Buurtapps tegen inbraak, dé hit van het jaar

'We horen glasgerinkel bij Dino.' 'Checken?' Nog geen drie dagen nadat Arjen de Vries (51) een anti-inbraakappgroep voor de wijk Langevelderslag in Lelystad is begonnen, is het raak.

Het afgelopen jaar zijn honderden WhatsApp-groepen opgericht door burgers die zelf iets willen doen tegen woninginbraken. Beeld anp

Als een buurtbewoner rond 22.00 uur zijn hond uitlaat, hoort hij geluid van brekend glas. Hij stuurt een appje naar zijn buurtgenoten en loopt richting het huis waar het geluid vandaan komt. Als hij de oprit oploopt, ziet hij nog net hoe drie jongens met capuchons het op een lopen zetten.

'Helaas zijn de dieven gevlogen, maar voor ons was meteen duidelijk dat het werkte', zegt De Vries. De bouwkundig ingenieur nam het initiatief voor de buurtappgroep nadat inbrekers in korte tijd drie keer hadden toegeslagen; in het huis voor, achter en naast hem. 'Onze wijk heeft veel mooi, vrijstaande woningen en ligt tegen het bos aan; ideaal voor inbrekers. Ze hebben zelfs een keer overdag foto's gemaakt van potentiële doelwitten.'

Honderden burgers hebben het afgelopen jaar dit soort WhatsApp-groepen opgericht. Ze willen zelf iets doen tegen woninginbraken. 'Het is dé trend van het jaar', zegt woordvoerder Cor Spruijt van de politie Den Haag. Ook woordvoerder Ruud Visser van de politie Oost-Nederland ziet een opmars van de wijk-appgroepen. 'Je hebt veel meer het gevoel dat je het met elkaar doet.'

Opsteker

De bewonersinitiatieven zijn een opsteker voor de politie, die de taak heeft het aantal inbraken in een paar jaar tijd fors terug te dringen, van ruim 90 duizend in 2012 naar 65 duizend in 2018. De medewerking van de burger is daarbij essentieel. Die kan met enkele simpele acties - ramen en deuren dicht, waardevolle spullen uit het zicht en goede sloten op de deur - inbrekers afschrikken.

Daarnaast is de politie voor het vinden van de daders vrijwel geheel afhankelijk van oplettende buurtbewoners, zegt inbraakpreventie-expert Hans Schelvis van Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV). 'Inbraken zijn altijd moeilijk op te lossen vanwege gebrek aan bewijs. Daarom moet de politie het hebben van heterdaadjes na meldingen van burgers.'

Deze maand luidt de politie weer de alarmbellen om burgers te waarschuwen voor de jaarlijkse inbraakpiek tijdens de feestdagen. Het precieze piekmoment ligt op de drie kerstavonden tussen 16.00 en 21.00 uur, oftewel 'wanneer de ene helft van Nederland bij de andere helft aan tafel zit', aldus Visser.

Buren

Bewoners kunnen kerstinbrekers afschrikken door het licht aan te laten, zegt Spruijt. Nog beter is het volgens hem om de buren in te schakelen. 'Als die thuis blijven, waarschuw ze dan dat jij weg bent. Zij kunnen dan op je huis letten.'

Die sociale controle in de buurt klinkt vanzelfsprekend, maar dat is het niet, zegt René Cox, wijkagent in Naaldwijk. 'Niet iedereen belt als hij bij het huis verderop glas hoort rinkelen. Als je je buren hebt verteld van je plannen, weten ze dat er iets niet pluis is als ze iets horen.'

Juist WhatsApp-groepen zijn volgens Cox een goede manier om de sociale controle in stand te houden. 'De dorpelingen hier kennen elkaar goed en pikken mensen die er niet thuishoren er zo uit. Zo kregen we dit jaar een melding van vier mannen die over straat liepen met volle boodschappentassen en een flatscreen op de borst. Dat bleek een heterdaadje.'

Trend

Ook het bedrijfsleven heeft de trend in de gaten. Zo levert beveiligingsbedrijf Alarm Wesa - als variant op de bestaande buurtpreventieborden - WhatsApp-borden waarmee buurtbewonerskunnen laten zien dat ze alert zijn op inbrekers.

Het bedrijf geeft sinds kort ook instructies aan bewoners hoe je een WhatsApp-groep wel en niet moet gebruiken. Zo doen bewoners er goed aan bij dreiging altijd 112 te bellen, zodat de politie kan bijspringen. Ook is het heel belangrijk om de groep alleen te gebruiken voor het melden van incidenten. 'Zodra je gaat appen over dingen als de buurtbarbecue, gaan deelnemers de app meteen minder interessant vinden en werkt het systeem minder goed', aldus Thies Vissia van Alarm Wesa.

Als bewoners de WhatsApp-groep te fanatiek gebruiken, kan het gemakkelijk misgaan. Zo schreef de Leeuwarder Courant twee weken geleden dat een groeiend aantal buurtbewoners alweer stopt met 'buurtwachtwhatsappen', omdat hun buurtgenoten te achterdochtig bleken jegens vreemde gezichten in de wijk. 'Een goedbedoelende pizzabezorger werd ergens zomaar in het gezicht geflitst en in de buurtapp gekwakt. 'Verdachte' auto's, meestal bezoek van straatbewoners, worden lustig gefotografeerd.'

Rustiger

Arjen de Vries van de Langevelderslag-appgroep erkent dat buurtbewoners relatief snel melding maken van een vreemde of verdachte situatie, maar ziet er geen kwaad in. 'Iemand kan dat paranoia noemen, maar sinds de start van de groep is het veel rustiger geworden.' Ook heeft het appen het contact tussen de buurtbewoners verbeterd, zegt De Vries. 'We weten nu bijvoorbeeld wie er een EHBO-diploma heeft. Als er een keer iets gebeurt, kan hij snel bijspringen.'


Nieuw! Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden