Campus in de bush

Aan de rand van het Zuid-Afrikaanse Krugerpark staat een bijzonder schooltje: Wildlife College. Novan Bemmel sprak daar jonge mensen uit heel Afrika die de natuur in hun land leren waarderen en beschermen....

k kom uit een piepklein dorpje in Kameroen', zegt 'IMichael Kuwong. De pas afgestudeerde student aan de Wildlife College in Hoedspruit vertelt hoe hij vroeger graag met zijn vrienden ging jagen. 'We schoten op kleine dieren als ratten en apen. Maar ik geloof dat ze dat tegenwoordig ook stropen noemen.'

Sommige van zijn dorpsgenoten in Babanki-Tungo keerden terug met een dode luipaard, waarna de chief hen eerde met een rode veer. 'Ik wilde toen niets liever dan ook zo'n pluim op mijn hoed.'

Nu, in de kantine van de Southern African Wildlife College, kan de 28-jarige Kuwong lachen om zijn eigen dommigheid. Na een studie diergeneeskunde in Nigeria en een negen maanden durende cursus op de speciale school aan de rand van het Zuid-Afrikaanse Krugerpark, weet hij beter. 'Ik denk nu veel groter. Natuurbehoud is niet alleen maar iets bewaren voor komende generaties, je kunt er op termijn ook armoede mee bestrijden.'

Dat soort dingen leren de studenten op de kleine campus achter hoge, gektrificeerde hekken. Die moeten voorkomen dat nijlpaarden het zwembad innemen en leeuwen het kronkelpad richting studentenbungalows kiezen. Langs de kilometerslange oprijlaan grazen impala's en kuduantilopen, de poort is olifantbestendig en aan de plafonds volgen vleermuizen elk gesprek.

In een van de twee klaslokalen geeft directeur Fanie Greyling - een blanke Zuid-Afrikaan in safari-outfit - les aan 34 jonge vrouwen uit negen landen. 'Wie is de belangrijkste persoon binnen jullie organisatie', vraagt hij. Collectief gemompel: 'De directeur.' 'Helemaal fout!', roept Greyling. 'Jij, jij en jij zijn het belangrijkst!' Hij wijst naar de twintigers en dertigers die ijverig notities maken. Een enkeling speelt met haar mobieltje. 'Een directeur is te vervangen, maar als jullie je taak niet serieus nemen, wordt het niks met de natuur.'

Huiswerk voor volgende week: maak een maandrooster voor een bushcamp van 35 hectare met vier accommodaties voor toeristen. Die wensen elke ochtend een safari-wandeling en iedere avond een tochtje per Landrover. Daarvoor zijn zes rangers beschikbaar die ook langs het hek moeten patrouilleren, en waarvan verlof heeft gevraagd. Overwerk, waarschuwt de leraar, moet worden gecompenseerd.

Tijdens de pauze, in een van de de rietgekapte wandelpassages, waarschuwt de 25-jarige AgnMukondeleli voor een te romantisch beeld van de Afrikaan en zijn natuur. 'Ik ben gewoon opgegroeid in een stad', zegt de ZuidAfrikaanse. 'Mijn moeder vertelde wel iets over olifanten en hyena's, maar die had ik tot voor kort nooit gezien. Dat is te ver en te duur.'

Haar groep studenten volgt de eerste ranger-cursus voor vrouwen die drie maanden duurt. Daarmee probeert de school de mannelijke dominantie in de bush te doorbreken.

Want wie carri wil maken in natuurbeheer, zo blijkt, moet eerst het veld in. Bijna alle vrouwen van de eerste lichting werken al in een natuurpark - een toelatingseis van het Wildlife College - maar de meesten slechts in een ondersteunende functie. Vaak op de administratie.

Agnis een uitzondering. Zij is sinds kort een van de vijf vrouwelijke field rangers in het Krugerpark.

In dat gebied - bijna zo groot als Nederland - werken circa 220 boswachters. De meesten fietsen acht uur per dag over zanderige paden, met aan hun stang een karabijn en in hun pukkel achterop een radio en veldfles. 'Ik heb het laagste baantje binnen het park', zucht Agn Zij maakt notities over planten en dieren, maar moet ook letten op stropers, illegale immigranten uit Mozambique en gestolen auto's die in omgekeerde richting verdwijnen. 'Mijn werk is zwaar, slecht betaald en levensgevaarlijk.'

'Zij krijgen het niet makkelijk', erkent Greyling. Hij rijdt na het avondeten een rondje om zijn school in een open Landrover. Met een sterke schijnwerper wijst hij buffels, bushbabies en een enkele hyena aan. 'Als deze vrouwen echt willen doorgroeien naar middlemanagement moeten ze terugkomen voor de volledige opleiding.' De korte cursus met schietles, rijles, spoorzoeken en enkele organisatie-tips is volgens de directeur te basaal.

De volledige opleiding van negen maanden kost echter 7500 euro per persoon. Onbetaalbaar voor de meeste jonge Afrikanen. Greyling: 'Dit jaar heb ik drie betalende leerlingen gehad, terwijl ik jaarlijks 850 duizend euro nodig heb om de kosten te dekken.' Dat financi gat wordt voornamelijk gedicht door het Wereldnatuurfonds Zuid-Afrika en door de Peacepark-foundation. Die laatste organisatie sticht natuurparken in woelige grensstreken en ontvangt geld van onder meer de Nationale Postcode Loterij.

De Wildlife College werd in 1997 geopend na een donatie van tien miljoen DM van de Duitse regering. Ook Kameroen en Tanzania hebben een dergelijk school, maar die konden de vraag niet meer aan. Jaarlijks volgen inmiddels vijftig mannelijke studenten de volledige cursus. Met als impliciet doel: beginnende boswachters overtuigen dat zij een van de belangrijkste banen in Afrika hebben.

De kortere cursussen trekken nog eens tientallen studenten per jaar. Onder wie de jonge vrouwen die niet hoeven te betalen voor hun opleiding en retourticket. De rekening kan naar de Italiaanse provincie Piemonte, die dit jaar ook een tweede groep bekostigt. Een meevaller na bezoek van een Italiaanse onderzoekster met goede contacten. De nieuwe cursus African Experience - waarbij rijke Amerikaanse en Australische studenten leren spoorzoeken - drukt de vaste kosten verder.

De Wildlife College is luxueus voor Afrikaanse begrippen: de rieten daken reiken bijna tot de grond, de paden zijn aangeharkt en onder de acacia-bomen kunnen studenten uit Zuid-Afrika, NamibiZambia of Mozambique hun groepsopdrachten maken. Of elkaar over de hindernisbaan helpen achter het voetbalveld, of wat kletsen aan de rand van het Lvormige zwembad naast de bushbar. De studenten leven samen in bungalows en maken in het weekeinde groepsreisjes.

'Je leert hier ook veel van elkaar', verzekert Kuwong. De meeste studenten zijn volgens hem voor het eerst in een ander land. 'Dan ga je vanzelf dingen met elkaar vergelijken en daarover nadenken.' Niet alleen over natuurbeheer, erkent hij, maar ook over dingen als huwelijk en politiek. 'Er wordt hier 's avonds enorm veel gediscussieerd.'

Op een bankje achter een leslokaal rookt de 31-jarige Joal Mondira een Marlboro. 'Ik kreeg als enige op mijn rangerstation een uitnodiging', vertelt de boswachtster uit Botswana. Daar begeleidt zij onder meer blanke jagers tijdens de olifantenjacht. 'Ik had nog nooit van de Wildlife College gehoord. Maar nu ben ik de eerste vrouw die door de regering van Botswana wordt gestuurd.' Mondira keert naar eigen zeggen herboren terug naar de zoutvlaktes van zuidelijk Botswana.

'Ik weet nu wat ik t wil: directeur worden van de Botswana Wildlife Service. Dat is de nogal militaire organisatie waarvoor ik werk. We dragen uniformen en voeren alleen maar bevelen uit. Als ik de baas ben, schaf ik dat af en stuur iedereen naar een opleiding als deze. Als je een ranger uitlegt waarom zijn taak belangrijk is, dan doet hij of zij het uit zichzelf. En beter.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden