Caesar was zachtaardig wreker

Max Gallo meet 1,93 meter, precies een centimeter kleiner dan Charles de Gaulle. Maar er is nóg een verschil. De een kijkt vanuit zijn Parijse appartement uit op het Panthéon en de ander, Le Grand Charles, heeft bij testament een verhuizing van zijn stoffelijke resten naar het Panthéon verboden....

Veelschrijver Gallo schreef een vierdelige biografie van De Gaulle én een vierdelige levensbeschrijving van, althans wat zijn postuur betreft, de veel kleinere Napoleon. Historicus Gallo, oud-hoofdredacteur, oud-europarlementariër en voormalig woordvoerder van François Mitterrand, verzamelt in zijn indrukwekkende oeuvre vooral beroemdheden: biografieën van Le Grand Jaurès, Victor Hugo, Garibaldi, Robespierre en nu van Gaius Julius Caesar, imperator, een geromantiseerde biografie van ruim 450 pagina's, met korte zinnen, veel dialogen, nét een scenario voor een film als Spartacus.

Je hoort de bazuinen, het aantreden van de gladiatoren in het Circus Maximus, het geroezemoes in de Cloaca Maxima – de beerput die Rome in de tijd van de burgeroorlog was, waar politiek bedreven werd met veel geruchten, halve waarheden, leugens en intriges. Alles kom je bij Gallo te weten, de slaapkamergeheimen, de beroemde droom waarin Caesar met zijn gesluierde moeder Aurelia Cotta de liefde bedrijft, de sluwe trekken van de pontifex maximus, alles over zijn oorlogen.

Na Oorlog in Gallië, dat in 1997 in een nieuwe vertaling van Vincent Hunink verscheen, vertaalde H. W. A. van Rooijen-Dijkman nu De bello civili, over de 'burgeroorlog' tussen Caesarianen en Pompeianen, tussen Caesar en Pompeius.

Caesar schrijft in de derde persoon over zichzelf. Hij legt in zijn verslag de nadruk op al het onrecht dat hem is aangedaan, meteen aan het begin, 'juist aan het begin', schrijft Van Rooijen-Dijkman – die ook Livius en Cicero vertaalde – in het voorwoord. Caesar heeft het over de aantasting van zijn eer en aanzien, de dignitas, over de terreur die door zijn vijanden in Rome wordt uitgeoefend, over hun onverzoenlijkheid en zijn eigen streven naar vrede, 'zelfs ten koste van grote offers'.

Je moet natuurlijk als lezer bedacht zijn op Caesars tendentieuze weergave van de feiten. Sprak hij in De bello gallico nog woorden van waardering voor Gallische tegenstanders, in zijn verslag van de burgeroorlog heeft hij over de Pompeianen niets dan kwaad te melden. Het zijn slappelingen en lafaards; ze zijn meedogenloos tegenover gevangengenomen Caesarianen, terwijl hijzelf gevangenen spaart en vrijheid schenkt. 'Ook wanneer hij wraak nam, was hij zeer zachtaardig', zegt Gallo Suetonius na in zijn Caesar-biografie. Gevangengenomen zeerovers liet hij wel aan het kruis nagelen, maar eerst liet hij hen wurgen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden