Cambodja klein stapje vooruit

Zes rijke zakenlieden, vrienden van de president, nemen zitting in de Cambodjaanse senaat. Er zijn echter ook lichtpuntjes in het democratisch proces....

De democratische rechtsstaat Cambodja loopt niet als een trein, maar alseen Echternachtse processie: twee stapjes voorwaarts, één achteruit. Zobeschikt het land sinds kort over een gekozen senaat. Maar deoverweldigende zege van de regerende Cambodjaanse Volkspartij (CPP) stondal bij voorbaat vast. En onder de nieuwe senatoren zijn minstens zesschatrijke zakenlieden die bevriend zijn met premier Hun Sen.

De senaat bestaat pas sinds 1999. De leden werden aanvankelijk nietgekozen maar benoemd: twee door de koning en de rest door de politiekepartijen, naar rato van hun zeteltal in de Nationale Assemblee. In denieuwe senaat benoemen koning en Assemblee elk nog maar twee leden; de 57anderen zijn vorige maand indirect gekozen: niet door de Cambodjaansekiezers, maar door de 123 leden van de Assemblee en alle 11.261gemeenteraadsleden in den lande.

De ngo's hadden hun verkiezingswaarnemers maar thuis gehouden: deovergrote meerderheid van de gemeente- en districtsraden is immers stevigin handen van de CPP. De vertaling in senaatszetels is navenant: 45 vande 61 senatoren vertegenwoordigen de CPP.

Zes van die 45 trekken in het bijzonder de aandacht. Zij behoren tot derijkste zakenlieden van Cambodja. Nu zij hun miljoenenbedrijven stevig oppoten hebben, begeven zij zich in de politiek - uiteraard namens de partijvan de onverwoestbare premier Hun Sen. Tijd om de aandacht te verleggen,zegt sigarettenfabrikant Sy Kong Triv: 'Nu moet ik mijn gaven eens indienst stellen van de natie.' Ook Mong Reththy (palmolie, havenbouw) steltzich een nobel doel: 'De rest van mijn leven wil ik helpen het land totontwikkeling te brengen en samen met de regering de armoede te bestrijden.'

Maar sommige burgers wantrouwen het idealisme van de multimiljonairs.'Hun uiteindelijke doel is hun zakelijke transacties soepeltjes te latenverlopen', zegt Chea Vannath van het Centrum voor Sociale Ontwikkeling, eenngo die de strijd heeft aangebonden tegen de corruptie.

Son Chhay, een parlementslid van de oppositie, vermoedt dat het dezakenlieden vooral om de politieke onschendbaarheid te doen is. MongReththy wordt verdacht van een mislukte poging om zeven ton marihuana hetland uit te smokkelen; een andere senator, Lao Meng Khin, zou de handhebben in grootschalige illegale houtkap.

De oppositie is er nauwelijks aan te pas gekomen. De bekendsteoppositieleider, Sam Rainsy, was nog een balling in Frankrijk. Een jaargeleden was hij Cambodja ontvlucht toen hem zijn parlementaireonschendbaarheid werd ontnomen. In december werd hij bij verstekveroordeeld tot anderhalf jaar gevangenis voor het belasteren van depremier en de voorzitter van de Assemblee. Zijn fractiegenoot Cheam Channyhad toen al zeven jaar gekregen op de aanklacht dat hij een gewapendegroepering had willen oprichten om de regering omver te werpen.

Het was de koning die beide volksvertegenwoordigers te hulp schoot. Dezemaand verleende hij Cheam Channy complete koninklijke amnestie. En ook SamRainsy kreeg een koninklijk pardon - maar niet dan nadat hij de premierzijn excuses had aangeboden voor de beschuldiging dat die de hand had gehadin een bloedige aanslag op een verkiezingsbijeenkomst.

Bovendien moest Sam Rainsy beloven zijn toon te matigen. Dit totteleurstelling van zijn aanhangers, die zich wel konden vinden in hetverbale geweld van de oppositieleider. Sinds zondag is Sam Rainsy weerterug in zijn vaderland.

Ook premier Hun Sen toont zich van zijn idealistische kant. Hij willaster - het artikel waarmee hij ook vakbondsleiders enmensenrechtenactivisten naar de gevangenis heeft verdreven - uit destrafwet halen. Wie een ander belastert betaalt zijn slachtoffer alleenschadevergoeding. 'Wij doen dit in het belang van de nationale verzoeningen willen gezamenlijk het probleem van de armoede uit de wereld helpen',sprak de premier dinsdag. Als Hun Sen het niet bij mooie woorden laat, isdit in elk geval weer een stap vooruit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden