Burgerinfiltrant

WE zouden het nooit meer doen - burgers laten infiltreren in misdadige bendes om zicht te krijgen op hun organisatie en werkwijze en om de leiders ervan te traceren....

Minister Korthals van Justitie heeft de wens in overweging genomen en komt er binnenkort in het parlement op terug. Gezien de generositeit waarmee politici van links en rechts de burger meer veiligheid beloven, zou de wens van het OM wel eens brede steun in de Kamer kunnen krijgen. De actuele politieke agenda, waarop door de aanslagen in de Verenigde Staten het item veiligheid de hoogste plaats heeft ingenomen, blijkt het geheugen van politici in sterke mate te kunnen vertroebelen.

Vijf jaar geleden verbood de Kamer het inzetten van burgerinfiltranten. De IRT-affaire begin jaren negentig en de daarop volgende parlementaire enquête over opsporingsmethoden hadden duidelijk gemaakt dat er verschrikkelijke ongelukken kunnen voortkomen uit het gebruik van criminele infiltranten.

In het Delta-onderzoek, dat de aanleiding voor de IRT-affaire was, mochten burgerinfiltranten onder het oog van politie en justitie uitgroeien tot grote drugshandelaren. De overheid raakte volledig de regie over deze operaties kwijt. Het respect voor en de geloofwaardigheid van het opsporingsapparaat liepen een diepe deuk op.

Sinds de IRT-zaak bestaat de notie dat er onaanvaardbare morele en materiële risico's kleven aan de inzet van criminele infiltranten. De methode past niet in een integere strafrechtspleging. Om het lange pad naar de top van de organisatie te beklimmen, moet de infiltrant strafbare feiten plegen dan wel uitlokken. Wat zich op dit pad afspeelt, is door de overheid niet te overzien. Voor de veiligheid van de burgerinfiltrant kan justitie geenszins instaan.

Voor dit soort werk worden geen brave Hendrikken gezocht, maar doorgewinterde boeven, lieden met een lage moraal en bijgevolg hoogst onbetrouwbaar. Per definitie bestaat het gevaar dat politie en justitie door de infiltrant worden bedrogen. Zo was het in de IRT-affaire en de jaren daarvoor.

Niet is in te zien dat deze risico's zijn uit te sluiten bij de inzet van infiltranten ter bestrijding van terrorisme. Bovendien is het nog steeds de vraag of deze methode wel tot succes zal leiden. Het verleden leert in elk geval dat de handel in drugs niet is verminderd, toen de inzet van burgerinfiltranten bij de opsporing van drugscriminaliteit wel mogelijk was.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden