Buzzband

Negen maanden geleden kende niemand Alabama Shakes. Nu is de band, sterk in liedjes die het midden houden tussen rock en soul, uitgegroeid tot de grote belofte van de Amerikaanse popmuziek.

Het Austin Convention Center is op woensdag al aardig gevuld. De muziekbeurs South By Southwest (SXSW), een van de belangrijkste ter wereld voor alternatieve popmuziek, begint eigenlijk pas donderdag. Maar er zijn al duizenden bands in de stad en er worden al volop showcases gehouden. En terwijl de duizenden muziekprofessionals (agenten, muzikanten, managers, concertpromotors) zich inschrijven, vinden er ook in de grootste zaal van het Convention Center al optredens plaats.


Pas echt druk wordt het wanneer Alabama Shakes op het podium verschijnt. De zaal stroomt plots vol. Alleen de volgende dag, wanneer Bruce Springsteen zijn inmiddels veelbesproken keynote speech houdt, zijn er meer mensen in de congreszaal die eigenlijk niet zo geschikt is voor een rock-'n-rollconcert. Het lijkt wel alsof iedereen alvast een glimp wil opvangen van de band die in Austin nog diverse keren te zien zal zijn op plekken als het vermaarde buitenpodium van Stubb's.


Het viertal van Alabama Shakes heeft maar een paar minuten nodig om zich te bewijzen als een van de meest spraakmakende nieuwe attracties op SXSW. Blikvanger is de voluptueuze 23-jarige zwarte zangeres Brittany Howard. Een kalm intro van Hold On wordt ingezet. De ritmesectie - Zac Cockrell op bas en Steve Johnson op drums - houdt zich nog in. Gitarist Heath Fogg slaat een voorzichtige noot aan en Howard begint te zingen. Eerst nog ingetogen:


'Bless my heart. Bless my soul. Didn't think I'd make it to 22 years old. There must be someone up above. Sayin' come on Brittany, you gotto come on up.


You got to hold on.'


Ze zingt langzaam harder, met meer passie en komt gaandeweg los. Maar de kracht van het liedje zit 'm in het feit dat het nooit tot een explosie komt en de door Howard opgebouwde spanning tot de laatste noot in de lucht blijft hangen. Ze blijft de melodie trouw, een melodie die je na een paar keer niet meer uit je hoofd krijgt.


Alabama Shakes speelt meer van dit soort liedjes die het midden houden tussen rock en soul. I Found You en vooral You Ain't Alone ontpoppen zich tot tearjerkers. Sterke soulballades gespeeld met een rock-'n-rollattitude in een klassieke rockbezetting.


Howard pakt het publiek in met haar voordracht. Los van haar diepe, gepassioneerde soulstem is er haar imposante verschijning. Groot, fors maar zich soepel bewegend houdt ze de ogen op zich gericht, helemaal wanneer ze een gitaar omgespt en Heath Foggs gitaarspel van repliek dient. Zo onopvallend als ze buiten het podium oogt, zo gedreven en toch naturel is ze als frontvrouw op het podium.


Diezelfde avond, voor een met tweeduizend mensen gevulde Stubb's, glorieert ze pas echt. Het geluid is met meer bas veel steviger en Howard gaat dieper. De vergelijkingen met Tina Turner en Etta James mogen nog wat overdreven zijn, het is wel duidelijk dat de 'buzz' die de band al maanden omgaf en op South By Southwest een voorlopig hoogtepunt beleeft, meer is dan een zoveelste mediahype.


Daarvoor is het verhaal achter Alabama Shakes, van wie deze week het debuutalbum Boys & Girls is verschenen, ook te veel bepaald door toevalligheden en de inzet van liefhebbers. Meer dan dat er sprake was van zorgvuldige regie.


Negen maanden geleden kende niemand Alabama Shakes. Ja, een enkeling uit het kleine plaatsje Athens in de staat Alabama, dicht tegen de grens van Tennessee. Het viertal noemde zich toen nog de Shakes. Cockrell en Howard schreven samen al wat liedjes en hadden contact met Johnson, die in de enige muziekwinkel van Athens werkzaam was. Gitarist Heath Fogg, die al in meerdere lokale bands gespeeld had, sloot zich bij hen aan. Niks aan de hand. Zo ontstaan er overal elke dag bandjes. Howard wist dat zingen en liedjes schrijven was wat ze wilde, maar ze was slim genoeg om te beseffen dat de kans klein was dat ze haar baantje als postbode ervoor kon opgeven.


Het hoogst haalbare was voorlopig zelf, met eigen spaargeld, een plaat opnemen. Gewoon, omdat de band dat graag wilde. En omdat de studio's van Nashville, op anderhalf uur rijden, lonkten.


Toen was er een invloedrijk blog, een columniste in een grote Britse krant en kwam er bezoek van een legendarische platenbaas uit Londen.


In een paar maanden tijd is Alabama Shakes van een anoniem rockbandje uitgegroeid tot de grote belofte van de Amerikaanse popmuziek. Brittany Howard en Heath Fogg, die begin maart even in Amsterdam waren ter promotie van hun albumdebuut, weten nog altijd niet wat hun precies is overkomen. 'Ik moet mezelf vaak even knijpen. Een paar maanden geleden hobbelde ik nog van het ene baantje naar het andere, en nu ben ik ineens een reizende rockzangeres', zegt Howard. Met een mengeling van trots en ongeloof vertelt ze hoe fantastisch het was dat ze daags voor hun bezoek aan Amsterdam drie avonden in de Londense pub Boston Arms hebben gespeeld. Dezelfde plek waar de bewonderde The White Stripes in 2001 hun Britse doorbraak in gang zetten.


Hoe Alabama Shakes dat zo snel heeft bereikt, daarop hebben Howard en Fogg zelf eigenlijk geen antwoord. Het was een samenloop van omstandigheden, zoals Fogg zegt. Of gewoon heel veel geluksmomenten achter elkaar, zoals Howard zegt.


Het begon, zo beamen beiden, met een blog van de voor hen onbekende Justin Gage. Howard weet nog dat ze in juli vorig jaar door hem gebeld werd. 'Hij beheerde een blog waarvan ik nooit gehoord had, Aquarium Drunkard. Of hij naar een mp3 van ons kon doorlinken? Waarom niet, dacht ik en stuurde het net opgenomen You Ain't Alone vergezeld van een foto van mij.'


Vanaf 25 juli 2011 stond het liedje van The Shakes, zoals ze toen nog heetten, op het blog. Gage attendeerde links en rechts wat invloedrijke volgers van zijn site op zijn nieuwe ontdekking, onder meer Patterson Hood, van de rockband Drive-By Truckers.


Howard werd vervolgens 'gek gebeld' door mensen die hun nummer op Aquarium Drunkard hadden aangeklikt. Belangrijkste resultaat was dat de band voor enkele voorprogramma's werd meegevraagd door Drive-By Truckers.


En er was een column in The Guardian, op 19 augustus, van Laura Barton. Zij schreef in haar tweewekelijkse rubriek over popmuziek een lyrisch stuk naar aanleiding van slechts vijf liedjes die ze sinds het eerste liedje van de 'Shakes' online verscheen gehoord had.


Het is deze column die labelbaas Geoff Travis van Rough Trade ('ontdekker' van onder meer The Smiths en The Strokes) er toe aanzet spoorslags naar Alabama af te reizen.


Howard is nog altijd verbaasd over dit hoge bezoek uit het buitenland. 'Hij dook steeds weer op, ik zag hem meer als fan dan als platenbaas.'


Als de band in oktober 2011 op het het New Yorkse muziekfestival CMJ optreedt, waar net als op SXSW vooral nieuwe bands zichzelf aan de industrie presenteren, heeft Alabama Shakes, zoals ze zich dan zijn gaan noemen, bij Rough Trade getekend.


Zeker na CMJ ligt de naam Alabama Shakes bij steeds meer ingewijden in de muziekindustrie op de lippen. YouTubefilmpjes van liveoptredens worden via sociale media hartstochtelijk gedeeld. Het viertal zelf houdt de hoofden koel. Alle platenmaatschappijen kloppen bij hen aan. Naast Rough Trade voor Europa kiest de band voor ATO in eigen land, dat de kosten voor een laatste opnamesessie voor zijn rekening neemt.


'We wilden vooral tekenen bij een firma waar we ook weer gemakkelijk vanaf konden', zegt Howard. De plaat ziet ze ook meer als een visitekaartje dan als definitief statement.


Boys & Girls is ook een betrekkelijk sobere, met weinig opsmuk geproduceerde plaat geworden. De kracht van de liedjes openbaart zich pas na verloop van tijd. Op het eerste gehoor zou je het album zelfs wat vlak kunnen noemen, wat door de band beaamd wordt. 'Het album bevat liedjes die we opnamen als een soort demo's. Om rond te sturen naar zalen, niet eens naar platenmaatschappijen', aldus gitarist Heath Fogg. 'Een plaat maken doen we echt niet met het idee er veel van te verkopen, maar in de hoop dat het zalen of festivals voor ons zal interesseren.'


Alabama Shakes had de plaat, zo zegt Howard, ook kunnen volstoppen met blazers, maar dan zou de band live door de mand vallen. Bewust koos de band ook niet voor 'grote' producers als Danger Mouse of Jack White. Dat kan altijd nog.


Howard zegt niet zonder trots dat Jack White wel een paar van hun nummers op single heeft gezet en heeft uitgebracht op zijn eigen Third Man Records.


Contact hebben ze nauwelijks gehad. Alabama Shakes speelde bij toeval een keer in een club in Nashville, waar de optredens door White werden opgenomen. Howard: 'Hij vroeg of hij er een singletje van mocht maken. Ja, wat dacht je! Maar dat was alles. Wij waren allemaal te nerveus om echt met hem te praten.'


En dat is Howard nog steeds. 'Adele zou een fan van ons zijn. Iemand zei zelfs dat hij haar bij onze Londense shows had gezien. Echt niet, zei ik. Dan had ik dat toch geweten? Maar stel je voor dat ze na afloop zich had voorgesteld? Ik zou het in mijn broek doen.'


Alabama Shakes: Boys & Girls. Rough Trade/Konkurrent.


BRITTEN MAKEN AMERIKAANSE BANDS GROOT

De Britse muziekindustrie wordt er vaak van beschuldigd een band of artiest te snel de hemel in te prijzen, waarna ze hun nieuwe lieveling weer even hard laten vallen. Toch zijn er diverse voorbeelden van (vooral ook) Amerikaanse rockfenomenen die net als Alabama Shakes juist dankzij dit Britse enthousiasme wereldwijd onder de aandacht kwamen.


Jimi Hendrix

werd ontdekt door Chas Chandler, bassist in de Britse Animals die hem in 1966 in New York ziet spelen. Hij haalt hem over naar Londen, en koppelt hem aan Mitch Mitchell en Noel Redding. De Jimi Hendrix Experience wordt in Londen geboren.


Nirvana

had in hun thuisbasis Seattle al een album uit (Bleach, 1989) toen het Britse muziekblad Melody Maker een journalist naar de stad stuurde. Deze schreef een grote reportage waarin het bloeiende muzikale klimaat van de stad centraal stond. Pearl Jam, Soundgarden en talloze andere nieuwe bands maakten vanaf nu deel uit van een nieuwe door de Britten bedachte stroming: grunge. En Seattle werd dankzij Melody Maker het centrum van een nieuw elan in de Amerikaanse rockmuziek.


Platenbaas Geoff Travis van Rough Trade kreeg via een contact in New York een bandje met drie nummers van een piepjonge band,


The Strokes

Hij raakte (net als nu bij de Alabama Shakes) zo enthousiast dat hij meteen naar New York vloog om de band aan het werk te zien. Hij haalde ze naar Londen en bood hun een contract voor een single aan. De eerste Londense shows van The Strokes veroorzaakten een enorm rumoer, veel meer dan de band in het eigen New York teweeg had gebracht. Travis tekende de band voor Rough Trade, maar alleen in de UK. Wereldwijd tekende The Strokes bij de toenmalige major RCA. Maar het was in Londen waar de band dankzij Travis in 2001 de reputatie als toenmalige redder van de rock-'n-roll zou vestigen.


BALKON: Wel Nederland, geen Lowlands

Op 28 april organiseert Paradiso een (uitverkocht) concert van Alabama Shakes in Bitterzoet in Amsterdam. In juli zal de band zeer waarschijnlijk terugkeren naar Nederland voor enkele optredens. Zeker is in elk geval dat de band niet op het Lowlandsfestival zal staan. Dat hadden ze naar eigen zeggen graag gewild ('We horen zulke enthousiaste verhalen over Europese popfestivals'), maar verplichtingen in de Verenigde Staten maken dit onmogelijk.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden