Campagnevoeren tot de laatste snik kan stemmen opleveren

Den Haag ‘Dag mevrouw, wilt u een lipgloss?’ Het is geen cosmeticabedrijf dat het proefmonster aanbiedt, maar een lid van het CDA dat op de valreep nog stemmers probeert te ronselen....

Vooral op stations waar ook stemlokalen waren ingericht, werd de kiezer woensdag tot op het laatste moment beïnvloed door actieve leden. Veel mensen vroegen zich af of dat wel geoorloofd is. Maar volgens een woordvoerder van de Kiesraad is dat geen probleem: ‘De wet verbiedt alleen campagnevoeren binnen de stembureaus, verder bestaan er geen wetten over.’

Campagnevoeren tot de laatste snik: het is nog niet zo lang gangbaar, weet politicoloog Martin Rosema. ‘Lange tijd was het een gentlemen’s agreement onder partijen om op de dag zelf geen campagne te voeren. Maar als één partij die gewoonte doorbreekt, kunnen anderen natuurlijk niet achterblijven.’

Ook in het verre verleden wisten politieke partijen hoe ze stemmers op de been moesten krijgen. Rond 1900 reden partijleden kiezers per rijtuig van en naar de stembus, later kwam daar de automobiel voor in de plaats. Sommige partijen waren zelfs bereid tot het geven van een onkostenvergoeding aan kiezers die onbetaald verlof hadden moeten nemen om te stemmen.

Maar of het zin heeft? In 2006 besloot een op de vijf kiezers pas op de verkiezingsdag over zijn stem. Ook Rosema ziet kansen tot op het laatste moment: ‘Mensen die net uit hun werk komen, kunnen door campagnevoerders eraan herinnerd worden te gaan stemmen. Als je dan op weg naar huis drie PvdA-vrijwilligers tegenkomt en geen GroenLinks-leden, dan zou dat weleens uit kunnen maken.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden