Capaciteitsproblemen bij politie: nieuwe medewerkers minder goed gescreend

Nieuwe politiemedewerkers worden sinds enkele maanden minder uitgebreid gescreend. Door capaciteitsproblemen bij de politie is het huisbezoek aan sollicitanten afgeschaft, waardoor een geringer beeld ontstaat van hun privéleven.

Portret van Jan Struijs, voorzitter van de Nederlandse Politiebond. Foto anp

Volgens Jan Struijs, voorzitter van politiebond NPB, is de kans daardoor groot dat er meer agenten door de keuring glippen die vatbaar zijn voor corruptie of een levensstijl onderhouden die niet bij de politie past.

Politiemedewerkers van de afdeling Veiligheid, Integriteit en Klachten (VIK), die belast zijn met de screenings- en integriteitsonderzoeken, maken zich volgens Struijs grote zorgen over de uitgeklede keuring. 'Juist nu er veel incidenten zijn met corrupte politiemedewerkers is de screening van nieuwe agenten enorm belangrijk. Inboeten op de kwaliteit daarvan is onacceptabel.'

Innige banden

De Nationale Politie bevestigt in een schriftelijke reactie dat de screening is veranderd. 'Voorheen vond het gesprek met de betrokkene meestal plaats bij de betrokkene thuis, tenzij deze hier bezwaar tegen had. Om reistijd te besparen is besloten om het gesprek niet meer standaard thuis bij betrokkene te houden, maar op een politielocatie. De onderwerpen die aan de orde komen zijn hetzelfde gebleven.'

De screening is minder uitgebreid geworden terwijl de laatste jaren steeds vaker innige banden tussen de georganiseerde misdaad en agenten aan het licht komt. De druk op agenten vanuit de onderwereld wordt almaar groter, aldus Struijs. 'Er komen bij de belangenbehartigers van de politie bij de vakbonden meer meldingen binnen over toenaderingspogingen uit het criminele circuit. Informatie is het nieuwe goud.'

Vergrijzing tegengaan

Agenten worden volgens de politiebondvoorzitter vooral benaderd in cafés, sportscholen of via sociale media. Ze melden de toenaderingspogingen vaak niet aan hun meerderen omdat ze bang zijn daarmee in een kwaad daglicht te komen. Om te kunnen constateren waarom agenten zwichten voor criminelen wil Struijs een onderzoek naar corruptie binnen de politie. 'Soms is het chantage, soms groepsdruk, soms winstbejag. Agenten worden op dergelijke situaties niet goed voorbereid.'

De komende jaren worden er naar verwachting duizenden nieuwe agenten aangenomen, om de vergrijzing in het korps tegen te gaan. Daarnaast moeten 3.359 politiemedewerkers opnieuw worden gescreend, omdat zij een andere functie krijgen waarbij ze toegang hebben tot meer vertrouwelijke informatie.

De agenten moeten als onderdeel van de screening vragen beantwoorden over hun privéleven. Zo wil de politie eventuele risico's in kaart brengen. De vragen gaan bijvoorbeeld over hun financiële situatie, wat ze in hun vrije tijd doen, met wie ze omgaan en hoe ze aankijken tegen maatschappelijke problemen.

Niet helemaal in de ban

Soms komen er bij gesprekken in het huis van de (nieuwe) agenten zaken aan het licht die anders nooit waren opgevallen. Als voorbeeld noemt Struijs een huisbezoek waarbij de vriendin van een sollicitant thee inschonk. 'Ze had een tatoeage had die verwees naar uiterst rechtse sympathieën. Dat was aanleiding voor nader onderzoek en leidde er uiteindelijk toe dat de sollicitant niet is aangenomen. Zijn ideeën pasten niet binnen een democratie.'

De Nationale Politie laat in haar verklaring weten dat huisbezoeken niet helemaal in de ban zijn gedaan. 'Wanneer uit het vooronderzoek aanwijzingen komen dat het meerwaarde heeft om het gesprek toch bij betrokkene thuis te houden, bestaat die mogelijkheid nog steeds en hier wordt ook gebruik van gemaakt. Dit is ook afgestemd met de AIVD, onder wiens mandaat de P-veiligheidsonderzoeken worden uitgevoerd.'

Meer over