Cameron benoemt eurosceptici en dames

De Britten hebben de aanval op Jean-Claude Juncker op twee fronten geopend. Terwijl Nigel Farage en andere eurosceptici in Straatsburg de nieuwe voorzitter van de Europese Commissie onder vuur namen, benoemde David Cameron de havik Philip Hammond tot minister van Buitenlandse Zaken.

LONDEN - Tevens bedankte de Britse premier Kenneth Clarke voor zijn bewezen diensten. Deze 74-jarige minister zonder portefeuille was de enige Conservatieve bewindsman die positief staat tegenover het Europese eenwordingsproject.


De ambtswoning op Downing Street 10 was de afgelopen dagen het toneel van een politiek bloedbad. Cameron verving liefst zestien ministers en staatssecretarissen, onder wie de ministers van Buitenlandse Zaken William Hague en die van Onderwijs Michael Gove. Het is de grootste herschikking van een Brits kabinet sinds de befaamde Nacht van de Lange Messen, exact 52 jaar geleden, toen de Conservatief Harold Macmillan, Camerons politieke voorbeeld, eenderde van zijn kabinet verving.


Zo'n politieke stoelendans is een typisch Brits verschijnsel. Voor een premier is het de beste manier om zijn kabinet nieuw elan te geven. Omdat Britse bewindslieden, in tegenstelling tot hun collega's in andere landen, tegelijkertijd ook volksvertegenwoordigers zijn, is er altijd een grote vijver om uit te vissen.


Met zijn drastische personeelsbeleid wil Cameron, tien maanden voor de parlementsverkiezingen, drie dingen duidelijk maken: dat hij echt eurosceptisch is, dat het kabinet geen old boys network is en dat hij geen mededogen heeft, zelfs niet met een vertrouweling als Gove. Deze daadkrachtige onderwijsminister leeft op voet van oorlog met de onderwijsbonden. Door zijn oude vriend te degraderen tot fractiemanager hoopt Cameron stemmen (terug) te winnen van docenten.


Het opvallendste slachtoffer is echter de 53-jarige Hague, ooit het wonderkind van de Britse politiek. Hij maakte in 1977 faam door als 16-jarige een Conservatief partijcongres toe te spreken, onder Thatchers goedkeurende oog. Later werd hij partijleider, maar hij verloor in 2001 de verkiezingen van Tony Blair. Op Buitenlandse Zaken stelde hij teleur en was hij naar Camerons smaak te eurogezind. Hague zelf wil bovendien meer tijd om boeken te schrijven.


Eurofilie kan zijn vervanger niet worden verweten. Hammond heeft enkele maanden geleden nog verklaard dat hij bij een Europa-referendum tegen een Brits lidmaatschap zal campagnevoeren als Brussel weigert macht terug te geven aan Londen. Zijn aanstelling zal een cultuurschok zijn op Buitenlandse Zaken, traditioneel een pro-Europees bolwerk.


Een ander teken aan de wand is de verwijdering van Dominic Grieve als juridisch adviseur van het kabinet. Deze jurist is altijd een voorstander geweest van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, hetgeen hem de toorn van de eurosceptici opleverde. Zijn opvolger Jeremy Wright zou minder enthousiast zijn over dit, binnen eurosceptische kringen, omstreden verdrag.


Een andere interessante ontwikkeling is de benoeming van Priti Patel tot staatssecretaris voor Belastingzaken op Financiën. Dit Brits-Aziatische parlementslid staat bekend om haar uitgesproken ideeën, onder meer over Europees federalisme (tegen), massa-immigratie (tegen) en de doodstraf (voor). Patel is een van de acht vrouwen die door Cameron zijn gepromoveerd, toevallig op dezelfde dag dat de Anglicaanse Kerk heeft besloten vrouwelijke bisschoppen toe te laten. Hiermee komt de premier tegemoet aan het verwijt dat hij een 'vrouwenprobleem' heeft, dat hij zich te veel omringd heeft met blanke, privaat opgeleide mannen van middelbare leeftijd. 'Camerons massacre of the men in suits', 'Camerons afslachting van de mannen in pakken', vatte een van de Britse kranten deze derde feministische golf samen.


Critici noemden de benoeming van de acht vrouwen een cynische manier om de vrouwenstem te winnen bij de verkiezingen.


Voor Juncker is er één meevaller. Cameron heeft de onbekende Jonathan Hill voorgedragen als de nieuwe Britse eurocommissaris. Dit Hogerhuislid heeft in het verleden gewerkt voor Kenneth Clarke en John Major. Hij zou de Europese eenwording een warm hart toedragen, voor Britse begrippen althans.


Cameron zag ervan af een bewindsman naar Brussel te sturen omdat dat zou hebben geleid tot een tussentijdse verkiezing. Daar hebben de Conservatieven, gezien de tegenvallende opiniepeilingen, weinig behoefte aan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden