Bush wil snel af van Het Lek

Gedoe over lekken vanuit het Witte Huis kan Bush niet gebruiken, nu werkloosheid zijn populariteit aantast. Meewerken aan een onderzoek dus, dan is het snel voorbij....

Hoogst ongebruikelijk was het voor het Witte Huis, zowel het moment van de boodschap als de strekking ervan. Naar zijn gewoonte was de president dinsdag om zeven uur in de Oval Office aan zijn dag begonnen. Om half acht lag er een strenge en niet voor misverstand vatbare rechtlijn voor het hele personeel. Geen document, geen papier mocht worden weggegooid of vernietigd dat eventueel van belang kon zijn voor de opsporing van Het Lek.

De identiteit van een CIA-agent is op straat komen te liggen. Haar naam is gelekt naar een aantal journalisten, vermoedelijk vanuit het Witte Huis. Het onthullen van de identiteit van een geheim agent is wettelijk verboden. Er staat zware gevangenisstraf op. Toeval of niet, maar de agent is de echtgenote van een oud-ambassadeur die buitengewoon kritisch is geweest over het beleid in Irak. De veronderstelling ligt voor het oprapen: het Witte Huis heeft wraak willen nemen.

Het nieuwste incident, dat hoog wordt opgespeeld in de Amerikaanse politiek en pers, komt president Bush buitengewoon slecht uit. Het verklaart zijn prompte reactie, dinsdagochtend vroeg.

Het lijkt alsof alle tegenslag samenkomt op een precair moment: de belastingverlaging van miljarden lijkt niet de soelaas te brengen voor de economie die de president beloofde. Drie miljoen banen zijn verloren gegaan onder zijn presidentschap en juist gisteren verscheen een overheidsrapport met als harde boodschap: er komen geen nieuwe banen bij, dat is de kern van de malaise, de banengroei blijft zelfs achter op het aarzelende herstel van begin jaren negentig.

Vandaag zal blijken dat de president zijn stellige uitspraken over Saddam Hussein en diens massavernietigingswapens niet heeft kunnen waarmaken. Het rapport van de commissie-Kay die maandenlang in Irak gezocht heeft naar sporen van ABC-wapens, verschijnt vandaag. Vorige week werd al duidelijk dat de commissie, om het zo uit te drukken, met lege handen naar huis is teruggekeerd.

De president krijgt problemen met zijn geloofwaardigheid - zijn neergang in de opiniepeilingen is de weerspiegeling ervan - en nu komt daar bovenop de vraag of mensen uit zijn directe omgeving, uit wrevel of ressentiment over de gang van zaken, misschien onbetrouwbaar zijn, en wel in een mate die hen in de gevangenis kan doen belanden.

Zoiets kan Bush er niet bij hebben, op dit moment. Vandaar die razendsnelle richtlijn gisterochtend. En daarom ook een ingelaste persconferentie gistermiddag in Chicago, waar de president bezig was geld in te zamelen voor zijn herverkiezingsfonds. Bush was heel helder. Dit is een ernstige kwestie, er wordt al veel te veel gekletst in Washington, het lek moet boven water.

De Democraten, die bloed ruiken, riepen meteen om een onderzoek door een onafhankelijke functionaris. Bush vond dat te drastisch en zei dat het onderzoek bij het ministerie van Justitie in goede handen is. Bush en de zijnen benadrukken dat carrière-ambtenaren de zaak uitpluizen, niet ambtenaren die door de politiek zijn benoemd. Het moet gelden als waarmerk voor onafhankelijkheid.

Bush is in de politieke omgangsvormen geen rommelaar, geen Nixon, zeggen ingewijden. Ronald Kessler die een aantal boeken op zijn naam heeft staan over de CIA zegt bijvoorbeeld: 'Het Witte Huis van president Bush is altijd zeer ethisch geweest.' Hij wijst erop dat alle ingaande en uitgaande telefoongesprekken in het Witte Huis worden geregistreerd. Tegelijk gelooft hij niet dat het lek zal worden gevonden.

Het is de vraag of Bush ermee geholpen is als het onderzoek door het ministerie van Justitie inderdaad op dood spoor uitloopt. Er zal dan altijd een vermoeden, een verdenking achterblijven. Het is blijvende politieke schade. De Democraten zullen blijven roepen om een onafhankelijk onderzoek.

President Clinton heeft in zijn tijd toegegeven aan die roep van Republikeinse kant toen hij in opspraak raakte vanwege de Whitewater-affaire. De Clintons zouden eind jaren zeventig geknoeid hebben in een onroerend goedzaak. Een bijzondere aanklager werd aangesteld, Kenneth Starr. Dat moet Clinton diep gespeten hebben. Niet dat Starr in de kwestie over Whitewater ver kwam, maar in zijn verbetenheid om een resultaat te boeken stortte hij Clinton in het Lewinskyschandaal. Bush zal daar dinsdag ongetwijfeld aan gedacht hebben.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden