BV Nederland?

D66 wil Nederland leiden als een modern bedrijf. De regering wordt dan een raad van bestuur van zeven tot negen ministers die de grote lijn bewaakt....

MARC VAN DEN EERENBEEMT

M. Huibregtsen, managementconsultant bij McKinsey en voorzitter van de overkoepelende sportorganisatie NOC NSF: 'Zo'n raad van bestuur klinkt aantrekkelijk, maar heeft zo'n kernkabinet nog greep op de werkelijkheid? Bedenken ze niet alleen mooie plannen als ze geen uitvoerende verantwoordelijkheid meer hebben? En kunnen ze nog wel verantwoording afleggen aan het parlement als de uitvoering in handen ligt van onderministers?

'Welk probleem probeer je op te lossen? Aangezien we nauwelijks meer ideologische verschillen hebben tussen partijen, is de overheid voornamelijk een organisatievraagstuk geworden. Hoe organiseren we wat we willen bereiken? Dan is een herindeling van ministeries te prefereren.

'Dat zou kunnen op basis van hun doelstelling. Buitenlandse Zaken en Defensie kunnen samengaan in een ministerie van Internationale Relaties. Landbouw en Economische zaken kunnen een ministerie van Bedrijvigheid worden. Om daarbij te voorkomen dat een minister wordt ingekapseld door de ambtenaren van zijn eigen ministerie zou hij zijn eigen corporate staff moeten kunnen meenemen. Tien of twintig personen soepel benoemen bij diens aantreden en later weer ontnoemen, lijkt mij een goed idee.'

Dolf Jansen, van het cabaretduo Lebbis en Jansen: 'Ik ben tegen de BV Nederland, want er zijn al te veel zaken die als een bedrijf worden gerund. Ik denk dan bijvoorbeeld aan voetbalclubs. Ik ben daarentegen voor omdat het me een goede zaak lijkt als je ministers kunt ontslaan zodra ze er binnen het bedrijf, de BV Nederland, een zooitje van maken. Daar ben ik weer tegen, want dan willen ze natuurlijk een gouden handdruk op het niveau van de omzet van de BV Nederland. Ik ben echter ook weer voor, want als je de invloed van ambtenaren verkleint, die per definitie ondemocratisch is, dan is dat een goede zaak. Ik zoek naar een compromis tussen mijn eigen meningen. En dat lijkt me weer typisch D66. In die zin zitten we dus op één lijn.'

P. de Vries, directeur Vereniging van Effecten Bezitters: 'De afstand tussen de ministeries en zo'n kernkabinet lijkt veel groter te worden dan tussen bedrijven en directies in het bedrijfsleven bestaat. Het worden meer commissarissen dan echte bestuurders. Uit het plan spreekt iets van een verheerlijking van de huidige ondernemingsstructuur. Terwijl het gebrek aan toezicht op de raad van commissarissen nu juist ter discussie staat. Voor het indammen van de macht van ambtenaren is gewoon een krachtig optreden van staatssecretarissen en ministers nodig.'

D. Elzinga, hoogleraar staatsrecht Rijksuniversiteit Groningen: 'Ik vind het wel een goed idee, dat kernkabinet. Het komt ook in andere landen voor, bijvoorbeeld in Engeland. Ministeries overleggen in Nederland ook steeds vaker met elkaar als zij dezelfde doelen nastreven. Daardoor worden de vakdepartmenten naar de zijlijn gedrongen. Zo kan het aantal ministers op natuurlijke wijze afnemen.

'Het meest voor de hand liggende bezwaar tegen de constructie van D66 is dat carrièremogelijkheden voor politici afnemen. Bij de kabinetsformatie zullen minder plekken te vergeven zijn. '

B. Douqué, ondernemer die zo'n 75 miljoen gulden overhield aan de verkoop van zijn computerbedrijf Uniface: 'Wat helpt een andere structuur als het democratisch systeem al totaal verrot is? Politici luisteren niet naar wat er leeft in de samenleving. In politieke partijen moet een zakelijker mentaliteit ontstaan, ontdaan van dogma's en taboes. Kijk, als het hele verkeer in Nederland vastloopt, weet niemand iets anders te roepen dan dat accijnzen omhoog moeten. Ze laten zich leiden door het taboe over het milieu. Je moet gewoon meer wegen bouwen.

'Wat je kan doen, is een groep ex-ondernemers uit de top van het bedrijfsleven zakelijke doelstellingen laten formuleren. En dan tegen politieke partijen zeggen: luister serieus naar die raad van wijze ondernemers. Zij weten hoe je leiding geeft aan een bedrijf.'

Marc van den Eerenbeemt

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden