Burgemeestersverkiezing mislukte niet alleen door PvdA, rapporteert PvdA

Ook de kritiek van andere fracties en de vorm zouden debet aan het debacle zijn...

UTRECHT Met hun scherpe en luide kritiek hebben de Utrechtse raadsfracties van onder meer SP, Leefbaar Utrecht en D66 vorig jaar bijgedragen aan het mislukken van het Utrechtse burgemeestersreferendum. Van tevoren hadden de partijen met elkaar moeten afspreken dat ze het proces en de kandidaten tijdens de campagne niet zouden bekritiseren. De PvdA-fractie heeft de verkeerde taxatie gemaakt dat de hele raad het referendum vooraf zou steunen.

Dit staat in een evaluatierapport dat de Utrechtse PvdA door partijleden heeft laten maken. Conclusie: de mislukking is zeker niet alleen aan de PvdA te wijten.

Het referendum – met een extreem lage opkomst van 9 procent – tussen de twee PvdA-kandidaten Aleid Wolfsen en Ralph Pans verliep tumultueus en wordt beschouwd als een debacle dat de PvdA geen goed heeft gedaan. De onderzoekers concluderen dat de PvdA vooraf niet goed heeft nagedacht over wat het gevolg zou zijn van de keuze voor twee kandidaten van dezelfde partij. Toch vinden onderzoekers niet dat de mislukking van het referendum uitsluitend daaraan is te wijten. Ook in Eindhoven waren twee PvdA-kandidaten, en daar lag de opkomst veel hoger. Volgens de onderzoekers kwam dat ook doordat de politiek er één lijn trok.

Voor de Utrechtse PvdA-fractie zijn de onderzoekers mild; de hoofdreden van de mislukking is volgens hen de vorm van het referendum: de bevolking kon slechts kiezen uit twee door de raad voorgeselecteerde kandidaten.

Een opmerkelijke bevinding is dat de Utrechtse PvdA de grootste pleitbezorger van het referendum werd omdat de onervaren fractie niet van ‘draaikonterij’ wilde worden beticht. In februari 2006, tijdens de campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen, had de Utrechtse lijstaanvoerder Rinda den Besten op een persvraag spontaan geantwoord dat zij voorstander is van een referendum. In oktober 2006 besloten de raadsleden – van wie er twaalf nieuw waren – dat zij voor het referendum waren, omdat dat nu eenmaal in de campagne was beloofd. De ledenvergadering werd niet geraadpleegd. Hierbij speelde mee dat de landelijke PvdA in die dagen van draaikonterij werd beticht, een verwijt dat de Utrechtse fractie niet wilde krijgen.

Met GroenLinks en D66 kreeg de PvdA een meerderheid bijeen, die tot het referendum besloot.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden