Cameron: avontuur drijft Britse IS-strijders

Vergeet de trauma's van het kolonialisme. Vergeet het opgroeien in 'armoede'. Vergeet de woede over de Irak-oorlog. Het is toch vooral een hang naar avontuur dat jonge Britse moslims ertoe brengt naar Syrië en Irak te gaan om daar te vechten voor terreurgroep Islamitische Staat (IS). Dat zegt de Britse premier David Cameron vandaag in een toespraak waarin hij zijn vijfjarenplan voor de bestrijding van islamitisch radicalisme ontvouwt.

Still uit een video van IS. De gemaskerde man is volgens de Washington Post de Brit Mohammed Memwazi. Beeld
Still uit een video van IS. De gemaskerde man is volgens de Washington Post de Brit Mohammed Memwazi.Beeld

De afgelopen jaren hebben ongeveer 700 Britten zich vervoegd bij het moordlustige kalifaat, waaronder drie minderjarige meisjes uit Londen die van plan waren om ter plekke te trouwen en te leven als Jihad-bruid. Ongeveer de helft van de Irak- en Syrië-gangers is teruggekeerd naar het eiland, waar ze volgens de inlichtingendiensten een gevaar voor de veiligheid vormen. Het vervolgen van deze vechtersbazen blijkt ingewikkeld te zijn wegens de bewijsvoering.

Cameron is nu van plan om een campagne te starten, onder meer op scholen, waarbij duidelijk moet worden gemaakt dat het vechten - of trouwen - in de woestijn allesbehalve glamorous is. Daarmee hoopt hij potentiële IS-krijgers af te schrikken. De drang om het saaie, alledaagse bestaan in steden als Portsmouth, Bradford en Leicester te verruilen voor de glorieuze Jihad is volgens hem de belangrijkste oorzaak van de exodus.

Dat staat haaks op de analyse binnen progressieve kringen, waarbij de invasie van Irak wordt gezien als belangrijke reden. Cameron wees er op dat de grootste terreuraanslag, die van 11 september 2001, twee jaar voor de wraakoefening van George Bush en Tony Blair had plaatsgevonden. Bovendien zaten de terroristen van nu nog op de basisschool toen die oorlog plaatsvond. Ook met de erfenis van het kolonialisme heeft de aantrekkingskracht van IS weinig te maken, aldus Cameron.

Tevens zette hij vraagtekens bij de overtuiging dat 'armoede' en een gebrek aan onderwijs debet zijn aan de huidige problemen. 'Dat negeert het feit dat veel van deze terroristen uit welgestelde gezinnen komen en een opleiding hebben genoten aan Westerse universiteiten,' beweert Cameron. Het is in de voorbije jaren duidelijk geworden dat Britse universiteiten juist plekken zijn waar toekomstige radicalen worden gerekruteerd, onder meer bij studiegroepjes.

Cameron kondigt voorts aan een einde te zullen maken aan het willekeurig geven van geld aan zelfbenoemde leiders van moslimgemeenschappen.

Drie Britse tieners op weg naar Syrië om daar met IS te strijden. Twee meisjes zijn vijftien jaar, een ander is zestien jaar oud. Beeld
Drie Britse tieners op weg naar Syrië om daar met IS te strijden. Twee meisjes zijn vijftien jaar, een ander is zestien jaar oud.Beeld

Engelse taal

Uit de praktijk is gebleken dat dat geld soms op de verkeerde plekken terecht kwam. Het probleem is dat die woordvoerders vaak een stuk radicaler zijn van de gematigde moslims die ze zeggen te vertegenwoordigen. Een voorbeeld is Jamil Rashid, die YouElect leidde, een club die moslims meer wil betrekken bij het politieke debat, maar ook directeur bleek te zijn van de Muslim Research and Development Foundation, een denktank van de beruchte haatimam Haitham al-Haddad.

In plaats van deze vorm van ontwikkelingshulp wil Cameron echt werk gaan maken van integratie. Het leren van de Engelse taal wil hij stimuleren (nog steeds drukken Britse overheidsinstellingen formulieren in tien verschillende talen af), alsmede de emancipatie van vrouwen binnen moslimgemeenschappen. Volgens Cameron zijn er teveel Britten van Aziatische komaf die op het eiland geboren en getogen zijn, maar er verder geen verwantschap mee voelen.

Voor de kortere termijn zal hij het parlement gaan vragen om alsnog in te stemmen met het bombarderen van IS-stellingen in Syrië, temeer omdat er voor IS geen grenzen bestaan. Britse piloten voeren zulke bombardementen nu al uit, samen met de Amerikanen, maar liever heeft Cameron een politiek mandaat. Voormalig legerleider David Richards heeft er vandaag voor gepleit om ook grondtroepen te sturen, maar dat is politiek gezien voorlopig onhaalbaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden