Burgemeesters zien volop kansen in China

Terwijl premier Balkenende onder vuur ligt omdat hij van plan is de openingsceremonie van de Olympische Spelen in Peking bij te wonen, reizen provincie- en gemeentebestuurders massaal af naar China.

Zo vertrekken vandaag maar liefst zeventien Brabantse burgemeesters en wethouders, met in hun kielzog ruim veertig ondernemers. ‘Ik stop wel de kritische rapporten van Amnesty International in mijn koffer’, zegt de delegatieleider, de Bredase burgemeester Van der Velden (PvdA).

Handelsmissie
Volgens een overzicht dat minister Verhagen van Buitenlandse Zaken vrijdag aan de Tweede Kamer verstrekte, vinden dit jaar van overheidswege ten minste negentien bezoeken plaats aan China. Achter zeven reizen staat een sterretje. Dat betekent: handelsmissie.

Het kabinet legt de delegaties geen strobreed in de weg. Premier Balkenende geeft vooralsnog geen gehoor aan de oproep van het Europees Parlement om de feestelijke opening van de Spelen te mijden. De europarlementariërs gaan volgens hem selectief te werk: ‘Er zijn zoveel andere missies: economische, wetenschappelijke, culturele. Willen we die dan ook allemaal boycotten? Dat is niet realistisch’, zei hij vrijdag na de wekelijkse ministerraad.

Burgemeester Van der Velden windt er geen doekjes om: hij voert een handelsmissie aan. Op het stadhuis van Breda wordt gezegd dat de Chinezen West-Brabant ‘als poort naar Europa’ zien. Politici moeten voor ondernemers deuren openen die anders gesloten blijven.

Geen windeieren
Een eerder bezoek van Van der Velden en collega-burgemeesters aan China legde Brabant geen windeieren. ‘Het heeft geleid tot concrete activiteiten, waaronder de vestiging van een Chinees handelscentrum in Roosendaal, voor twintig miljoen euro.’

Veel provincies sturen dit jaar delegaties naar exotische oorden als Qingdao, Hubei en Shandong. Het is eerder regel dan uitzondering dat zakenmensen meereizen.

Volgens de Bredase burgemeester bieden handelsmissie ‘beperkte ruimte’ om schendingen van mensenrechten – onder meer in Tibet – aan de orde te stellen. Hij is voornemens dat ‘op gepaste wijze’ te doen. ‘De discussie rond mensenrechten en Olympische Spelen laat ons niet onberoerd’. Maar het ‘echte werk’ laat Van der Velden graag aan Haagse politici over.

Feestje
De Rotterdamse burgemeester Opstelten gaat een stapje verder. De VVD-coryfee maakt er een feestje van, en trakteert de inwoners van Shanghai in juni op een concert van het Rotterdams Philharmonisch Orkest. ‘De burgemeester neemt afscheid van een stad waarmee we al 27 jaar vriendschappelijke banden onderhouden. We bemoeien ons niet met de politieke discussie in Den Haag’, aldus een woordvoerdervan Opstelten.

Net als provincies en gemeenten laat de rijksoverheid zich zien in China. Staatssecretaris Huizinga (Verkeer en Waterstaat) bespreekt er de binnenvaart en het klimaat. Premier Balkenende onderstreepte vrijdag het belang van de ‘dialoog’ met China. ‘We hebben elkaar ook nodig voor een beter klimaatbeleid, een veiliger wereld. Dat kan met goede contacten’.

Toch sluit Balkenende niet uit dat hij en staatssecretaris Bussemaker (Sport) uiteindelijk ontbreken bij de opening. Dat hangt af van de ontwikkelingen in China en Tibet in de komenden maanden. Het deert de premier niet dat wereldleiders als de Britse premier Brown en VN-chef Ban Ki-moon afwezig zijn. ‘Ik voel me geenszins onder druk gezet’. Hij wilde niet ingaan op de vraag of kroonprins Willem-Alexander, lid van het Internationale Olympisch Comité (IOC), mogelijk verstek laat gaan.

Afzegging
Er is tot dusver één afzegging: Noord-Holland ziet af van een commerciële presentatie in het Olympisch Dorp. Die zou in strijd zijn met IOC-regels. Wel wil de provincie elders in China tijdens de Spelen acte de présence geven. Buitenlandse Zaken en de Nederlandse ambassade in Peking zullen alle delegaties informeren over de actualiteit, ‘inclusief mensenrechtensituatie en Tibet’. Het staat reislustige politici vrij daarover al of niet met hun gastheren te spreken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden