Buurlanden Libië vrezen overslaan geweld

De Egyptische minister van Buitenlandse Zaken Sameh Shukri heeft vandaag tijdens een internationale bijeenkomst in Caïro opgeroepen tot het ontmantelen van alle milities in Libië. De Libische buurlanden Tunesië, Algerije, Soedan en Tsjaad, die vandaag bijeen zijn gekomen, vrezen dat het escalerende geweld overslaat naar andere landen in de regio.

Islamitische strijders voor de ingang van het veroverde internationale vliegveld in Tripoli. Beeld afp

Volgens Shukri vormen de gevechten tussen milities niet alleen een gevaar voor Libië, maar een bedreiging voor de hele regio. 'De buurlanden hebben de ontwikkelingen in Libië gevoeld', aldus Shukri. 'Extremisten en terroristen bewegen zich ook buiten de grenzen van Libië.' Hij vreest dat gewapende strijdgroepen in de buurlanden van Libië gaan opereren.

Shukri zei dat zijn voorstel onderdeel is van een plan het geweld in Libië te beëindigen en 'de rol van de staat te herstellen'. De minister riep op tot een gezamenlijke operatie om alle strijdgroepen 'zonder onderscheid te maken' te ontbinden.

Dat zal niet makkelijk zijn. De talloze milities hebben veel steden en gebieden in handen en veel Libische politici steunen op de strijdgroepen voor hun machtsbasis. Het land moet het sinds het verdrijven van dictator Moammar Kadhafi in 2011 stellen zonder centraal politie- of veiligheidsapparaat. De milities hebben het vacuüm dat hierbij ontstond opgevuld en weten uit te buiten.

Luchthaven veroverd
Afgelopen weekend werd hevig gevochten om de internationale luchthaven in de hoofdstad Tripoli. Islamitische rebellen, die zich hebben verenigd onder de naam 'Libische Dageraad', beweren dat ze hun rivalen naar de rand van de stad hebben verdreven. De rebellengroep uit Misrata strijdt tegen een militie uit het westelijk gelegen Zintan, die het vliegveld de afgelopen drie jaar in handen had.

Op de televisie verschenen beelden van bebaarde strijders die op kapotte vliegtuigen dansten. Om hun overwinning te vieren, schoten ze met machinegeweren in de lucht en riepen 'Allahu Akbar' (Allah is groot). Een aantal terminals zijn in brand gestoken. De schade bedraagt meer dan 2 miljard euro.

Nieuwe regering
De rebellen van de Libische Dageraad veroverden niet alleen het vliegveld; ze riepen ook een nieuwe regering uit. De wettelijke regering, die tijdens de verkiezingen in juni is aangesteld, week eerder deze maand al uit naar de oostelijke havenstad Tobroek. Door het aanhoudende geweld was het niet mogelijk om langer in de hoofdstad te zetelen. Nu er in feite 'twee regeringen' zijn, dreigt het land nog verder uit elkaar te vallen.

Dat het in juni werd vervangen, heeft het voormalige parlement van Libië er niet van weerhouden op eigen houtje een nieuwe premier te benoemen. Daarmee daagde het oude parlement vandaag de nieuwe volksvertegenwoordiging uit. Tijdens de verkiezingen met lage opkomst in juni werd het in 2012 tijdelijk aangestelde parlement met voornamelijk islamisten weggestuurd, en vervangen door meer liberale en federalistische politici. Het oude parlement weigert het nieuwe echter te erkennen en heeft Omar al-Hasi aangesteld als premier.

De internationale bijeenkomst van buurlanden van Libië in Caïro. In het midden de Egyptische president al-Sisi. Beeld ap
Een kapot vliegtuig op het belegerde vliegveld in Tripoli. Beeld reuters

Precisiebombardementen
Zaterdag werden er met ongeïdentificeerde gevechtsvliegtuigen precisiebombardementen uitgevoerd. Die doodden ten minste zeventien fundamentalisten. De rebellen van de Libische Dageraad verdenken Egypte en de Verenigde Arabische Emiraten ervan de bombardementen te hebben uitgevoerd op verzoek van de Libische regering.

De eigen regering wordt niet in staat geacht om dergelijke bombardementen uit te voeren. Bovendien heeft het parlement eerder al om militaire hulp gevraagd. Egypte, Algerije en Italië ontkennen echter elke vorm van betrokkenheid. De Verenigde Arabische Emiraten hebben nog niet gereageerd op de bombardementen.

Niet alleen in Tripoli, maar ook in andere steden wordt hevig gevochten. In de havenstad Benghazi, de tweede stad van Libië, vecht de 71-jarige generaal Khalifa Hefter al maanden tegen de oprukkende islamitische strijders. Hefter, die twintig jaar lang een teruggetrokken bestaan in Amerika leidde, keerde naar Libië terug om Kadhafi te helpen verdrijven. Sindsdien leidt hij een van de sterkte milities in het land.

Afrika Cup
Als gevolg van het oplaaiende geweld heeft Libië de organisatie van de Afrika Cup, de belangrijkste Afrikaanse voetbalcompetitie, uit handen moeten geven. De Afrikaanse voetbalbond maakte zaterdag bekend dat hij op zoek gaat naar een nieuwe organisator voor het evenement dat in 2017 wordt gehouden.

De Franse president Hollande zei onlangs dat Libië zijn 'grootste zorg' is, ondanks de conflicten in Irak, Syrië, Gaza en Oekraïne.

Rook bij het hoofdkwartier van de al-Qaqa-brigade, een militie uit de regio Zintan. Beeld reuters
Een gebouw staat in brand na gevechten tussen rivaliserende milities in de hoofdstad Tripoli. Beeld reuters
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden