Burgeroorlog met Tamil Tijgers overschaduwt successen Angst voor bomaanslagen beheerst jubileum Sri Lanka

Strenge veiligheidsmaatregelen omlijsten de viering van de vijftigste verjaardag van Sri Lanka als onafhankelijke staat. De angst voor aanslagen is groot, na een bom op een boeddhistische heiligdomn en nieuwe gevechten met de Tamil Tijgers....

Van onze buitenlandredactie

AMSTERDAM

De Tamil Tijgers hebben er alles aan gedaan om het gouden jubileum in het honderd te laten lopen. Tien dagen geleden kwamen zestien mensen om het leven door een zelfmoordaanslag bij de Tempel van de Tand, het belangrijkste boeddhistische heiligdom van Sri Lanka.

De tempel, in de centraal gelegen stad Kandy, zou het middelpunt zijn van de jubileumfestiviteiten. Het heiligdom symboliseert de Singalese identiteit. Door de aanslag, die wordt toegeschreven aan de Tamil Tijgers, zagen de autoriteiten zich genoodzaakt de ceremonie te verplaatsen naar de hoofdstad Colombo. Tijdens gevechten in het noorden van Sri Lanka sneuvelden afgelopen weekeinde bovendien zeker vierhonderd Tamil Tijgers en regeringssoldaten.

De strijd van de Tamil Tijgers voor afscheiding van het noordoosten domineert de laatste vijftien jaar de geschiedenis van het eiland. Meer dan vijftigduizend Srilankanen lieten het leven in deze bloedige oorlog. De meeste slachtoffers waren burgers.

Toen Ceylon op 4 februari 1948 op vreedzame wijze onafhankelijk werd van Groot-Brittannië, leek het tropische paradijs in de Indische Oceaan met gouden stranden, kokospalmen, bloeiende rubber- en theeplantages een land vol belofte.

Maar de kiem voor het huidige conflict, dat ook de economische ontwikkeling heeft geschaad, was toen al aanwezig. Minderheden waren bang dat de meerderheid van Singalese boeddhisten hen zou gaan overheersen.

Vijftig jaar geleden was van de 6,6 miljoen Srilankanen 70 procent Singalees en 23 procent Tamil. In 1981 is de laatste volkstelling gehouden. Van de vijftien miljoen inwoners was toen 74 procent Singalees, 18 procent Tamil en 7 procent moslim. De meeste Singalezen zijn boeddhist, de meeste Tamils hindoe. Het land telt nu naar schatting negentien miljoen inwoners.

In de jaren zeventig namen de spanningen tussen Singalezen en Tamils toe. In de ogen van veel Singalezen zijn de Tamils rijker en beter opgeleid. Het werd menens in 1983. Nadat Tamil-strijders dertien soldaten hadden vermoord, braken er anti-Tamil-rellen uit in de hoofdstad, waarbij zeker tweeduizend slachtoffers vielen. Duizenden Tamils vluchtten naar het noorden, waar velen zich bij de guerrillastrijders aansloten.

In 1987 sloot India, dat de Tamils steunde, een akkoord met de Srilankaanse regering om een eind te maken aan het conflict. De Tamil Tijgers verwierpen het akkoord echter. Tamil-groepen die wel hadden ingestemd met het akkoord, werden ook het doelwit van de Tamil Tijgers.

Diverse wapenstilstanden zijn er gesloten, en keer op keer geschonden, meestal door de Tamil Tijgers. Met de belofte vrede te brengen, kwam in 1994 een coalitieregering onder leiding van president Chandrika Kumaratunga aan de macht.

Op het slagveld heeft zij enige successen geboekt, maar tegen een hoge prijs. Ook een politieke oplossing is nog niet in zicht. De regering heeft een plan voor vergaande decentralisatie gepresenteerd, maar de Tamil Tijgers vinden dit voorstel niet ver genoeg gaan, terwijl oppositiepartij UNP van mening is dat deze decentralisatie het land in chaos zal storten. En steun van de UNP is nodig, omdat het een grondwetswijziging betreft.

Kortom, wat valt er te vieren op onafhankelijkheidsdag? Bitter weinig, zo lijkt het. Maar ondanks alle bloedbaden heeft Sri Lanka de afgelopen vijftig jaar toch wel wat bereikt. De levensverwachting van de Srilankaan is gestegen van 43 jaar in 1946 tot 72 jaar nu. Het deel van de bevolking dat toegang heeft tot schoon water is gestegen van 19 procent in 1975 tot 57 procent nu. Het percentage dat kan lezen en schrijven is gestegen van 77 procent in 1970 tot 90 procent nu. Maar de Srilankanen zijn misschien wel het trotst op het behalen van het wereldkampioenschap cricket in 1996.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden