Buurt herovert domein op criminaliteit

Soms is er een goede reden om te denken dat wonderen wel degelijk bestaan, meent Toon Peters (65), drukker in ruste in de Proveniersbuurt in Rotterdam....

De eigenaar, een beruchte huisjesmelker, gaf geen cent uit aan onderhoud, dus de bezoeker van het pand liep grote kans zijn nek te breken op de vermolmde trap. Nu is de begane grond van het pand ingericht als een rustiek Turks dorpsplein, waar het vuur in de houtoven knettert en de kruidige geur van de Anatolische keuken hongerig maakt.

Take Five, de beruchte bar waar buurtbewoners met een grote boog omheen liepen, is nu omgetoverd tot Dunya, een kruising van een eetcafé, restaurant en multiculturele catering. De herovering van dit pand op de criminaliteit is de bekroning van een sterk staaltje civil society.

De 32 drugspanden in de wijk zijn inmiddels opgerold, en voor de huizen en het onroerend goed die leeg staan, zoekt de buurt nieuwe huurders, bij voorkeur kleine bedrijfjes en winkels. Als die tenminste bereid zijn ook sociaal in de woon- en leefomgeving te investeren. 'Een ondernemer moet hier kunnen renderen, maar tevens idealisme tonen', onderstreept Peters.

De gepensioneerde ambachtsman spreekt uit ervaring. Koud had hij zich twintig jaar terug met zijn drukkerij in de achter het Centraal Station gelegen Proveniersbuurt gevestigd, of de dealers namen bezit van de wijk met zijn fraaie singels en straten met portiekwoningen. 'In de jaren daarna zag ik de middenstanders een voor een het hoofd buigen. Uiteindelijk waren alleen mijn drukkerij en een garage nog over. Ik heb me nooit laten wegjagen. In een woonwijk in het hart van de stad hoort economische bedrijvigheid.'

Dunya is uit dit streven voortgekomen. De familie Ergül uit Oost-Turkije baatte enkele straten verderop een eetcafé uit. Peters en de bewonersorganisatie vonden hen geschikt om in het drugspand aan de Proveniersstraat hun culinaire activiteiten uit te breiden. Maar het opknappen van deze bouwval kostte zeven ton, en dat geld hadden de Ergüls niet.

Op de golven van de solidariteit in de buurt bleek veel mogelijk. Na eindeloos gelobby van de buurt bij de lokale politiek legden het Ontwikkelingsbedrijf Rotterdam en de wijkontwikkelingsmaatschappij een groot deel van de financiën op tafel, en stopten de Ergüls er hun spaargeld in. De midden in de buurt gelegen G.K. van Hogendorp Scholengemeenschap paste het ontbrekende bedrag bij.

'Wij hebben duizend leerlingen. Het is in mijn direct belang als die niet elke dag op de hoek van de straat hasj aangeboden krijgen', zegt schooldirecteur Van Meel. Zijn scholengemeenschap heeft zich, sinds zij drie jaar terug de nieuwbouw in de Proveniersbuurt betrok, ontpopt als een participerend buurtbewoner.

Dunya beseft dat er een ereschuld uitstaat bij de buurt. 'De entourage is dorps gehouden. Dat past bij deze wijk', zegt Kaygun Erdül (35). In het nieuwe etablissement wil zij enkele normen en waarden in praktijk brengen die ze op het Oost-Turkse platteland kreeg bijgebracht.

'Daar leeft men voor elkaar. Wie wat geeft, krijgt ook wat terug.'

Drie jaar geleden bereikte de strijd tegen de verpaupering van de Provenierswijk een keerpunt. Eerst betrok de G.K van Hogendorpschool het Zuster Hennekeplein. Dat betekende weer schooljeugd op straat. Daarna ging met de vestiging van de wijkpolitie in een benedenwoning aan de Proveniersstraat een oude buurtwens in vervulling. Het pand geeft domicilie aan zes agenten, naar het voorbeeld van de Koban, de Japanse huiskamerpolitie.

De politiepost oogt als een gewone woonkamer. Twee banken in pasteltinten en een stevige fauteuil staan geposteerd rond een salontafel en overal zie je planten. Het is drie uur in de middag en een pubermeisje komt aangifte doen van beroving. Nu een zeldzaamheid, enkele jaren terug nog dagelijks werk, verzekert wijkagent J. de Looze. 'De foute horeca is weg en de grote dealers ook. We gedogen hier nog één koffieshop, omdat de eigenaar daarvan zich prima aan de afspraken met de buurt en de politie houdt.' Volgens De Looze is het nu zaak de weerbaarheid niet te laten verslappen. 'Door de ligging aan de achterzijde van het Centraal Station is hier permanent politietoezicht nodig. Als je eventjes niet uitkijkt, waaiert de drugshandel weer over de Proveniersbuurt uit'.

Het is een mooie dag voor een wandeling door de buurt. De ondergaande zon zet de Proveniersstraat in een warme gloed. 'Kijk, zie je dat?', zegt Toon Peters. 'De huizen staan opnieuw in de verf en de gevels zijn weer schoon.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden