardioloog die mede aan de wieg stond van het Academisch Medisch Centrum in Amsterdam, werd bij het grote publiek vooral bekend door twee commissies die hij voorzat en aan wie hij zijn naam gaf. De ene presenteerde eind 1991 het adviesrapport Kiezen en Delen, waarin voor het eerst een serieuze poging werd gedaan criteria op te stellen op basis waarvan ziektekosten wel of niet door het ziekenfonds zouden moeten worden vergoed. De tweede commissie-Dunning stelde de kandidatenlijst van de Partij van de Arbeid op voor de verkiezingen van 1998.

Beperkingen

Dunning, geboren in 1930 in een gereformeerd milieu, studeerde medicijnen in Amsterdam. Zijn vader wilde dat hij econoom zou worden, maar Ad koos bewust voor een beroep dat hem in contact zou brengen met mensen. Als arts opgegroeid in een tijd waarin de medische mogelijkheden tot in de hemel leken te groeien, bleef hij juist hameren op de beperkingen van dokters. Volgens hem biedt de geneeskunde, net als religie, slechts schijnzekerheid. ‘Een groot deel van de geneeskunde berust op het placebo-effect.’

Uit het advies van de medische commissie beklijfde het begrip de ‘trechter van Dunning’: alleen die verstrekkingen horen in het basispakket die werkelijk noodzakelijk, werkzaam en doelmatig zijn, én die niet door de patiënt zelf betaald kunnen worden.

Bijzonder aan Dunnings keuze hierbij was dat voordat de andere criteria in werking traden eerst de ethische keuze moest worden gemaakt welke zorg werkelijk noodzakelijk was. Pas daarna volgden meer rekenkundige keuzes.

De publicatie leidde indertijd tot felle kritiek, maar gaandeweg drong binnen en buiten de politiek steeds meer door dat keuzes maken onontkoombaar is om de gezondheidszorg op termijn betaalbaar te houden.

Schrijven

Tijdens en nog meer na zijn actieve geneeskundige carrière legde Dunning zich toe op het schrijven. Hij had columns in NRC Handelblad en Elsevier, en was lange tijd hoofdredacteur van het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde. Hij schreef bekende boeken als Broeder Ezel, Stof van Dromen en Betoverde wereld. Hij was een van de oprichters van het Republikeins Genootschap, dat de discussie over het voortbestaan van de monarchie wil voeren.

Zelf had hij een hekel aan alternatieve geneekunde, en leefde hij als een bourgondiër. Bij Dunning hoefde je niet aan te komen met de noodzaak van joggen voor je gezondheid. ‘Ik denk er niet aan. Lopen doe je als je het leuk vindt. De gezondheidswinst wordt je uitgekeerd aan het eind. Ik weet niet of het een zegen is als ik straks, als ik tachtig ben, nog twee maanden bosloop cadeau krijg. Voor dat uitgestelde doel ga ik mij niet belachelijk maken in een joggingpak. Als we niet uitkijken zitten straks de tehuizen vol met boslopers met Alzheimer. Tel uit je winst.’

Arend-Jan Dunning in 1991 (ANP) Beeld
Arend-Jan Dunning in 1991 (ANP)
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden