Bush verwacht weinig rumoer over steun aan Sharon

De Israëlische premier Sharon wilde drie toezeggingen toen hij deze week naar Washington kwam. Ten eerste: een verklaring van de Amerikaanse regering dat terugkeer van miljoenen Palestijnse vluchtelingen naar het land dat ze in 1948 moesten verlaten, door de loop der geschiedenis een illusie is geworden....

Al deze punten stroken niet met het Amerikaanse beleid door de jaren heen. Ze zijn naar letter en geest in strijd met de nog geen jaar geleden door president Bush geentameerde 'routekaart naar de vrede'. Bush kwam Sharon woensdag in al zijn verlangens tegemoet. Wat is er gebeurd?

Over twee maanden wil president Bush in Georgia op een conferentie van de acht machtigste landen ter wereld met fanfare zijn Grote Midden-Oosten Initiatief lanceren. Het is een plan dat vraagt om snelle en ingrijpende democratische hervormingen. Het is niet de aanmoediging waarop de overwegend autocratische regimes in het Midden-Oosten zitten te wachten. Hoe moeten zij welwillend reageren als de grondlegger van het initiatief met een reuzenzwaai, in Arabische ogen, de kant van het zionisme heeft gekozen?

De VS hebben een levensgroot probleem in Irak. Bundeling van de antizionistische krachten in de regio is het laatste wat de regering-Bush kan gebruiken. Waarom dit risico gelopen? Waar ligt het Amerikaanse belang?

Het is moeilijk te begrijpen.

Misschien moeten we het zó zien:

De overweging van electoraal gewin zal voor president Bush zeker hebben meegespeeld. Niet alleen onder joodse kiezers, ook onder christelijk-conservatieven is hij de held.

Bush rekent vermoedelijk op weinig rumoer van Arabische kant. Volgende week komt de Jordaanse koning Abdullah langs, maandag was de Egyptische president Mubarak te gast op de ranch in Crawford. De Amerikanen weten dat de omliggende landen nog nooit een vinger hebben uitgestoken voor de Palestijnen. Mubarak heeft aangeboden veiligheidstroepen in Gaza op te leiden. Hij is minstens zo benauwd als de Amerikaanse president dat Hamas het vacuüm gaat opvullen als de Israeli's vertrokken zijn.

Welbeschouwd heeft Bush altijd veel begrip gehad voor de redenering van Sharon dat Arafat geen gesprekspartner is. Aan de basis van de 'routekaart' liggen de gedachten van dialoog en parallelle stappen; als de een iets geeft, komt de ander over de brug. Maar in wezen heeft de Amerikaanse regering steeds gevonden dat Arafat eerst een einde moest maken aan de zelfmoordaanslagen. Vorig jaar oktober zei Bush over Arafat: 'Als mensen het terrorisme niet bestrijden, sluit ik geen akkoord met ze .'

President Bush ziet Arafat als een terrorist. Hij heeft de man nog nooit willen ontmoeten. In zijn oorlog tegen het terrorisme geldt als eerste regel: ga erop af, pak ze aan. Hij bewondert Sharon, die de confrontatie opzoekt en die, zoals de president zelf, een oorlogsleider wil zijn.

Bush heeft nimmer serieus werk gemaakt van 'de routekaart'. Wat Sharon wil, is bij nader inzien zo gek nog niet. Het brengt in elk geval een nieuwe beweging op gang. De president krijgt bijval van onverdachte zijde. Midden-Oostenkenner Dennis Ross, onderhandelaar voor de VS onder de oude Bush en onder Clinton, heeft bewondering voor Sharon: 'Hij doet iets dat geen enkele Israëlische premier voorheen bereid was te doen.' Ross is niet benauwd voor de Arabische, laat staan de Palestijnse reactie: 'Ze kunnen schelden en tieren, de werkelijkheid verandert er niet door; Israël verlaat de Gazastrook.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden