Campagne wordt straatgevecht

De verkiezingscampagne is duidelijk een beslissende fase ingegaan. Het was al de campagne van het draaien en de loze politieke beloften. Daar komt nu nog de pijnlijke vraag bij: zijn de lijsttrekkers wel te vertrouwen?

'Pinocchio-gedrag', zegt PvdA-voorzitter Hans Spekman over het optreden van premier Mark Rutte in het laatste tv-debat. SP-leider Emile Roemer ziet 'een liegende premier'. Jolande Sap van GroenLinks spreekt van 'een vuile truc' van Rutte. D66-lijsttrekker Alexander Pechtold waarschuwt voor 'collega's die radicaliseren'. En ChristenUnie-leider Arie Slob spreekt van een 'stresstest' waarvoor niet alle partijleiders lijken te slagen.


Het doorprikken van beweringen van lijsttrekkers is meer dan ooit een nationale sport geworden. In de kranten en de sociale media gonst het rond. SGP-leider Kees van der Staaij was dinsdag nog niet uitgesproken op RTLZ ('Vrouwen worden bijna nooit zwanger van verkrachting') of de cijfers die het tegendeel bewijzen vlogen hem van alle kanten om de oren.


Dat is nog niets vergeleken met premier Rutte die nu al sinds zondagavond druk is met uitleggen waarom hij denkt dat zijn VVD het eigen risico in de zorg echt niet verhoogt. Hij overblufte er SP-leider Roemer mee in het RTL-debat, maar inmiddels staat hij in alle media te boek als verteller van flagrante onwaarheden. Zijn eigen partijprogramma laat patiënten immers echt meer zelf betalen voor de dokter. Dat Rutte dat ontkent, is 'een premier onwaardig', vindt SP-leider Roemer.


Aan dit straatgevecht ging al veel politieke draaikonterij vooraf: het CDA dat opeens geen langstudeerboete meer wilde, maar stil bleef toen er een alternatief moest worden verzonnen. D66 dat lange tijd als enige trots achter het Lenteakkoord bleef staan, maar toen toch maar besloot de treinreizigers geen forensentaks op te leggen. De SP die twee jaar verbeten actie voerde tegen de verhoging van de pensioenleeftijd en die zich nu - om de eigen cijfers rond te krijgen - toch maar stilletjes heeft aangesloten bij de meerderheid: ook voor de socialisten is 67 jaar op termijn een geschikte pensioenleeftijd.


Terwijl over en weer beschuldigingen klinken en Roemer en Rutte elkaar blijven bestoken en vooralsnog geen millimeter toegeven, klinken om hen heen steeds meer bezorgde geluiden. 'Een campagne is ook een stresstest voor lijsttrekkers en hun partijen', zegt CU-voorman Slob. 'Hoe gaan ze om met elkaar? Is dat in het landsbelang? De verruwing die we nu zien, levert geen bijdrage aan wat we nodig hebben: een stabiele regering.'


GroenLinks-leider Sap stelt voor 'dat iedereen nou eens gewoon achter zijn eigen programma blijft staan'. En D66-leider Pechtold waarschuwt Roemer en Rutte: 'Ze proberen elkaar zwart te maken. Dit is de reden waarom mensen geen vertrouwen meer hebben in de politiek.'


Dat het, ondanks alle goede voornemens, voor niemand meevalt om bij de feiten te blijven, bleek dinsdagmiddag. 'Ik zou mijn collega-lijsttrekkers willen oproepen om het zo feitelijk mogelijk te houden', zei SGP-voorman Van der Staaij tegen de Volkskrant. 'Het is bedenkelijk dat we nu al dit niveau van oververhitting bereiken. Hoe moeten we dan wel eindigen?'


Niet veel later op de middag zat Van der Staaij met zijn verkrachtingsuitspraken in het midden van de storm, en werden vanuit diverse kampen excuses van hém verlangd.


SP VERLIEST IN PEILING, SAMSOM SLAAT SLAG

De SP is in de nieuwe peiling van TNS Nipo vier zetels kwijtgeraakt. Als er nu verkiezingen zouden zijn, zouden de socialisten uitkomen op 30 zetels, nog altijd een verdubbeling van het huidige zetelaantal. PvdA-leider Samsom profiteert van zijn optreden in het RTL-debat van zondagavond en stijgt van 21 naar 24 zetels. De VVD boekt een winst van 2 en gaat naar 36. Dat zijn er vijf meer dan nu in het parlement. De andere verliezer van deze week is het CDA, dat terugzakt van 16 naar 13 zetels. De PVV wint een zetel en komt uit op 15. In de peiling staat D66 op 12 (10 in de Kamer), de ChristenUnie op 7 (5), GroenLinks op 4 (10), de SGP op 3 (2) en de Partij voor de Dieren op 3 (2). Nieuwkomer 50PLUS komt op 3 zetels.

PAGINA 6 EN 7:

SGP-leider wekt woede 'SP draait niet met pensioen' Campagne van blowers voor links

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden