Bush-fans zetten alles op alles nu het nog kan

Als Jeb Bush het morgen in New Hampshire weer zo slecht doet als in Iowa, is het einde van zijn campagne nabij. Van heinde en verre komen zijn campagnevoerders.

Jeb Bush tussen aanhangers, zaterdag in Bedford, New Hampshire, bij een school waar hij zal optreden.Beeld John Tully

Het lot van presidentskandidaat Jeb Bush wordt bepaald in een vervallen meubelzaak aan een uitvalsweg van Manchester (New Hampshire). 'American made furniture', staat er op de pui van het gebouw. De luifel rafelt, op de muur staat graffiti. Vroeger verkochten ze hier stevig eiken meubilair; nu is het enige hout een plaat achter een gebroken raam.

Dit is het hoofdkwartier van de Bush-campagne, in de staat waar morgen de volgende voorverkiezingen van Amerika worden gehouden. Na een magere score in Iowa (nog geen 3 procent van de Republikeinse stemmen) is het nu erop of eronder voor de man die nog geen jaar geleden als rechtse favoriet aan de presidentsrace begon.

Als hij morgen weer verliest (of: te ver achter directe concurrent Marco Rubio eindigt) is het einde nabij.

En dus is het dit weekend all-in voor Bush, zo is op de muur binnen in het zenuwcentrum te lezen het moment dat een pokeraar besluit zijn laatste geld in één keer in te zetten. Tientallen vrijwilligers zijn gemobiliseerd: ze gaan bellen, ze gaan aanbellen, ze gaan vlaggetjes uitdelen. Bij de achterdeur staat een enorme stapel lege pizzadozen. Alles op alles.

Iedereen trekt aan iedereen

'Ik moet de hele dag aan de telefoon', zegt Ravi Saini, een veertiger die zaterdagochtend vroeg uit Washington is aangekomen. Hij is een van de verse grondsoldaten: de Bush-strategen hebben heel Amerika uitgekamd om de laatste vrijwilligers naar New Hampshire te halen.

Vorige week meldde Saini zich als supporter op de website, woensdag kreeg hij de vraag of hij het weekend vrij had, vrijdagmiddag stapte hij in de bus. Of neem Susanne Dudley (42), die hals over kop uit Florida is komen vliegen en straks de deuren langs gaat. 'De mensen kennen Jeb niet. Ze kennen zijn vader en broer. Ik ken Jeb, en ik ga vertellen wat hij als gouverneur voor Florida heeft gedaan.'

New Hampshire is een staatje in het noordoosten van Amerika met maar 1,3 miljoen inwoners. Getalsmatig stelt het nog minder voor dan Iowa, waar vorige week de eerste voorverkiezingen werden gehouden. Toch is ook dit zo'n weerhaan die de rest van het land kan wijzen hoe de wind waait. De negen Republikeinse en twee Democratische kandidaten vliegen al maanden af en aan: een stem hier is niet alleen een stem, maar kan ook de stemming bepalen.

Anders dan bij de caucuses in Iowa mag iedereen hier straks een papiertje in een stembus stoppen ook inwoners die niet geregistreerd staan als Democraat of Republikein. Die 40 procent onafhankelijken maken de verkiezingen bijzonder onvoorspelbaar. Iedereen trekt aan iedereen.

Zenuwen

'Altijd eerst je naam zeggen', zegt een lid van het campagneteam tegen de vrijwilligers die klaarstaan voor het Bush-offensief, zaterdagmiddag. 'En dat je voor Jeb bent. En dan vragen of ze hun besluit al hebben genomen. Zo niet, dan begin je je verhaal. Vertel zo veel mogelijk voor ze je afbreken.'

De vrijwilligers staan met hun mobieltjes in de hand. Daarop staat een app waarop ze de namen en adressen zien waar ze moeten aanbellen, met een paar knoppen op het scherm voor het resultaat. Niet thuis? Geen zin? Democraat? Onbeslist? Zeker geen Bush? Of, het hoogst haalbare: een toezegging voor Jeb? Alles gaat per inwoner in het systeem.

Meteen invoeren, vraagt iemand? 'Nee! Nee, nee, dan denken de mensen dat ze nummers zijn. Je voert het pas in als je buiten staat en de deur dicht is.'

Dan vertrekken ze, in hun auto's met kentekenplaten soms helemaal uit Virginia of Georgia, en kriskrassen door het langlauflandschap van New Hampshire. De zenuwen zijn voelbaar, bij de hogere echelons van de campagne: vrijwilligers mogen niet met de pers praten, en de plekken waar ze langs de deuren gaan mogen niet worden verklapt. 'Ja, dan weten de anderen precies wat onze strategie is', zegt de persman, die het hoofdkwartier bewaakt als een militair commandocentrum.

Deur-tot-deurcampagne

Andere vrijwilligers (je struikelt in New Hampshire over de groepjes van twee of drie die langs de huizen struinen, met een klapper in de ene hand en een bundel folders in de andere, hun auto even verderop met knipperlichten in de berm) zijn minder gespannen. De mannen van Kasich, zo'n typisch joviaal jagerstrio op een weekendje weg, delen meteen dikke koeken en visitekaartjes uit; de scholieren van Rubio, met hun lerares maatschappijleer op pad, willen meteen een foto voor Instagram; de pluizige baarden van Sanders beginnen over de revolutie en een vriendelijke homo van Clinton wijst de weg naar de wijken met de grootste kans op Bush-campagnevoerders.

Van hen krijg je wel te horen hoe het gaat, zo'n deur-tot-deurcampagne. De Rubio-kids hebben 25 huizen gedaan; vier deden er open, eentje is geïnteresseerd, misschien. 'Ze negeren de bel gewoon', zegt Luke Charla. De mannen van Kasich hebben wel 'interessante gesprekken' gehad, maar lijken vooral blij als ze voor een borrel worden uitgenodigd. De jongens van Sanders maakt het eigenlijk niet uit: zij zien overal de Bernie-bordjes in de gazons en voelen zich hoe dan ook al winnaar.

Jeb!-bordjes zijn schaars. Bush zelf houdt de moed erin, tijdens een toespraak zaterdag in Bedford, voor een volle zaal met rustige middenklassers. Hij is een aardige oom met moeilijke hobby's en best leuke grapjes die niet altijd aankomen op het tragikomische af. 'Jullie nemen dit allemaal wel heel serieus', zegt hij. Applaus komt niet vanzelf, zoals bij Trump of Cruz, waar altijd een aslaag gloeit die het publiek elk moment kan laten ontbranden; bij Bush proberen een paar vrijwilligers dat gevoel met hun geklap te ontsteken, maar dooft het steeds uit.

Die campagne van Bush is een trainwreck, gniffelen ze 's avonds aan de bar in JD's, het café in Manchester waar vrijwilligers en politieke toeristen uit heel Amerika zich verzamelen. Meer dan 100 miljoen heeft hij er al in gestoken en wat levert het op?

Die avond heeft Bush een goed televisiedebat en doet Rubio het minder. De vrijwilligers en campagneleden vieren het met elkaar in een oude meubelzaak aan een van de uitvalswegen van Manchester. De vraag is of iemand het heeft gemerkt.

Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden