Busbranche ontduikt cao volop

Amsterdam Touringcarbedrijven lichten massaal de hand met de cao. Hun chauffeurs maken te veel uren en krijgen te weinig betaald, schrijft vakbond FNV in een zwartboek over de branche....

‘Piet Pfaff’ heeft een dringend advies voor jonge mensen die overwegen touringcarchauffeur te worden, namelijk: doe het niet. Op het klachtenforum van de FNV-site beschrijft ‘Pfaff’ – blijkbaar zelf een touringcarchauffeur – de gruwelen van zijn vak. Geen sociaal leven, geen doorgroeimogelijkheden en een baas die je als een slaaf behandelt. Toeslagen en overuren worden niet uitbetaald, vrije dagen willekeurig afgeschreven.

Het gratis advies is geen klaagzang van een gefrustreerde eenling, zegt FNV-bestuurder Brigitta Paas. ‘Ik weet niet wie mijnheer Pfaff is, maar hij verwoordt exact wat er onder de chauffeurs leeft.’ De aanhoudende klachtenstroom was voor de vakbond reden in 2009 een eigen onderzoek te beginnen. De FNV riep chauffeurs op hun uren- en loonbriefjes door de bond te laten controleren.

Hoewel het onderzoek nog loopt, vindt de vakbond de voorlopige resultaten zo schokkend dat ze de voorlopige resultaten alvast naar buiten heeft gebracht. In een ‘zwartboek’ van 38 pagina’s schrijft de FNV dat exploitanten van reisbussen de cao op vrijwel alle fronten met voeten treden. Chauffeurs krijgen pas op het allerlaatste moment te horen waar en wanneer ze moeten werken, terwijl de werkgever hen dat volgens de cao minimaal vier dagen van tevoren moet vertellen. Bedrijven schuiven naar believen met werk- en rusturen om maar zo weinig mogelijk loon en toeslagen te hoeven betalen. De populairste ritten worden niet verdeeld volgens de cao-afspraken. De maaltijdvergoedingen zijn te laag.

Het ongeluk met een Nederlandse touringcar in Noord-Frankrijk, waarbij vrijdag een dode viel, is kennelijk aanleiding nu alarm te slaan. De 63-jarige chauffeur van de Eurolines-bus zou oververmoeid zijn geweest. De FNV vermoedt dat de man mogelijk te weinig rust kon nemen omdat zijn werkgever hem een te strak rijschema oplegde.

‘Eurolines staat daar om bekend’, zegt Paas. Als vakbondsbestuurster vecht ze naar eigen zeggen al jaren tegen de ontduiking van de cao in de touringcarindustrie. ‘We hebben talloze rechtszaken gevoerd tegen bedrijven die zich niet aan de regels houden.’

Eurolines, dat internationale buslijndiensten runt, wil niet reageren op het zwartboek. Jacques Stokman, secretaris van werkgeversorganisatie KNV Busvervoer, is verbaasd dat de FNV het rapport gepubliceerd heeft. De vakbond blaast ‘kleine dingen’ enorm op, vindt hij. ‘De misstanden die er in beschreven worden, komen incidenteel voor. Deze branche wordt strikt gecontroleerd op naleving van de cao. De FNV is nota bene zelf bij die controles betrokken.’

Dat laatste klopt, zegt Paas, ‘maar bij die controles komen voortdurend overtredingen aan het licht. Bedrijven worden maar één keer in de twee jaar oppervlakkig gecheckt.’

Blijft over de vraag waarom de buschauffeurs de ‘feodale verhoudingen’ accepteren. Een van de redenen is angst voor ontslag of andere repercussies, zegt Paas. Slechts eenderde van de bijna achtduizend touringcarchauffeurs is in vaste dienst. De branche werkt veel met flexwerkers, die een minder stevige positie op de arbeidsmarkt hebben.

Geen enkele ontevreden chauffeur wilde voor dit artikel geïnterviewd worden, zelfs niet anoniem.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden