Bush maakt tijd voor 'Pootie-pooh' Poetin

Toen hij net president was, koesterde George Bush jr. niets dan weerzin en verachting jegens Rusland. Maar inmiddels onderkent ook hij de wederzijdse belangen....

Zoiets had George Bush aan het begin van zijn presidentschap niet kunnen vermoeden. Toen zag hij Rusland als een moeras van corruptie waar hij beter zo min mogelijk mee te maken kon hebben - minder in ieder geval dan zijn voorganger. Het duurde vijf maanden voor hij tijd vrijmaakte voor een ontmoeting met zijn Russische ambtgenoot, Vladimir Poetin.

Als Bush donderdagavond in Moskou landt, is het voor een bezoek aan een land dat een internationale partner, bijna een bondgenoot, van de Verenigde Staten is geworden, en een president die hij volgens zijn staf de waarderende bijnaam 'Pootie-pooh' heeft toebedeeld. Zelfs Dostojevski's Misdaad en Boete zou hij de afgelopen dagen hebben doorgebladerd voor een inkijkje in de ondoorgrondelijke Russische ziel.

Die verandering heeft Robert Nurick van de Carnegie-denktank in Moskou aangenaam verrast. 'De top gaat niet alleen over de zwakheden van Rusland, of over het opruimen van de gevolgen van de Koude Oorlog, maar ook over de gezamenlijke aanpak van problemen .'

Het diplomatieke klapstuk van de top tussen Poetin en Bush is de ondertekening van een strategisch samenwerkingsakkoord en een wapenbeheersingsakkoord dat het aantal lanceerklare kernkoppen binnen tien jaar met tweederde moet verminderen. Het driedaagse bezoek biedt de presidenten alle gelegenheid te laten zien hoe hun hartelijk hun relatie is .

De Russische president heeft veel energie gestoken in de verbetering van de betrekkingen met de Amerikanen. Hij is van mening dat Rusland alleen weer een rol kan spelen op het wereldtoneel met een sterke, groeiende economie, en daarvoor heeft hij hulp nodig van de VS. Hij greep de terreuraanval op de elfde september aan om te bewijzen dat de VS echt iets aan Rusland hebben. Als eerste wereldleider belde hij Bush en beloofde zijn steun in wat later 'de strijd tegen het terrorisme' werd gedoopt.

Daar bleef het niet bij. Rusland is akkoord gegaan met een samenwerking met de NAVO, en hoewel Moskou nog steeds niet blij is met de uitbreiding van de NAVO naar het oosten, zullen de protesten beperkt blijven. Zelfs over Irak zijn Rusland en de VS het voor even min of meer eens. Moskou werkt nu mee aan het nieuwe sanctiebeleid van de Verenigde Naties.

Veel heeft Poetin voor zijn meegaande opstelling nog niet teruggekregen. De kritiek op het optreden van het Russische leger in Tsjetsjenië is een stuk diplomatieker geworden. Het Kremlin wil meer: kwijtschelding van een deel van de enorme buitenlandse schuld bijvoorbeeld, soepele voorwaarden voor de toelating tot de Wereldhandelsorganisatie, en vooral meer westerse investeringen. Anders blijft de groei van de economie steken bij een procent of drie, vier, en wordt het verschil tussen Rusland en het Westen groter in plaats van kleiner.

De politieke en militaire elite in Moskou moppert zachtjes op de meegaandheid van hun president. Poetins enige succes - het nieuwe wapenbeheersingsakkoord - is koeltjes ontvangen. 'De Amerikanen hebben voor zoiets een goed woord', smaalt Andranik Migranjan, in de jaren negentig buitenlandadviseur van het Kremlin. 'Een gimmick. Een akkoord sluit je tussen gelijken, of na een capitulatie. De defensiebegroting van de VS is 400 miljard en die van ons nog geen 10 miljard per jaar, dus niemand kan volhouden dat we gelijkwaardig zijn.'

Veel zorgen om het gemopper hoeft Poetin zich niet te maken. Zijn populariteit is en blijft groot, en wordt niet bepaald door zijn buitenlands beleid. De houding van de meeste Russen ten opzichte van de VS laat zich nog het best omschrijven als onverschillige animositeit. In Moskou geen massa Yankee go home-demonstranten. Zolang de Russen op tijd hun loon krijgen , en dat loon langzaam stijgt, laten de betrekkingen met de VS hen koud.

Toch heeft Poetin zich met zijn naaste adviseurs een paar dagen teruggetrokken in zijn buitenverblijf aan de Zwarte Zee om zich grondig voor te bereiden op de top, want een paar harde noten moeten er wel worden gekraakt. Minister van Buitenlandse Zaken Igor Ivanov kondigde aan dat Rusland zal informeren naar 'het tijdschema voor de inzet' van de Amerikaanse troepen in Centraal Azië. De VS hebben beloofd dat ze geen bases in de achtertuin van de Russen zullen vestigen en dat de troepen na de antiterreurcampagne naar huis gaan.

Bush zal de Russen van zijn kant pressen om de samenwerking met Iran op nucleair gebied op te zeggen. Iran - een van de landen die door Bush tot 'de as van het kwaad' worden gerekend - probeert volgens de VS kernwapens ontwikkelen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden