Burgers in het nauw door strijd in Sri Lanka

Tekorten lopen verder op...

AMSTERDAM Een stijgend aantal doden en gewonden, gebrek aan voedsel en medicijnen. De nood van een kwart miljoen burgers in het oorlogsgebied in het noorden van Sri Lanka wordt almaar hoger. Terwijl het regeringsleger de Tamilrebellen op een slinkend gebied terugdringt, komt de veiligheid van de Sri Lankanen die zich tussen de strijdende partijen bevinden steeds meer in het gedrang.

Volgens hulpverleners is het aantal doden in het conflictgebied binnen een week opgelopen tot in de honderden. Meer dan duizend burgers zouden zijn gewond. Nauwkeurige cijfers ontbreken omdat humanitaire organisaties – op het Internationale Rode Kruis en een beperkt aantal medewerkers van de Verenigde Naties na – niet worden toegelaten in het gebied.

‘Wij maken ons grote zorgen over de mensen die vastzitten in het kleine gebied dat nog in handen is van de Tamil Tijgers’, zegt landencoördinator Annemarie Loof van Artsen zonder Grenzen vanuit de hoofdstad Colombo. ‘Door de strijd kunnen er te weinig hulpkonvooien het oorlogsgebied in; medici worden geweerd. Daardoor heerst er een tekort aan vrijwel alles: medische voorzieningen, onderdak, sanitair, voedsel.’

Ziekenhuizen hebben te weinig personeel. Voor ambulances is het nauwelijks mogelijk gewonden over de frontlinies te vervoeren. Kinderen, ouderen en gewonden zitten samengepakt in bunkers om te schuilen voor de zware artilleriebeschietingen.

Na een eerdere mislukte poging slaagde een VN-konvooi met ruim tweehonderd gewonden er donderdag in de frontlinie te passeren. De gewonden werden naar een ziekenhuis gebracht in de stad Vavuniya, ten zuiden van het strijdtoneel. ‘Onder de evacués zijn vijftig kinderen. Veel van hen hebben verwondingen door mortiervuur’, zegt Loof.

Mensenrechtenorganisaties als Amnesty International hebben de Tamil Tijgers ervan beschuldigd burgers te gebruiken als menselijk schild tegen het legeroffensief. Een bisschop die niet bij naam genoemd wil worden, heeft tegenover de Nederlandse hulpverlener Martien van Asseldonk van Cordaid bevestigd dat de Tamil Tijgers burgers verbieden het oorlogsgebied te verlaten.

Nadat het leger vorig weekeinde de Tamil Tijgers had verdreven uit Mullaitivu, hun belangrijkste bastion, bleek ook de bevolking verdwenen. Verslaggevers die, begeleid door de strijdkrachten, een kort bezoek brachten aan Mullaitivu, troffen een spookstad aan. Volgens de regering hebben de Tijgers de bewoners gedwongen mee te gaan op hun terugtocht.

De weinigen die het lukt uit het oorlogsgebied te ontsnappen, worden door de autoriteiten opgevangen in kampen. Daarvan zijn er twee ingericht bij Vavuniya.

Er zijn berichten dat de autoriteiten de bewegingsvrijheid van deze vluchtelingen beperken. De bisschop die Van Asseldonk heeft gesproken zou aanwijzingen hebben dat de overheid van plan is Tamils in kampen vast te houden, om te voorkomen dat de Tijgers zich weer onder hen mengen.

Een gebied dat onlangs door de regering werd aangewezen als ‘veilige zone’ blijkt niet erg veilig te zijn. In een intern memo van de VN staat dat stafleden en hun familie vorig weekeinde, terwijl ze een veilig heenkomen zochten in een bunker, werden bestookt met granaten – vermoedelijk door regeringstroepen. Ze zagen hoe enkele meters verderop negen personen dodelijk werden getroffen.

De regering ontkent dat er sprake is van een humanitaire crisis. Tegen de BBC zei een woordvoerder van het ministerie van Defensie dat het leger ernaar streeft geen slachtoffers te maken onder de burgerbevolking. Volgens hem doen de hulporganisaties de situatie ernstiger voorkomen dan die is.

Door de strijd in het noorden lijkt de spanning ook elders in het land toe te nemen. Volgens Van Asseldonk krijgen Tamils dreigtelefoontjes, waarin ze beschuldigd worden van lidmaatschap van de Tamil Tijgers. Daarmee worden ze onder druk gezet geld te betalen aan afpersers, die uit politieke dan wel criminele motieven zouden handelen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden