Campaignwatch: 'We zien tot nu vooral karikaturen van de lokale politiek'

Wat valt op in de campagne voor de komende gemeenteraadsverkiezingen; waar zitten de beste strategen en hoe wordt er door wie gespind? Welke lokale partijen voeren een opvallende campagne? In de rubriek Campaignwatch geven campagne-experts wekelijks hun commentaar op de verkiezingsrace.

Met Joost Eerdmans heeft Leefbaar Rotterdam een lijsttrekker met nationale bekendheid. Beeld anp

Willem Dudok, een van de oprichters van Johnny Wonder, een bureau voor online communicatie en campagnes. In 2010 voerde hij campagne voor de toenmalige Amsterdamse PvdA-lijsttrekker Lodewijk Asscher. Af en toe geeft hij de PvdA Amsterdam nog campagneadvies.

'Wat we in de media nu vooral zien van de lokale politiek zijn karikaturen en rare campagnefilmpjes. Ik moet er zelf ook vaak hard om lachen, maar het komt vaak echt wel uit een goed hart. Ik stoor me eraan dat de media zich vooral concentreren op de horse race, zoals de machtsstrijd tussen Leefbaar Rotterdam en de PvdA. Het is logisch, maar de grote thema's verdwijnen zo naar de achtergrond. Neem de grote transitie in de jeugdzorg, dat gaat niet alleen om miljoenen euro's, maar ook om de vraag hoe we onze zorg willen organiseren.

'Toen ik vier jaar geleden campagne voerde in Amsterdam hadden we het voordeel van een sterke lijsttrekker, Lodewijk Asscher. Ook toen ging het landelijk niet goed met de PvdA en we hebben toen geprobeerd daarvan afstand te nemen door ons als 'team-Asscher' te profileren. We presenteerden hem als een soort landelijk wethouder, waardoor hij uiteindelijk ook via televisie de massa kon bereiken. Aanvankelijk bleven de peilingen slecht, tot een week voor de verkiezingen het kabinet viel. De coalitie van CDA en PvdA was voor veel mensen een drempel om lokaal PvdA te stemmen, maar door de val van het kabinet ontstond een nieuwe dynamiek. Dat gecombineerd met een bijna perfecte campagne zorgde ervoor dat we uiteindelijk ruim wonnen. Maar je kunt dus nog zo je best doen, uiteindelijk ben je afhankelijk van veel andere factoren, zoals de landelijke politiek.

'Voor het gebruik van sociale media in de campagne geldt dat je daar niet nu pas mee kan beginnen, dat is veel te laat. Als je er al een paar jaar mee bezig bent kun je Twitter gebruiken om onderwerpen op de agenda te zetten. Wij noemen Twitter ook wel de echokamer van de publieke opinie. Je moet er altijd voor zorgen dat de verkiezingen gaan over de vraag die jij gesteld wil zien. Ik ben benieuwd hoe partijen hun draagvlak online gaan verzilveren. Je ziet bij de PvdA bijvoorbeeld dat ze investeren in een hoge opkomst, ze roepen mensen op vooral te gaan stemmen.'

Willem Dudok. Beeld JohnnyWonder
 
Je moet er altijd voor zorgen dat de verkiezingen gaan over de vraag die jij gesteld wil zien

Andor Admiraal, oprichter van Next Door Digital, een bedrijf voor internetmarketing. Eerder werkte hij als hoofd communicatie bij D66 in de Tweede Kamer. In aanloop naar de Europese verkiezingen adviseert hij verschillende liberale partijen in Europa.

'Ik kijk vooral naar Amsterdam, waar D66 voor een enorm stunt kan zorgen door groter te worden dan de PvdA. Het is daar heel spannend. Je merkt dat de kiezer aan het veranderen is en niet meer zo merkentrouw is. De politiek wordt daardoor competitiever.

'De gemeenteraadsverkiezingen worden sterk beïnvloed door de landelijke politiek. Zeker nu, veel mensen zijn boos op het kabinet. De PvdA werkt niet alleen in Den Haag maar op veel plekken in het land nauw samen met de VVD. Daardoor dreigt de partij zijn gezicht te verliezen. Omgekeerd proberen ze zichzelf neer te zetten als hét bolwerk tegen rechts. Daardoor moet de kiezer denken: ik ben het niet met alles eens, maar uiteindelijk komt de PvdA toch voor mij op.

'D66 is in veel steden toch de uitdager van de PvdA en het is logisch om hen dan weg te zetten als vreselijk rechts. De Jonge Socialisten kwamen daarom met de site www.VVD66.nl. Dat vind ik wel leuk. Het is echt een goed voorbeeld van framing, omdat ze twee los van elkaar staande begrippen met elkaar verbinden. Vervolgens is het een kwestie van herhaling, herhaling, herhaling.

'Voor de VVD zie ik minder problemen, omdat ze in de steden niet zo dominant zijn als de PvdA. Ze kunnen minder verliezen dan de PvdA, die bij de verkiezingen in 2010 een relatief goed resultaat haalde. De PvdA staat nu op groot verlies en ik ben benieuwd wat er straks gebeurt als al die raadsleden en wethouders hun baan verliezen. Dat gaat voor veel onrust zorgen en wat heeft dat voor invloed op stabiliteit van het kabinet?'

D66-leider Alexander Pechtold bij de aftrap van de campagne voor gemeenteraadsverkiezingen op 19 januari. Beeld anp
 
D66 is in veel steden toch de uitdager van de PvdA en het is logisch om hen dan weg te zetten als vreselijk rechts

Erik van Bruggen is partner bij campagnebureau BKB en was betrokken bij verschillende (politieke) campagnes.

'Het is vooral interessant wat er in de grote steden gebeurt. In Rotterdam woedt een heftige strijd tussen Leefbaar Rotterdam en de PvdA. Bij de vorige verkiezingen won de PvdA nipt en het is nu weer spannend. Het valt me op dat Leefbaar een gedegen campagne voert met mensen die zich hebben geïnformeerd over het voeren van campagnes. Verder zijn er geen relletjes binnen de partij en zijn ze zichtbaar op straat. Met Joost Eerdmans hebben ze een lijsttrekker met nationale bekendheid, terwijl de lijsttrekker van de PvdA, wethouder Hamit Karakus, het nog niet echt uitstraalt. Het is interessant welke kant het straks uitgaat, misschien moeten beide partijen wel een grote coalitie vormen zoals in Duitsland. Maar met name Leefbaar is daar een beetje huiverig voor.

'Grofweg een derde van de mensen stemt straks op een lokale partij. Een aantal van die lokalen zijn groot geworden op de Leefbaar-hype. Ik ben benieuwd of ze ook op eigen benen kunnen staat. Veel mensen baseren zich bij hun keus op het landelijke beeld. Lokale partijen kunnen zich daar juist tegen afzetten. Een andere strategie is om met punten te komen die lokaal indruk maken. Maar ik geef toe, dat is best ingewikkeld. Ik heb zelf een paar lokale partijen gezien die het goed doen, zoals Keerpunt 2010 in Grave en Lijst Harry Bakker in Drimmelen. Die Bakker is een fenomeen. Dit soort mensen voelen vaak goed aan wat er lokaal leeft, ze zijn er geworteld en bekend.'

Erik van Bruggen. Beeld Redactie.
Beeld Redactie
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.