Burgers zijn niet levensmoe

Drion-adepten doen een doorlopende aanval op de waarde van het leven van een Alzheimerpatiënt

Renée Braams

Het stoort mij dat het altijd hoogopgeleide, geslaagde en rijke Nederlanders zijn die, in navolging van de Hoge-Raad-president Huib Drion, pleiten voor hulp bij zelf-euthanasie voor ouderen die niet afhankelijk willen worden. Na Drion was het Els Borst, nota bene toen minister van Volksgezondheid, die stelde dat zij niet dement wilde worden. Alsof je de mensheid kunt verdelen in personen die wel en die niet dement willen worden!

En nu is er de actiegroep Uit Vrije Wil, gedragen door een lijst bekende namen van mensen die hebben mogen studeren op koste van de maatschappij, en die zich er zo als een vis in het water hebben gevoeld, dat ze er een prachtcarrière hebben gemaakt en veel geld hebben verdiend. En juist zij komen met een voorstel dat de zorgzaamheid van de maatschappij in gevaar kan brengen.

Tekort aan zorg
Ze willen een apparaat van nieuwe hulpverleners optuigen, die met de oudere hand in hand meelopen op de weg naar de dood en hand- en spandiensten verrichten. Alsof er aan goede krachten met een hart voor zorg en hulpverlening, aan mensen die willen leven, geen schreeuwend tekort is!

Andere opinieschrijvers hebben er al op gewezen dat zo’n zelfmoordsysteem ouderen het gevoel zal geven dat ze iedereen alleen maar tot last zijn.

Zelf vind ik het ergst dat de Drion-adepten een doorlopende aanval doen op de waarde van het leven van een Alzheimerpatiënt. Zij hebben in Nederland de communis opinio gekweekt dat een leven als demente ‘ontluisterend’ is; het gevolg is dat iedereen met een boog om demente mensen heen loopt.

Het antwoord op dit verwijt zal een heftige ontkenning zijn: zij vinden uitmuntende zorg net zo belangrijk als het recht op hulp bij zelfmoord. Ik geloof ze. Maar tegelijk vind ik het naïef.

Anne-Mei The schrijft in haar nieuwste boek Verlossers naast God dat er in Nederland nooit een palliatieve beweging is geweest, zoals in Engeland. Ze bedoelt dat er wordt getimmerd aan een cultuur waarin waarde wordt gegeven aan de laatste levensfase.

Het hier en nu

Ik zou willen dat er een Alzheimer-beweging ontstond, die zich teweer stelt tegen dat idee dat het leven als demente ‘ontluisterend’ is. Want ontluisterend is dat leven niet, het wordt hoogstens zo gemaakt, door ons gebrek aan aandacht.

De meeste dementen zijn tevreden in het hier en nu en kunnen zich op bewonderenswaardige wijze schikken in hun lot. Een deel van hen lijdt; zij zijn bang, boos, verward en verdwaald, maar de waarheid is dat bijna geen demente ontroostbaar is. In mijn werk als muziekdocent in de dementenzorg zie ik dat het vasthouden van een hand eigenlijk altijd helpt.

De verpleeghuiszorg is in Nederland best prima, zeker buiten de Randstad, maar professionals houden geen handen vast. Daar hebben ze de tijd, het geduld en de liefde niet voor: het is gewoon hun werk.

Rust
Was het maar zo dat nog fitte en heldere 70-plussers zich gingen wijden aan het troosten van verdrietige en verwarde dementen. Samen zitten, hand in hand, een beetje praten en geruststellen. En wandelen! De minder aaibare dementen komen nooit de afdeling af!

Gelukkig zijn er heel wat van zulke 70-plussers die elke dag hun partner of buurman of schoolvriendin komen opzoeken in het verpleeghuis. Ik hoop dat de actievoerders van Uit Vrije Wil die weg ook vinden. Hand in hand zittend met een Alzheimerpatiënt kun je zelf ook veel goeds ervaren: onmetelijke rust.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden