Bush stuurt steeds meer militairen naar de Filipijnen

Sinds president Bush voor het eerst gewag maakte van de 'as van het kwaad' die Iran, Irak en Noord-Korea verbindt, lijkt het slechts een kwestie van tijd eer de Verenigde Staten hun 'strijd tegen het terrorisme' uitrollen over nieuwe gebieden in Azië....

Van onze verslaggeefster Marianne Boissevain

Het volgende doelwit wordt waarschijnlijk het Irak van Saddam Hussein, met wie de Amerikanen, en de familie Bush in het bijzonder, nog een appeltje te schillen hebben. Vice-president Cheney maakte vorige week een rondreis langs een reeks Arabische landen om de geesten rijp te maken.

Maar intussen zijn elders in Azië, ver van de 'as van het kwaad' al sinds half januari Amerikaanse militairen betrokken bij de strijd tegen een groep gewapende moslims. Het doelwit heet Abu Sayyaf, berucht geworden door de ontvoering van groepen westerse toeristen en momenteel nog in het 'bezit' van een Amerikaans zendingsechtpaar. Het strijdtoneel ligt in de Filipijnen.

In deze (overwegend katholieke) voormalige kolonie van de VS hoefden de geesten blijkbaar niet rijp te worden gemaakt voor de nieuwe fase in de oorlog tegen het moslimterrorisme. Wat niet betekent dat iedereen het er dan maar mee eens is. Een van de volksvertegenwoordigers die zich ertegen verzetten is Crispin Beltran, lid van het Huis van Afgevaardigden namens de progressieve Bayan Muna (Volk Eerst).

'Je kunt de leden van Abu Sayyaf geen terroristen noemen', vindt Beltran. 'Het zijn doodgewone bandieten. Het is ze alleen te doen om het losgeld voor hun gijzelaars.' Volgens hem is Abu Sayyaf slechts een voorwendsel ter rechtvaardiging van de Amerikaanse 'interventie en bezetting' van de Filipijnen: 'een soort Tonkin-incident, het voorwendsel voor de Vietnamoorlog.'

Voorlopig ontbreekt echter de wettige grond aan de militaire aanwezigheid van de Amerikanen, die in 1991 hun laatste basis in de Filipijnen moesten prijsgeven.

Toch komen er al steeds meer Amerikaanse militairen naar de archipel. De eerste 660 (onderwie 160 man Special Forces) worden nu al versterkt met nog eens 300 manschappen. En volgende maand arriveren er 1700 militairen voor een oefening in Luzon. 'Een oefening met een overwegend civiel karakter, wat bijvoorbeeld de bouw van wegen en bruggen inhoudt', licht Beltran toe. 'Infrastructuur voor militaire doeleinden.' En dat betekent, volgens hem, dat de Amerikanen van plan zijn lang te blijven.

Maar wat hebben de Filipijnen, volgens Beltran 'bijna net zo bankroet als Argentinië', de VS te bieden? Olie, denkt de afgevaardigde. 'Het Mampalaya-olieveld produceert nu al duizenden vaten olie per dag, de Amerikanen kunnen er haast niet afblijven. Bovendien liggen de Filipijnen aan de diepste vaargeul van de Aziatische Pacific, die zeer geschikt is voor onderzeeërs.'

Crispin Beltran is niet de enige Filipijnse politicus die ervan overtuigd is dat Abu Sayyaf van oorsprong een groep moslims uit het zuidelijke Mindanao is die met financiële steun van de CIA werd getraind voor de strijd tegen de Russische bezetters van Afghanistan. Na terugkeer werd de groep door de Filipijnse autoriteiten gedoogd, in de hoop dat ze een wig zou drijven tussen twee veel grotere moslimbewegingen in het zuiden: de MNLF en de MILF.

'Niet Abu Sayyaf, maar de MILF en het NPA zullen het echte doelwit van deze oorlog blijken te zijn', voorspelt Beltran. 'Want dat zijn de meest consequente anti-imperialistische organisaties van de Filipijnen.' De MNLF, die in de jaren negentig vrede heeft gesloten met de regering in Manilla, speelt geen rol meer. Maar de door communisten gedomineerde NPA, het Nieuwe Volksleger, houdt in het noorden van het land al jaren stand en zou zelfs al een Amerikaanse legerhelikopter hebben beschoten.

Het is de Filipijnse regering nooit gelukt de MILF, het NPA of zelfs Abu Sayyaf uit te schakelen. Misschien dat het zelfs de Amerikanen niet zal lukken, zegt Beltran, terugdenkend aan de Vietnamoorlog. Maar één ding staat voor hem vast: 'Een uitbreiding van de ''strijd tegen het terrorisme'' van Iran tot aan Noord-Korea zou zelfs de economische en militaire macht van de Verenigde Staten te boven gaan.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden