Cancún is 'tussentop' naar klimaatakkoord

Amsterdam Zo veel rumoer als er was in aanloop naar de klimaattop in Kopenhagen vorig jaar, zo geruisloos verliepen de maanden en weken voorafgaand aan de klimaattop die maandag in het Mexicaanse Cancún begint. Gevolg van bewust beleid, zegt de één. Volgens de ander het bewijs dat alle klimaatonderhandelingen sinds Kopenhagen stil liggen.

Het verschil is opmerkelijk. Vanaf april 2009 ontstond een ware Kopenhagenhype. Iedereen die ook maar iets met het klimaat te maken had of wilde hebben, verstuurde vanaf dat moment persberichten om wereldkundig te maken dat zij in december ook aanwezig zouden zijn bij deze alles-of-niets-top in de Deense hoofdstad: lobbyclubs, actiegroepen, politieke partijen, wetenschappers, provincie- en gemeentebesturen, bedrijven: allemaal waren ze aanwezig.


Vanaf augustus 2009 was het nagenoeg onmogelijk een hotel te boeken in Kopenhagen noch in de directe omgeving. Elk zichzelf respecterend medium bracht de ene na de andere voorbeschouwing, en daags voor het begin van de top vertrok uit Nederland een trein met honderden Kopenhagengangers. Het vertrek was de opening van alle journaals.


Drie dagen voor het begin van de top in Mexico kan worden vastgesteld dat 'Cancún' in niets zal lijken op 'Kopenhagen'. De media besteden amper aandacht aan de conferentie, vertegenwoordigers van meerdere, grote politieke partijen hebben al laten weten niet af te zullen reizen en van de twintig, door de organisatie aanbevolen hotels bieden er zes nog volop slaapplaatsen aan.


Volgens Hugo von Meijenfeldt, topambtenaar van het ministerie van Milieu en Infrastructuur en sinds een paar jaar de Nederlandse klimaatambassadeur tijdens milieuconferenties, is het gebrek aan belangstelling het gevolg van een zorgvuldig geplande strategie. 'We hebben geleerd van de fouten die in Kopenhagen zijn gemaakt ', zegt hij. 'Het was de top waar het allemaal moest gaan gebeuren. Er moest een wereldwijd, allesomvattend klimaatakkoord komen. Die hoge verwachtingen werkten uiteindelijk alleen maar verlammend.'


In de aanloop naar Cancún is downplayen het motto. 'Verwacht geen vuurwerk, is de boodschap.' Ook de Mexicaanse organisatoren hebben voor die strategie gekozen. In hun berichtgeving wordt steeds benadrukt dat er sprake is van een 'tussentop' op weg naar de volgende conferentie in het Zuid-Afrikaanse Durban, eind volgend jaar.


De Ethiopische minister-president Meles Zenawi, die in Cancún een delegatie van 53 Afrikaanse landen zal leiden, ziet een andere reden voor het gebrek aan aandacht. De sfeer waarin onderhandeld wordt over een klimaatovereenkomst, is sinds Kopenhagen verslechterd, zei hij deze week tijdens een persconferentie. Het momentum voor het bereiken van een doorbraak is volgens Zenawi voorbij.


De Ethiopiër krijgt bijval van milieu-organisaties. 'Dat de ambities zo laag liggen, komt doordat Europa een modderfiguur zou slaan, als het hogere doelen zou stellen', stelt Kees Kodde, campagneleider bij Greenpeace. 'Nederland heeft zijn internationale doelstellingen naar beneden bijgesteld, in Europa is er geen eensgezindheid over verdere verlaging van de CO2-reductie tot 30 procent, China wil nog steeds niets weten van controle door buitenstaanders en ook in de VS ligt het debat volledig stil. Alle hoofdrolspelers zijn verlamd.'


De lage ambities noemt Kodde zonde. 'Er is nog maar zo weinig tijd. Dan heb je geen tijd voor een tussentop. Op deze manier wordt weer een kans gemist.'


Een woordvoerder van Milieudefensie onderstreept de opvatting. 'Je kunt wel zeggen dat je realpolitik moet bedrijven, maar als nu niet de stappen worden gezet die nodig zijn, weet je zeker dat in Durban de boot weer wordt gemist, net als in Kopenhagen.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden