Canada is weer modern en progressief

De helft is vrouw, er zit een Afghaanse vluchteling in en een eskimo: het kabinet van de linkse premier Justin Trudeau moet Canada zijn progressieve gezicht teruggeven.

Premier Justin Trudeau bij zijn beëdiging. Beeld afp
Premier Justin Trudeau bij zijn beëdiging.Beeld afp

Het enthousiasme was groot, afgelopen woensdag bij de installatie van het kabinet van de nieuwe linkse Canadese premier Justin Trudeau. Op straat, in de kranten, op sociale media: overal klonken geluiden van trots en kosmopolitisch chauvinisme. Volgens de krant The Globe and Mail hing er een 'gevoel van mogelijkheden' in de lucht. Het oude Canada was terug: modern en progressief.

Zelfs in Nederland was de presentatie van de ministers het gesprek van de dag, in links-liberale kringen. Ziedaar: een kabinet met een Afghaanse vluchtelinge, een Inuk (eskimo), nog een andere oorspronkelijke bewoner van het land, een blinde, een rolstoeler en twee Sikhs. Vijftien van de dertig ministers onder Trudeau zijn vrouw. Waarom? 'Dit is 2015', zei Trudeau simpelweg, met luid gejuich tot gevolg.

Begint in Canada het nieuwe linkse elan? Het kabinet, geheel samengesteld uit gekozen parlementsleden, wordt beschouwd als de beste afspiegeling van Canada in jaren. Daar is wat op af te dingen: er zitten geen zwarten in of Chinezen, geen kleine minderheden in dit land. Helemaal nieuw is de samenstelling ook niet. De eerste minister in een rolstoel trad aan in 2008 en de eerste Inuk ook, en dat was in het conservatieve kabinet van de vorige maand weggestemde Stephen Harper. Maar bij hem waren slechts zes van de 26 ministers vrouw - minder dan een kwart.

Worsteling

Extreem jong is Trudeaus ploeg niet: zijn ministers zijn met een gemiddelde van 51 jaar ouder dan die van zijn vader Pierre in 1968. En in Nederland lag het gemiddelde van Rutte II bij aanvang op 49 jaar. Maar toch voelt het als een groot verschil met Harper. De babyboomers zijn ingeruild voor de generatie X, geboren tussen 1965 en 1985. 'Ze hebben een direct begrip van de worsteling in moeilijke economische tijden en van de complexe problemen van onze tijd, zoals terrorisme en klimaatverandering', schrijft Curtis Brown, ondernemer en zelf lid van die generatie, op de opiniepagina's van de Winnipeg Free Press.

De plannen van de onervaren ploeg - achttien ministers zijn voor het eerst gekozen - zijn ambitieus: terugtrekking uit Syrië en Irak, een streep door de JSF, een streep door de antiterreurwetgeving, hogere belastingen voor de rijken. De idealen zijn zichtbaar in de naamsverandering van diverse ministeries. Staatsburgerschap en Immigratie heet nu Staatsburgerschap, Immigratie en Vluchtelingen; Trudeau heeft beloofd voor het einde van het jaar 25 duizend Syrische vluchtelingen op te nemen. Het ministerie van Canadees Erfgoed heet nu Erfgoed, Multiculturalisme en Rassenrelaties. En aan het ministerie van Milieu is Klimaatverandering toegevoegd: Trudeau ziet het broeikaseffect als groot probleem, in tegenstelling tot Harper, die het Kyoto-verdrag eenzijdig opzegde.

Kent Hehr
Minister van Veteranenzaken, 45 jaar. Hehr kreeg in 1991 een kogel in zijn nek door een akkefietje tussen de inzittenden van twee auto's na een avondje uit. Vanaf zijn nek verlamd. Zijn arts zei: 'Je kunt nu de rest van je leven gaan wachten op een middel om uit die rolstoel te komen, of er iets van proberen te maken.' Hehr werd advocaat en activist tegen vuurwapens.

Jody Wilson-Raybould
Minister van Justitie, 44 jaar. Afkomstig van de Wewaikai-stam van een eiland bij Vancouver. Toen ze een jaar of 12 was, in 1983, zei haar vader Bill Wilson op een conferentie tegen toenmalig premier Pierre Trudeau dat zijn dochters een droom hadden: advocaat en premier worden. 'Zeg maar dat ik zal wachten tot ze er klaar voor zijn', zei Trudeau. Wilson werd advocaat, en nu minister. Trudeau sr. maakt het niet meer mee, zijn zoon heeft erop gewacht.

Harjit Sajjan
Minister van Defensie, 45 jaar. Kwam op zijn 5de met zijn familie vanuit de Punjab in India naar Canada. Werd Sikh, ging het leger in, diende in Bosnië en Afghanistan, werd commandant van een regiment en veelvuldig gedecoreerd. Ontwierp en patenteerde een gasmasker waarin zijn baard paste. Ging na het leger voor de politie van Vancouver achter criminele bendes aan.

Maryam Monsef
Minister van Democratische Instituties, 30 jaar. Op één na jongste minister en eerste moslimminister uit de Canadese geschiedenis. Kwam op haar 11de (in 1996) met haar moeder (vader stierf door geweld) als vluchtelinge uit Afghanistan. Leefde in Canada een tijdje van het Leger des Heils. Werd na haar studie vrijwilligster en buurtactiviste in haar stad Peterborough en haalde geld op voor Afghanistan. Deed een gooi naar het burgemeesterschap, haalde het net niet, maar werd minister.

Schipperen

Maar in de praktijk zullen ook de nieuwe idealisten moeten schipperen, bleek meteen de eerste week. Nadat president Obama de vergunningsaanvraag had afgekeurd voor de Keystone XL pijpleiding, die olie van de 'vuile' Canadese teerzanden naar de Golf van Mexico had moeten vervoeren, zei minister Stéphane Dion van Buitenlandse Zaken dat er een alternatief is: de Energy East pijplijn dwars door Canada naar de Atlantische kust. 'Als daarvoor maar een betere milieueffectrapportage wordt gemaakt.'

Dat de winning van olie uit teerzanden überhaupt niet te verenigen is met het klimaatbeleid, feitelijk het belangrijkste argument van Obama, ging er bij hem niet in. 'Ik respecteer dat standpunt, maar dat is niet ons standpunt.' Ook de ministers van generatie X zullen laveren tussen idealen en realisme.

null Beeld AFP
Beeld AFP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden