Bush telt zijn knopen en gaat door de knieën

Eind deze maand komt president Bush naar New York, naar de algemene vergadering van de Verenigde Naties. Een jaar geleden stond hij er ook....

Het ziet ernaar uit dat de toon dit jaar een stuk gematigder zal worden. Voorzichtigheid is geboden, de draai van de Amerikaanse president is vers, de draagwijdte ervan is nog amper te overzien, brede steun voor een nieuwe resolutie van de Veiligheidsraad is nog lang niet binnengehaald - maar toch. Maar toch, Bush is om. Hij heeft een knoop doorgehakt in een langdurige controverse tussen de harde en de zachte krachten in zijn regering.

De harde krachten, onder leiding van minister van Defensie Rumsfeld, hebben een hekel aan de Verenigde Naties. In hun ogen is het louter een debatingclub, niet bij machte consequenties te verbinden aan eerder betrokken standpunten. De zachte krachten worden aangevoerd door minister van Buitenlandse Zaken Powell. Zij menen dat op den duur van diplomatie een dwingender kracht op beschaving uitgaat dan van militair geweld.

Bush heeft voor de zachte krachten gekozen. Omdat hij tot de conclusie is gekomen dat dit de onvermijdelijke keuze is. Vermoedelijk is dat juist. En omdat hij verwacht dat deze keuze zijn herverkiezing het minst in gevaar zal brengen. Waarschijnlijk is ook dat juist.

In de kwestie-Irak kampt de Amerikaanse president met drie levensgrote problemen. Het eerste is dat er nog steeds doden vallen onder Amerikaanse soldaten. Het is een sijpelend proces. De Washington Post deed gisteren een klein onderzoekje onder senatoren die terugkeren naar Washington voor het nieuwe politieke seizoen. Conclusie: die senatoren worden knap zenuwachtig onder de voortdurende bomaanslagen waarop de Amerikaanse troepen getrakteerd worden. Als de Senaat onrustig wordt, moet een president op zijn hoede zijn. Hoe cynisch het ook moge klinken, het wordt aantrekkelijk ook andere landen uit te nodigen hun bijdrage te leveren aan het dodental.

Het tweede probleem is de omvang van de troepenmacht. Er zijn 150 duizend Amerikaanse soldaten in Irak. De roep om meer houdt aan, maar is in strijd met wat de VS nog kunnen opbrengen. Nog maar eergisteren verscheen een studie in opdracht van het Congres waaruit naar voren komt dat na maart volgend jaar zelfs de Verenigde Staten met hun omvangrijke leger niet meer in staat zullen zijn de huidige troepensterkte op peil te houden. Dan wordt het aantrekkelijk ook eens aan anderen te vragen of ze hier of daar nog een patrouille of peloton achter de hand hebben.

Het derde probleem is voor de president misschien nog wel het nijpendste. Hij komt in onverantwoorde geldproblemen. Zelfs zonder de oorlog in Irak loopt het tekort op zijn begroting al op naar 450 miljard dollar. Het is voor een belangrijk deel het gevolg van zijn scheutigheid met belastingverlagingen. Het verhaal gaat in Washington dat dit kolossale tekort nog verder zal oplopen. Bush overweegt het Congres veertig tot zestig miljard dollar extra te vragen om de bezetting van Irak te financieren. Zou het kunnen dat het tijd wordt dat ook anderen eens over de brug komen?

Voor die anderen zijn alle opties welbeschouwd onaantrekkelijk. Het is niet aantrekkelijk om geld te geven, om soldaten te leveren en al helemaal niet om dode soldaten terug te krijgen. De enige manier om zo'n verhaal enigszins acceptabel te krijgen is door een gang naar het wereldtoneel, naar de Verenigde Naties.

Bush is niet achterlijk en is vermoedelijk ook geen fanatieke president. Hij heeft zijn knopen geteld. Hij kent de prijs: een zeker gezichtsverlies en de erkenning aan Frankrijk, Duitsland en Rusland en in mindere mate aan India, Pakistan en Turkije dat het buiten de Verenigde Naties om niet goedkomt met het Amerikaanse avontuur in Irak. Met alle omzwachteling die daar nu eenmaal bij hoort, zullen we dat verhaal binnenkort vermoedelijk te horen krijgen, als de Amerikaanse president opnieuw op bezoek is bij de Verenigde Naties.

Sinds 1 september is Jan Tromp de nieuwe correspondent van de Volkskrant in de Verenigde Staten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden