Bush dreigt veto in te zetten om Irak

President Bush en de leiding van de Democraten in het Amerikaanse Congres hebben gisteren hun confrontatie over de oorlog in Irak aanzienlijk verhard....

Van onze correspondent Jan Tromp

In een persconferentie in het Witte Huis koos de president gisteren voor een frontale aanval. Hij zei dat de Democraten ‘meer geïnteresseerd zijn in de politieke strijd in Washington dan in de strijd in Irak’.

Met kleine meerderheden heeft zowel het Huis van Afgevaardigden als de Senaat de afgelopen twee weken voorwaarden verbonden aan noodwetgeving die nog eens een kleine honderd miljard dollar moet vrijmaken voor het Amerikaanse leger in Irak en Afghanistan. De president kan dit geld alleen krijgen als op 31 maart 2008 (de Senaat) dan wel op 31 augustus 2008 (het Huis) het grootste deel van de Amerikaanse troepen uit Irak is teruggetrokken.

Leden van de Senaat en van het Huis moeten hun verschillen gladstrijken voordat één wet naar de president in het Witte Huis kan, maar vaststaat dat in die wet in elk geval een datum zal worden genoemd voor terugtrekking. Bush gisteren: ‘Kunstmatige tijdschema’s of schrapping van gelden – ik zal het met mijn veto treffen.’

Bush suggereerde dat de Democraten een spel opvoeren voor de Bühne, dat niet serieus kan worden genomen. Senaat en Huis moeten nu maar snel een stuk naar het Witte Huis sturen, aldus Bush, ‘dan zal ik mijn veto uitspreken en dan kunnen we terzake komen’.

De president zei dat de soldaten en hun familieleden het slachtoffer zijn van vertraging in de extra financiering. Training van troepen en reparatie van materieel zal moeten worden uitgesteld. Het gevolg is, aldus Bush, dat de termijn voor de soldaten die nu in Irak zijn, moet worden verlengd.

‘Het betekent dat de gezinsleden langer moeten wachten op terugkeer van hun geliefden’, aldus de president. ‘Dat is niet acceptabel voor mij, het is niet acceptabel voor het Amerikaanse volk.’

De Democraten kunnen een presidentieel veto niet trotseren. Daarvoor is een uitspraak nodig van een tweederde meerderheid. Daarover beschikken de Democraten niet en de steun uit het Republikeinse kamp is voorlopig nog te gering om zelfs maar in de buurt te komen van tweederde van de stemmen.

Toch houdt de Democratische leiding voet bij stuk. Het voornaamste argument is dat de Amerikaanse kiezers in november vorig jaar voor andere machtsverhoudingen hebben gekozen in het Congres en daarmee voor een koersverandering in Irak.

President Bush daarover gisteren: ‘De kiezers willen geld voor de troepen. En de kiezers willen niet dat politici in Washington onze generaals gaan vertellen hoe ze een oorlog moeten voeren.’

Uit opiniepeilingen blijkt al enige tijd dat ten minste zes van de tien Amerikanen willen dat er een tijdschema komt voor terugtrekking van troepen.

Senator Harry Reid, de leider van de Democraten in de Senaat, heeft nu aangekondigd dat als Bush blijft weigeren een compromis te zoeken met het Congres hij op een andere manier gaat werken aan een tijdlimiet voor Amerikaanse militaire aanwezigheid in Irak. Het noodfonds wordt dan goedgekeurd, maar tegelijk wil Reid aparte wetgeving introduceren die financiering voor de toekomst afsnijdt.

Tot nu toe waren de Democraten huiverig voor zo’n stap. Het maakt hen kwetsbaar voor de kritiek dat ze de soldaten die het werk opknappen in Irak, in de steek laten.

Voor president Bush is het risico dat in een politieke oorlog met het Congres over Irak zijn algehele beleid over een breed front geblokkeerd zal worden.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden