Commentaar

Burger is wakker: TTIP komt eraan

De angst voor de chloorkip als symbool van het kwaad is overdreven. Maar de onderliggende risico's moeten wel degelijk worden afgedekt.

Milieuactivisten dragen een grote opblaasbare kip in protest tegen de 'chloorkip' in München, 1 oktober 2014. Beeld reuters
Milieuactivisten dragen een grote opblaasbare kip in protest tegen de 'chloorkip' in München, 1 oktober 2014.Beeld reuters

Het handelsakkoord tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie doet de gemoederen hoog oplopen. Nu de burger doordrongen raakt van de betekenis van dit grootste handelsakkoord aller tijden, rijzen de twijfels. Europa zou overspoeld worden met producten die we hier niet willen en die zelfs verboden zijn. De chloorkip als symbool van deze angst heeft welhaast mythische proporties aangenomen.

Terwijl activisten aan beide zijden van de Atlantische Oceaan wijzen op alle gevaren van het op handen zijnde Trans-Atlantic Trade and Investment Partnership (TTIP), proberen de Europese Commissie en onze eigen minister van Buitenlandse Handel, Lilianne Ploumen, de boel te sussen; er komt geen verdrag waarin gemorreld wordt aan onze hoge standaarden voor voedselveiligheid, milieu en dierenwelzijn.

Interview Ploumen

De uithaal van Jean-Claude Juncker naar de Europese regeringsleiders was even scherp als snibbig: of de premiers en presidenten onmiddellijk wilden ophouden hem in de rug aan te vallen.

Namens Nederland voert minister Ploumen de onderhandelingen over TTIP. Zij hoort veel spookverhalen, zegt ze. Maar de nadelen zijn toch concreet en de voordelen een stuk abstracter?

De chloorkip, kortom, komt er niet als we die niet willen. Hetzelfde geldt voor schaliegasboringen en het zogeheten Frankensteinvoedsel dat Europeanen doet gruwelen. Een lijst met verboden spullen of activiteiten kan eenvoudig in het verdrag worden opgenomen. Ingewikkelder wordt het om de Europese markt te beschermen tegen discutabele uitvindingen of productiemethoden in de toekomst als TTIP er eenmaal is. Daar hebben de critici wel degelijk een punt.

TTIP gaat vooral over harmonisering van regelgeving en standaarden. Tariefsbelemmeringen zijn er nauwelijks meer tussen de VS en de EU. Dagelijks wordt voor 2,7 miljard dollar aan goederen en diensten verhandeld tussen de twee economische grootmachten. Doel van TTIP is om die handel te vergroten door niet-tarifaire belemmeringen weg te nemen. Bedrijven aan weerszijden van de oceaan kunnen eerlijker met elkaar concurreren als ze aan dezelfde veiligheidseisen en kwaliteitsstandaarden moeten voldoen, zo is de gedachte. Voor consumenten levert dit tal van voordeeltjes op zoals gelijke stekkers of toegang tot goedkope Amerikaanse auto's.

Maar standaardisering biedt wel degelijk ook risico's. Er bestaan grote verschillen tussen het beleid van de EU en de VS op het gebied van productveiligheid, milieu of bijvoorbeeld dierenwelzijn. Europa ziet strenger toe op het gebruik van chemicaliën, de VS op de controle van speelgoed of medische hulpmiddelen. Alleen al voor cosmetica hanteert Europa een lijst van 1.372 verboden ingrediënten, waaraan de Amerikanen zich moeten houden. Beide partners zullen water bij de wijn moeten doen om überhaupt te kunnen standaardiseren en dat betekent aan beide zijden van de oceaan dat sommige bezwaren zullen moeten worden ingeslikt.

In Washington maakte minister Ploumen donderdagavond duidelijk de angsten van de burgers serieus te nemen. TTIP mag niet botsen met onze democratische besluitvorming, zo belooft ze. En: bedrijven mogen het verdrag niet misbruiken om met miljoenenclaims nationale wetgeving tegen te houden.

Wat er uiteindelijk in het verdrag komt te staan, hangt af van de kwaliteit van het publiek debat. Om te voorkomen dat spookverhalen de ronde blijven doen, doet Brussel er goed aan meer openheid te geven over de concepttekst. En dan graag zonder loze beloften over werkgelegenheid en groei, maar met eerlijke uitleg over de concrete voordelen en nadelen voor de burger.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden