Burgemeester

Aleid Wolfsen (PvdA) heeft bekendgemaakt dat hij er per 1 januari 2014 mee ophoudt als burgemeester van Utrecht. Hij vindt zes jaar 'een mooie periode', wil voorlopig geen nieuwe baan en verlangt hevig naar 'meer tijd voor zijn naasten en meer vrijheid'.


Vorige week maakte zijn partijgenoot Peter Rehwinkel bekend dat hij er in 2015 mee kapt als burgemeester van Groningen. Hij vindt het veel te zwaar en gaat voor een nieuwe carrière 'buiten de politiek, buiten het openbaar bestuur en buiten Nederland'. Hij wil nooit meer burgemeester zijn.


Ze zijn gewond geraakt, Wolfsen en Rehwinkel.


Nog één PvdA-burgemeester van een grote stad die zegt dat hij het helemaal heeft gehad met zijn baan en we hebben een trend. Gelukkig viel er over het optreden van Eberhard van der Laan tijdens de Koningsdag in Amsterdam geen wanklank te noteren. Al had koning Willem-Alexander I natuurlijk niet in het water moeten lazeren - laat staan koningin Máxima - tijdens zijn naar verluidt buitenprotocollaire uitstapje naar het podium met Armin van Buuren erop.


Ten eerste had Van der Laan dan weinig anders kunnen doen dan er zelf achteraan te duiken om de monarch en diens echtgenote van een wisse verdrinkingsdood te redden. Ten tweede hadden we internationaal een pleefiguur geslagen. En ten derde had ook Van der Laan kunnen opstappen.


De moderne burgemeester balanceert op een dun koord.


Wat is er aan de hand met de eertijds zo geliefde functie van burgervader, ideale opvangplaats voor uitgerangeerde Kamerleden, politieke brekebenen en lastposten, alsmede voormalige hoofdredacteuren van de Volkskrant?


Wolfsen was tot 2008 een gewaardeerd Kamerlid en het juridische geweten van de PvdA-fractie. Met een beetje mazzel had hij het ook tot minister van Justitie kunnen schoppen. Waarom was zijn burgemeesterschap dan een aaneenschakeling van missers en foute inschattingen?


Rehwinkel was ooit de staatsrechtspecialist van de PvdA en hij kwam naar Groningen als de mensenburgemeester, ver voor Willem-Alexander als de 'mensenkoning' dezelfde benadering koos. Waarom hadden juist de mensen in Groningen het dan heel snel met hem gezien?


Wolfsen was nog maar amper begonnen toen hij verzeild raakte in de ene affaire na de andere. Om te beginnen liet hij de hele oplage van een huis-aan-huisblad vernietigen omdat er iets in stond dat hem niet beviel. Daarna werd het niet meer rustig rond de nieuwe burgemeester.


Rehwinkel nam de telefoon niet op toen in januari 2012 een dijk dreigde door te breken en zijn optreden tijdens de Facebookrellen in Haren werd ook niet als overtuigend ervaren. Gisteren positioneerde hij zichzelf in de Volkskrant als crisismanager: na 'bommeldingen' had hij de hele nacht op het politiebureau doorgebracht. Volgens de politie was er één bommelding. Die werd niet serieus genomen en bovendien zou er geen ruchtbaarheid aan worden gegeven.


Van regent is de burgervader gezicht van het bestuur geworden, en vaak de kop van Jut. Hij wordt op fouten afgerekend alsof hij een soort democratisch verkozen lokale premier is. Terwijl hij, afgezien van orde en veiligheid, meer de ceremoniële dorpskoning is die op ondoorzichtige wijze op het schild is gehesen. Die diffuse rol moet je liggen, iets wat Wolfsen en Rehwinkel kennelijk niet was gegeven.


De rechtstreekse verkiezing van de burgemeester zou alles sterk verhelderen - alleen stokt dan de banenmachine van onze politieke partijen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden